{"id":13098,"date":"2017-05-09T08:43:37","date_gmt":"2017-05-09T06:43:37","guid":{"rendered":"http:\/\/insiderfx.pl\/?p=13098"},"modified":"2026-03-22T20:14:16","modified_gmt":"2026-03-22T19:14:16","slug":"niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/insiderfx.pl\/en\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/","title":{"rendered":"P\u0142ace i produktywno\u015b\u0107 problemem wsp\u00f3\u0142czesnej gospodarki"},"content":{"rendered":"<p>Jestem przekonany, \u017ce takie zagadnienia jak ekstremalnie lu\u017ana polityka monetarna i jej konsekwencje, zasadno\u015b\u0107 osi\u0105gania cel\u00f3w inflacyjnych, pot\u0119\u017cny wzrost technologiczny, globalizacja, spadaj\u0105ca produktywno\u015b\u0107 i ospa\u0142a dynamika p\u0142ac pomimo naturalnej stopy bezrobocia b\u0119d\u0105 tematem wielu rozwa\u017ca\u0144 ekonomicznych, a by\u0107 mo\u017ce i podwalinami pod prace magisterskie czy przewody doktorskie.<\/p>\n<p>Kto wiec, by\u0107 mo\u017ce osobi\u015bcie zajm\u0119 si\u0119 tym tematem za kilka lat w doktoracie, kontynuuj\u0105c poniek\u0105d badanie z przeprowadzone w pracy magisterskiej, kt\u00f3ra dotyczy\u0142y przyczyn i skutk\u00f3w deflacji dla r\u00f3\u017cnych sfer gospodarki &#8211; na przyk\u0142adzie Japonii oraz strefy euro. Niemniej p\u00f3ki co chcia\u0142bym podzieli\u0107 si\u0119 w do\u015b\u0107 sp\u00f3jnej analizie moimi spostrze\u017ceniami na ten temat, zarysowuj\u0105c tylko temat.<\/p>\n<p>Ostatnie kilka lat dowiod\u0142y, \u017ce pomys\u0142owo\u015b\u0107 bankier\u00f3w nie zna granic. W wielu podr\u0119cznikach ekonomicznych sprzed kilkudziesi\u0119ciu, a nawet kilkunastu lat przyjmowano za\u0142o\u017cenie (w r\u00f3\u017cnego rodzaju modelach finansowych, ekonomicznych), i\u017c stopa procentowa (nominalna, ustalana przez bank centralny) nie mo\u017ce spa\u015b\u0107 poni\u017cej zera. Nie brano w og\u00f3le do wiadomo\u015bci, \u017ce mog\u0142aby istnie\u0107 sytuacja, w kt\u00f3rej to d\u0142u\u017cnik nie musia\u0142by p\u0142aci\u0107 odsetek od swojego zobowi\u0105zania, a niekiedy nawet zarabiaj\u0105c na tym, \u017ce od kogo\u015b po\u017cyczy\u0142 pieni\u0105dze.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">[btn text=&#8221;W jakie aktywa inwestowa\u0107 w danym czasie?&#8221; tcolor=#FFF thovercolor=#FFF link=&#8221;http:\/\/insiderfx.pl\/aktywa-inwestowac-danym-czasie\/&#8221; target=&#8221;_blank&#8221;]\n<p>Dzisiaj ju\u017c wiemy, \u017ce nominalna stopa procentowa wcale nie musi by\u0107 dodatnia, a takie bezprecedensowe wydarzenia, jak brak konieczno\u015bci sp\u0142acenia raty kredytu (nieraz to bank musia\u0142 oddawa\u0107 jeszcze \u015brodki klientowi) mog\u0105 w przysz\u0142o\u015bci by\u0107 coraz cz\u0119stsze. Czy to normalne? Jasne, \u017ce nie. W szko\u0142ach dzieci uczone s\u0105, \u017ce za d\u0142ug trzeba p\u0142aci\u0107. Nie ma nic za darmo. Niemniej wsp\u00f3\u0142czesna my\u015bl ekonomiczna posz\u0142a ju\u017c du\u017co dalej.<\/p>\n<p>Obecnie sytuacja ta nieco si\u0119 znormalizowa\u0142a, aczkolwiek w apogeum ekspansywnej polityki monetarnej prowadzone przez EBC, mo\u017cna by\u0142o &#8222;zainwestowa\u0107&#8221; \u015brodki na 10 lat w niemiecki d\u0142ug, kt\u00f3ry dawa\u0142by ujemn\u0105 rentowno\u015b\u0107. Po 10 latach otrzymaliby\u015bcie (nominalnie!) mniej \u015brodk\u00f3w ni\u017c suma inwestycji, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o utracie warto\u015bci pieni\u0105dza w czasie. Cho\u0107 teraz nie otrzymanie karnych odsetek przy takiej inwestycji, to kr\u00f3tki koniec niemieckiej krzywej rentowno\u015bci wci\u0105\u017c jest mocno zanurzony poni\u017cej zera.<\/p>\n<figure id=\"attachment_13120\" aria-describedby=\"caption-attachment-13120\" style=\"width: 555px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/wykres-51-1.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-13120\" src=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/wykres-51-1.jpg\" alt=\"\" width=\"555\" height=\"351\" srcset=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/wykres-51-1.jpg 555w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/wykres-51-1-300x190.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 555px) 100vw, 555px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-13120\" class=\"wp-caption-text\">Model r\u00f3wnowagi na rynku pracy<\/figcaption><\/figure>\n<p>Je\u015bli studiowa\u0142e\u015b kiedy\u015b ekonomi\u0119, to zapewniam Ci\u0119, \u017ce nachylenie krzywej popytu i poda\u017cy by\u0142o pierwszym tematem wyk\u0142adu (zaraz p\u00f3\u017aniej zrozumienie r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy warto\u015bci\u0105 nominaln\u0105, a realn\u0105 \ud83d\ude09 ). Przeci\u0119cie si\u0119 dw\u00f3ch krzywych oznacza r\u00f3wnowag\u0119 na danym rynku. Niezale\u017cnie o czym m\u00f3wimy, czy s\u0105 to jab\u0142ka w sklepie, czy z\u0142ote sztabki, czy w\u0142a\u015bnie praca sytuacja si\u0119 nie zmienia. Kiedy popyt zr\u00f3wnuje si\u0119 z poda\u017c\u0105 nast\u0119puj\u0119 r\u00f3wnowaga. Wielkiej sensacji tu chyba nie odkry\u0142em.<\/p>\n<p>Ale, nie jeste\u015bmy ju\u017c na wyk\u0142adzie makroekonomii, ucz\u0105c si\u0119 schemat\u00f3w, a mamy przed sob\u0105 \u017cywy organizm &#8211; realn\u0105 gospodark\u0119. W praktyce mo\u017cna d\u0105\u017cy\u0107 do osi\u0105gni\u0119cia r\u00f3wnowagi na danym rynku, niemniej jednak jej osi\u0105gni\u0119cie jest poj\u0119ciem czysto akademickim. Nawet je\u015bli przez pewien czas owa r\u00f3wnowaga jest osi\u0105gni\u0119ta, to cz\u0119sto nie jeste\u015bmy tego \u015bwiadomi. Tego typu poj\u0119\u0107 jest wi\u0119cej. Bowiem, jak skutecznie zmierzy\u0107 naturaln\u0105 stop\u0119 bezrobocia, czy te\u017c w jaki spos\u00f3b okre\u015bli\u0107 poziom produkcji potencjalnej w danej gospodarce? Oczywi\u015bcie, s\u0105 r\u00f3\u017cne modele opisuj\u0105ce te zjawiska, niemniej doskona\u0142o\u015b\u0107 nie istnieje. Mimo wszystko, nie s\u0105dz\u0119, \u017ce s\u0105 to poj\u0119cia bezu\u017cyteczne, przeciwnie twierdz\u0119, \u017ce ich znajomo\u015b\u0107 pozwala lepiej zrozumie\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">[btn text=&#8221;Rynek opcji dla pocz\u0105tkuj\u0105cych i zaawansowanych&#8221; tcolor=#FFF thovercolor=#FFF link=&#8221;http:\/\/insiderfx.pl\/rynek-opcji-dla-poczatkujacych-zaawansowanych\/&#8221; target=&#8221;_blank&#8221;]\n<p>Abstrahuj\u0105c ju\u017c jednak od poj\u0119\u0107 akademickich, wr\u00f3\u0107my do sedna tematu. W wielu gospodarkach na \u015bwiecie obecna sytuacja na rynku pracy jest bardzo dobra. Za przyk\u0142ad mo\u017cemy wzi\u0105\u0107 chocia\u017cby Stany Zjednoczone, Japoni\u0119, ale r\u00f3wnie\u017c w ostatnim czasie i Polsk\u0119. W ka\u017cdym z tych kraj\u00f3w odnotowujemy w ostatnim czasie skrajnie niskie poziomy stopy bezrobocia. M\u00f3wi\u0105c kr\u00f3tko, poda\u017c pracy kurczy si\u0119 (na powy\u017cszym wykresie kierujemy si\u0119 w lew\u0105 stron\u0119 na krzywej poda\u017cy). Tym samym dochodzimy do sytuacji, gdzie mamy spor\u0105 rozbie\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy popytem, a poda\u017c\u0105 pracy. Tak na marginesie, poda\u017c na rynku pracy stanowi\u0105 pracownicy, popyt kreuj\u0105 pracodawcy (pami\u0119tam, \u017ce na studiach by\u0142 to problem wielu \ud83d\ude42 ).<\/p>\n<p>My\u015bl\u0105c czysto akademicko, spadaj\u0105ca poda\u017c danego dobra w obliczu wci\u0105\u017c solidnego popytu musi powodowa\u0107 wzrost jego ceny. W przypadku pracy, cen\u0105 jest p\u0142aca. Tym samym powinni\u015bmy zobaczy\u0107 coraz wi\u0119ksz\u0105 presj\u0119 p\u0142acow\u0105. Przedsi\u0119biorcy, chc\u0105c podtrzyma\u0107 produkcj\u0119 lub nawet j\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 powinni p\u0142aci\u0107 swoj\u0105 pracownikom wi\u0119cej. W\u00f3wczas ros\u0142aby presja inflacyjna w gospodarce (producenci musz\u0105c mocniej skupia\u0107 si\u0119 na podniesieniu mar\u017c, musz\u0105 podnosi\u0107 ceny produkt\u00f3w &#8211; podnosz\u0105c jednocze\u015bnie p\u0142ace, kt\u00f3re stanowi\u0105 lwi\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 koszt\u00f3w), a co za tym idzie banki centralny dochodzi\u0142yby wreszcie do ustalonych cel\u00f3w inflacyjnych. Brzmi sensownie, jednak praktyka pokazuje co\u015b innego.<\/p>\n<figure id=\"attachment_13122\" aria-describedby=\"caption-attachment-13122\" style=\"width: 678px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Screenshot_1-3-1.png\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-13122\" src=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Screenshot_1-3-1.png\" alt=\"\" width=\"678\" height=\"322\" srcset=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Screenshot_1-3-1.png 678w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Screenshot_1-3-1-600x285.png 600w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Screenshot_1-3-1-300x142.png 300w\" sizes=\"(max-width: 678px) 100vw, 678px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-13122\" class=\"wp-caption-text\">Stopa bezrobocia i dynamika wynagrodze\u0144 p\u0142ac w Japonii<\/figcaption><\/figure>\n<p>We\u017amy za przyk\u0142ad Japoni\u0119, gdzie stopa bezrobocia spada nieprzerwanie od 2009 roku. Obecnie znajduje si\u0119 ona na poziomie 2,8% &#8211; najni\u017cej od lat 90. Sugerowa\u0142oby to, \u017ce przedsi\u0119biorstwa powinny podnosi\u0107 p\u0142ace, rywalizuj\u0105c przez to o najlepszych pracownik\u00f3w. Mimo to, tak nie jest. Dynamika p\u0142ac w uj\u0119ciu rocznym jest niemal\u017ce zerowa. Po wi\u0119kszym zachwianiu w czasie kryzysu w USA (mocne ci\u0119cia wynagrodze\u0144 oraz zwolnienia), sytuacja ustabilizowa\u0142a si\u0119. Niemniej wymowne jest to, \u017ce pomimo skrajnie lu\u017anej polityki monetarnej i coraz cia\u015bniejszego rynku pracy kompletnie brak presji p\u0142acowej.<\/p>\n<figure id=\"attachment_13124\" aria-describedby=\"caption-attachment-13124\" style=\"width: 674px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Screenshot_2-2-1.png\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-13124\" src=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Screenshot_2-2-1.png\" alt=\"\" width=\"674\" height=\"324\" srcset=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Screenshot_2-2-1.png 674w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Screenshot_2-2-1-600x288.png 600w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Screenshot_2-2-1-300x144.png 300w\" sizes=\"(max-width: 674px) 100vw, 674px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-13124\" class=\"wp-caption-text\">Produktywno\u015b\u0107 i stopa partycypacji pracy w Japonii<\/figcaption><\/figure>\n<p>Id\u017amy dalej. W analogicznym okresie stopa partycypacji pracy praktycznie si\u0119 nie zmieni\u0142a. Cho\u0107 mniej wi\u0119cej od 2013 roku odnotowujemy jej mozolny, ale systematyczny wzrost, to wielko\u015bci te s\u0105 marne, \u017ce nawet szkoda o tym wspomina\u0107 (przy takiej sytuacji na rynku pracy, wzrost stopy partycypacji rz\u0119du 0,8pp na przestrzeni 5-6 lat jest praktycznie niczym). Dlaczego tak cz\u0119sto wspominam o stopie partycypacji pracy?<\/p>\n<p>Je\u015bli czytacie moje analizy i komentarze od pewnego czasu zapewne zauwa\u017cyli\u015bcie, \u017ce w przypadku ameryka\u0144skiego rynku pracy cz\u0119sto zwracam uwag\u0119 (mocno od kilku ostatnich miesi\u0119cy) w\u0142a\u015bnie na ten aspekt. T\u0142umacz\u0119 ka\u017cdemu, \u017ce obecnie w gospodarce USA nie liczy si\u0119 ju\u017c tak mocno ile nowych miejsc pracy przyby\u0142o (jasne, \u017ce im wi\u0119ksze warto\u015bci tym lepiej), a ile nowych os\u00f3b pozostaj\u0105cych poza rynkiem pracy zosta\u0142o brzydko pisz\u0105c &#8222;zassanych&#8221; do si\u0142y roboczej (pracuj\u0105cy oraz bezrobotni aktywnie poszukuj\u0105cy pracy). Wzrost tego wska\u017anika dopiero pokazuje pe\u0142n\u0105, strukturaln\u0105 popraw\u0119 rynku pracy. Wraz ze wzrostem dynamiki p\u0142ac jest to marzenie ka\u017cdego rz\u0105du.<\/p>\n<p>Niemniej problemem jest r\u00f3wnie\u017c produktywno\u015b\u0107, kt\u00f3ra w wielu gospodarkach na ca\u0142ym \u015bwiecie spada od dziesi\u0119cioleci. Co\u015b tutaj nie gra. Pomimo rosn\u0105cej liczby os\u00f3b zatrudnionych, post\u0119pu technologicznego, produkujemy coraz mniej efektywnie. Jak wida\u0107 poni\u017cej problem ten jest globalny.<\/p>\n<figure id=\"attachment_13125\" aria-describedby=\"caption-attachment-13125\" style=\"width: 557px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/1x-1-3.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-13125\" src=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/1x-1-3.png\" alt=\"\" width=\"557\" height=\"329\" srcset=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/1x-1-3.png 557w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/1x-1-3-300x177.png 300w\" sizes=\"(max-width: 557px) 100vw, 557px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-13125\" class=\"wp-caption-text\">Zmiany produkcji na przepracowan\u0105 godzin\u0119 w r\u00f3\u017cnych krajach, \u017ar\u00f3d\u0142o: Bloomberg<\/figcaption><\/figure>\n<p>Wed\u0142ug mnie sta\u0107 mog\u0105 za tym r\u00f3\u017cne czynniki. Niemniej najbardziej rzuca mi si\u0119 na my\u015bl b\u0142\u0119dne pomiary produktywno\u015bci w przesz\u0142o\u015bci, czy rosn\u0105ce znaczenie us\u0142ug w gospodarkach. O ile relatywnie prosto zmierzy\u0107 produktywno\u015b\u0107 w przemy\u015ble czy rolnictwie, o tyle w przypadku us\u0142ug sprawa do\u015b\u0107 mocno si\u0119 komplikuje. S\u0142ysza\u0142em r\u00f3wnie\u017c stwierdzenia, \u017ce niska produktywno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 pok\u0142osiem s\u0142abych umiej\u0119tno\u015bci pracownik\u00f3w. Pomimo du\u017cego potencja\u0142u nowych technologii ludzie nie wykorzystuj\u0105 ich mo\u017cliwo\u015bci w 100%, co hamuje wzrost produktywno\u015bci.<\/p>\n<p>O ile problem ten b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 w najbli\u017cszych latach rozwi\u0105zany, o tyle problem dla bank\u00f3w centralny mo\u017ce pozosta\u0107 nienaruszony. Wed\u0142ug mnie rozw\u00f3j automatyzacji, sztucznej inteligencji, czy rosn\u0105ce kosmiczne nak\u0142ady inwestycyjne na nowe technologie sprawi\u0105, \u017ce produktywno\u015b\u0107 ostatecznie wzro\u015bnie. Wy\u017csza produktywno\u015b\u0107 to wi\u0119cej wypracowanego kapita\u0142u, a wi\u0119c i wi\u0119cej do podzia\u0142u. Pomijam tutaj kwesti\u0119 redystrybucji dochod\u00f3w do poszczeg\u00f3lnych klas spo\u0142ecznych. To temat na zupe\u0142nie inn\u0105 analiz\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">[btn text=&#8221;Sprawd\u017a Profesjonalny Research InsiderFX&#8221; tcolor=#FFF thovercolor=#FFF link=&#8221;http:\/\/insiderfx.pl\/research\/&#8221; target=&#8221;_blank&#8221;]\n<p>Niemniej, to co dla produktywno\u015bci mo\u017ce by\u0107 zbawienne, dla bank\u00f3w centralnych ju\u017c niekoniecznie, a przynajmniej nie w kwestii osi\u0105gania cel\u00f3w inflacyjnych. Dalszy rozw\u00f3j robotyzacji sprawi, \u017ce presja p\u0142acowa nie b\u0119dzie mog\u0142a by\u0107 wy\u017csza, ni\u017c koszt utrzymania robota do wykonywania danej funkcji w przedsi\u0119biorstwie. Kiedy poda\u017c pracy b\u0119dzie na tyle niewielka, \u017ce w\u0142a\u015bciciele firm b\u0119d\u0105 woleli inwestowa\u0107 w robotyzacj\u0119, kt\u00f3ra si\u0142\u0105 rzeczy z biegiem czasu b\u0119dzie stawa\u0142a si\u0119 coraz przyst\u0119pniejsza cenowo, presji p\u0142acowej nie ujrzymy. Zatem mo\u017cemy pozosta\u0107 w pu\u0142apce niskiej dynamiki p\u0142acowej.<\/p>\n<p>Co wi\u0119cej, globalizacja sprzyja migracji kapita\u0142u. Je\u015bli w danej gospodarce koszty pracy b\u0119d\u0105 nad wyraz, w\u00f3wczas przedsi\u0119biorstwo mo\u017ce szuka\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 relokacji w inne miejsce, gdzie warunki do prowadzenia biznesu s\u0105 znacznie korzystniejsze z ich punktu widzenia. Czy to jednak musi oznacza\u0107 katastrof\u0119 gospodarcz\u0105? Absolutnie nie. Brak presji p\u0142acowej (lub jej mocne ograniczenie) nie b\u0119dzie po prostu kreowa\u0107 mocnej presji inflacyjnej. Stabilna i niska inflacja z kolei sprawie, \u017ce realne dochodu b\u0119d\u0105 utrzymywa\u0142y si\u0119 na por\u00f3wnywalnym poziomie, a przecie\u017c to r\u00f3wnowaga i mo\u017cliwo\u015b\u0107 prognozowania przysz\u0142ych dochod\u00f3w jest kluczow\u0105 czynnikiem do podejmowania decyzji konsumpcyjnych czy inwestycyjnych przez gospodarstwa domowe i przedsi\u0119biorstwa.<\/p>\n<p>Jedynym przegranym mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 banki centralne, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 zmuszone do porzucenia lub te\u017c obni\u017cenia swoich cel\u00f3w inflacyjnych. Niemniej, podobnie jak z poj\u0119ciem produktu potencjalnego, czy naturalnej stopy bezrobocia, r\u00f3wnie\u017c i poj\u0119cie celu inflacyjnego jest bardzo mgliste. Sk\u0105d bowiem pewno\u015b\u0107, \u017ce 2%-owa inflacja jest znacznie lepsza ni\u017c 1%-owa, a mo\u017ce nawet 0%-owa? Ostatecznie gospodarka jest dla ludzi, a nie ludzie dla gospodarki i to my wszyscy zweryfikujemy potencjaln\u0105, now\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jestem przekonany, \u017ce takie zagadnienia jak ekstremalnie lu\u017ana polityka monetarna i jej konsekwencje, zasadno\u015b\u0107 osi\u0105gania cel\u00f3w inflacyjnych, pot\u0119\u017cny wzrost technologiczny, globalizacja, spadaj\u0105ca produktywno\u015b\u0107 i ospa\u0142a dynamika p\u0142ac pomimo naturalnej stopy bezrobocia b\u0119d\u0105 tematem wielu rozwa\u017ca\u0144 ekonomicznych, a by\u0107 mo\u017ce i podwalinami pod prace magisterskie czy przewody doktorskie. Kto wiec, by\u0107 mo\u017ce osobi\u015bcie zajm\u0119 si\u0119 tym [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13128,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"elementor_theme","format":"standard","meta":{"_glsr_average":0,"_glsr_ranking":0,"_glsr_reviews":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-13098","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-analiz"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>P\u0142ace i produktywno\u015b\u0107 problemem wsp\u00f3\u0142czesnej gospodarki - InsiderFX | Finanse bez stresu<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Jestem przekonany, \u017ce takie zagadnienia jak ekstremalnie lu\u017ana polityka monetarna i jej konsekwencje, zasadno\u015b\u0107 osi\u0105gania cel\u00f3w inflacyjnych, pot\u0119\u017cny\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/insiderfx.pl\/en\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"P\u0142ace i produktywno\u015b\u0107 problemem wsp\u00f3\u0142czesnej gospodarki - InsiderFX | Finanse bez stresu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jestem przekonany, \u017ce takie zagadnienia jak ekstremalnie lu\u017ana polityka monetarna i jej konsekwencje, zasadno\u015b\u0107 osi\u0105gania cel\u00f3w inflacyjnych, pot\u0119\u017cny\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/insiderfx.pl\/en\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"InsiderFX | Finanse bez stresu\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/arkadiuszbalcerowski.insiderfx\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-05-09T06:43:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-22T19:14:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/makro-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Arkadiusz Balcerowski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Insider_FX\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Insider_FX\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Arkadiusz Balcerowski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/\"},\"author\":{\"name\":\"Arkadiusz Balcerowski\",\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/#\/schema\/person\/761938215d79173b7ff21e0a441c1959\"},\"headline\":\"P\u0142ace i produktywno\u015b\u0107 problemem wsp\u00f3\u0142czesnej gospodarki\",\"datePublished\":\"2017-05-09T06:43:37+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-22T19:14:16+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/\"},\"wordCount\":1786,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/makro-1.jpg\",\"articleSection\":[\"Archiwum analiz\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/\",\"url\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/\",\"name\":\"P\u0142ace i produktywno\u015b\u0107 problemem wsp\u00f3\u0142czesnej gospodarki - InsiderFX | Finanse bez stresu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/makro-1.jpg\",\"datePublished\":\"2017-05-09T06:43:37+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-22T19:14:16+00:00\",\"description\":\"Jestem przekonany, \u017ce takie zagadnienia jak ekstremalnie lu\u017ana polityka monetarna i jej konsekwencje, zasadno\u015b\u0107 osi\u0105gania cel\u00f3w inflacyjnych, pot\u0119\u017cny\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/makro-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/makro-1.jpg\",\"width\":2000,\"height\":1000,\"caption\":\"Keyboard with Improve Efficiency Button.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"P\u0142ace i produktywno\u015b\u0107 problemem wsp\u00f3\u0142czesnej gospodarki\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/\",\"name\":\"InsiderFX | Finanse bez stresu\",\"description\":\"Twoje wsparcie w zarz\u0105dzaniu finansami osobistymi\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/#organization\",\"name\":\"InsiderFX | Finanse bez stresu\",\"url\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/InsiderFX_white1.svg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/InsiderFX_white1.svg\",\"width\":210,\"height\":100,\"caption\":\"InsiderFX | Finanse bez stresu\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/arkadiuszbalcerowski.insiderfx\",\"https:\/\/x.com\/Insider_FX\",\"https:\/\/www.youtube.com\/@InsiderFX_FinanseBezStresu\",\"https:\/\/www.instagram.com\/insiderfx.finanse.bez.stresu\/\",\"https:\/\/www.tiktok.com\/@insiderfx.finanse\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/arkadiusz-balcerowski-cfa-53615914a\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/#\/schema\/person\/761938215d79173b7ff21e0a441c1959\",\"name\":\"Arkadiusz Balcerowski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ff39ef10e9f4df3e227ec39d4173b3f4483cf1de146b1deea70222cbd0bab10e?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ff39ef10e9f4df3e227ec39d4173b3f4483cf1de146b1deea70222cbd0bab10e?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ff39ef10e9f4df3e227ec39d4173b3f4483cf1de146b1deea70222cbd0bab10e?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Arkadiusz Balcerowski\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/insiderfx.pl\/\"],\"url\":\"http:\/\/insiderfx.pl\/en\/author\/insideadmin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"P\u0142ace i produktywno\u015b\u0107 problemem wsp\u00f3\u0142czesnej gospodarki - InsiderFX | Finanse bez stresu","description":"Jestem przekonany, \u017ce takie zagadnienia jak ekstremalnie lu\u017ana polityka monetarna i jej konsekwencje, zasadno\u015b\u0107 osi\u0105gania cel\u00f3w inflacyjnych, pot\u0119\u017cny","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/insiderfx.pl\/en\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"P\u0142ace i produktywno\u015b\u0107 problemem wsp\u00f3\u0142czesnej gospodarki - InsiderFX | Finanse bez stresu","og_description":"Jestem przekonany, \u017ce takie zagadnienia jak ekstremalnie lu\u017ana polityka monetarna i jej konsekwencje, zasadno\u015b\u0107 osi\u0105gania cel\u00f3w inflacyjnych, pot\u0119\u017cny","og_url":"https:\/\/insiderfx.pl\/en\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/","og_site_name":"InsiderFX | Finanse bez stresu","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/arkadiuszbalcerowski.insiderfx","article_published_time":"2017-05-09T06:43:37+00:00","article_modified_time":"2026-03-22T19:14:16+00:00","og_image":[{"width":2000,"height":1000,"url":"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/makro-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Arkadiusz Balcerowski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Insider_FX","twitter_site":"@Insider_FX","twitter_misc":{"Written by":"Arkadiusz Balcerowski","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/"},"author":{"name":"Arkadiusz Balcerowski","@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/#\/schema\/person\/761938215d79173b7ff21e0a441c1959"},"headline":"P\u0142ace i produktywno\u015b\u0107 problemem wsp\u00f3\u0142czesnej gospodarki","datePublished":"2017-05-09T06:43:37+00:00","dateModified":"2026-03-22T19:14:16+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/"},"wordCount":1786,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/makro-1.jpg","articleSection":["Archiwum analiz"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/","url":"https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/","name":"P\u0142ace i produktywno\u015b\u0107 problemem wsp\u00f3\u0142czesnej gospodarki - InsiderFX | Finanse bez stresu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/makro-1.jpg","datePublished":"2017-05-09T06:43:37+00:00","dateModified":"2026-03-22T19:14:16+00:00","description":"Jestem przekonany, \u017ce takie zagadnienia jak ekstremalnie lu\u017ana polityka monetarna i jej konsekwencje, zasadno\u015b\u0107 osi\u0105gania cel\u00f3w inflacyjnych, pot\u0119\u017cny","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/#primaryimage","url":"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/makro-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/makro-1.jpg","width":2000,"height":1000,"caption":"Keyboard with Improve Efficiency Button."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/niskie-place-i-produktywnosc-problemem-wspolczesnej-gospodarki\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/insiderfx.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"P\u0142ace i produktywno\u015b\u0107 problemem wsp\u00f3\u0142czesnej gospodarki"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/#website","url":"https:\/\/insiderfx.pl\/","name":"InsiderFX | Finanse bez stresu","description":"Twoje wsparcie w zarz\u0105dzaniu finansami osobistymi","publisher":{"@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/insiderfx.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/#organization","name":"InsiderFX | Finanse bez stresu","url":"https:\/\/insiderfx.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/InsiderFX_white1.svg","contentUrl":"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/InsiderFX_white1.svg","width":210,"height":100,"caption":"InsiderFX | Finanse bez stresu"},"image":{"@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/arkadiuszbalcerowski.insiderfx","https:\/\/x.com\/Insider_FX","https:\/\/www.youtube.com\/@InsiderFX_FinanseBezStresu","https:\/\/www.instagram.com\/insiderfx.finanse.bez.stresu\/","https:\/\/www.tiktok.com\/@insiderfx.finanse","https:\/\/www.linkedin.com\/in\/arkadiusz-balcerowski-cfa-53615914a\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/#\/schema\/person\/761938215d79173b7ff21e0a441c1959","name":"Arkadiusz Balcerowski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ff39ef10e9f4df3e227ec39d4173b3f4483cf1de146b1deea70222cbd0bab10e?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ff39ef10e9f4df3e227ec39d4173b3f4483cf1de146b1deea70222cbd0bab10e?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ff39ef10e9f4df3e227ec39d4173b3f4483cf1de146b1deea70222cbd0bab10e?s=96&d=mm&r=g","caption":"Arkadiusz Balcerowski"},"sameAs":["https:\/\/insiderfx.pl\/"],"url":"http:\/\/insiderfx.pl\/en\/author\/insideadmin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/insiderfx.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13098","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/insiderfx.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/insiderfx.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/insiderfx.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/insiderfx.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13098"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/insiderfx.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13098\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27300,"href":"http:\/\/insiderfx.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13098\/revisions\/27300"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/insiderfx.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13128"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/insiderfx.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13098"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/insiderfx.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13098"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/insiderfx.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13098"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}