Pocz\u0105wszy od najbardziej aktualnych danych, kt\u00f3re poznali\u015bmy dzisiejszego przedpo\u0142udnia przy okazji publikacji biuletynu statystycznego GUS, stopa bezrobocia w sierpniu wynios\u0142a 5,8% wzgl\u0119dem 5,9% miesi\u0105c wcze\u015bniej. Taka wysoko\u015b\u0107 stopy bezrobocia w sierpniu oznacza roczn\u0105 dynamik\u0119 na poziomie -17,1%. Osobi\u015bcie jaki\u015b czas temu postawi\u0142em tez\u0119, \u017ce dynamika spadku stopy bezrobocia osi\u0105gn\u0119\u0142a sw\u00f3j najwy\u017cszy poziom w listopadzie ubieg\u0142ego roku (-20,7%). Od tej pory do\u015b\u0107 p\u0142ynnie dynamika ta si\u0119 kurczy\u0142a a\u017c do sierpnia, gdzie wynik -17,1% wygl\u0105da zach\u0119caj\u0105co wzgl\u0119dem -15,7% w lipcu. W tym miejscu nale\u017cy wspomnie\u0107 o dw\u00f3ch aspektach. O ile w dalszym ci\u0105gu uwa\u017cam, \u017ce zesz\u0142oroczna dynamika spadku bezrobocia nie b\u0119dzie ju\u017c poprawiona, o tyle trzeba bra\u0107 pod uwag\u0119 fakt, \u017ce poda\u017c pracy jest stale uzupe\u0142niana przez imigrant\u00f3w ze wschodu (w pierwszym p\u00f3\u0142roczu +148 tys. wydanych pozwole\u0144 na prac\u0119). Po drugie, cho\u0107 dynamika spadku stopy bezrobocia mierzonej przez GUS w ostatnim czasie nieco zwolni\u0142a, to dane o bezrobociu wed\u0142ug metodologii BAEL nie pokazuj\u0105 podobnych zale\u017cno\u015bci.<\/p>\n Og\u00f3lnie rzecz ujmuj\u0105c, w drugim kwartale stopa bezrobocia wed\u0142ug tego sposobu kalkulacji wynios\u0142a 3,6%, za\u015b dynamika spadku wyra\u017aniej przyspieszy\u0142a (-28% r\/r). Bardziej szczeg\u00f3\u0142owe dane pokazuj\u0105, \u017ce bezrobocie w\u015br\u00f3d kobiet jest jeszcze ni\u017csze i w drugim kwartale wynios\u0142o 3,4%. Zatem, bazuj\u0105c na tych danych mo\u017cna stwierdzi\u0107, i\u017c spadkowa trajektoria na stopie bezrobocia trwa, a niekt\u00f3re czynniki (jw.) sugeruj\u0105, \u017ce jeszcze mo\u017ce potrwa\u0107. Z drugiej strony mamy pewne ograniczenia. Po pierwsze, nap\u0142yw imigrant\u00f3w wci\u0105\u017c nie rekompensuje ubytku w sile roboczej wynikaj\u0105cego z odchodzenia na emerytur\u0119. Po drugie, dynamika kreowania wolnych wakat\u00f3w w ostatnich miesi\u0105cach wyra\u017aniej zwolni\u0142a<\/a>, co w mojej opinii jest odpowiedzi\u0105 na oczekiwan\u0105 s\u0142absz\u0105 aktywno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 (przede wszystkim mowa tutaj o Europie zachodniej, gdzie ostatnie odczyty odno\u015bnie do produkcji przemys\u0142owej, sprzeda\u017cy detalicznej czy te\u017c wska\u017anik\u00f3w mi\u0119kkich nie napawa\u0142y wi\u0119kszym optymizmem). Tym niemniej wynik netto powinien by\u0107 korzystniejszy dla strony poda\u017cowej (tj. pracownicy), a s\u0142absza koniunktura gospodarcza za granic\u0105 powinna by\u0107 w du\u017cym stopniu rekompensowana przez solidny popyt wewn\u0119trzny (wysokie tempo wzrostu funduszu p\u0142ac, \u015bwietne nastroje konsument\u00f3w, lu\u017ana polityka pieni\u0119\u017cna).<\/p>\n [btn text=”Szwecja po wyborach, Norwegia przed podwy\u017ck\u0105 st\u00f3p” tcolor=#FFF thovercolor=#FFF link=”http:\/\/insiderfx.pl\/szwecja-wyborach-norwegia-podwyzka-stop\/” target=”_blank”]\n W zwi\u0105zku z tym spodziewam si\u0119 wci\u0105\u017c umiarkowanych wzrost\u00f3w dynamiki p\u0142ac w kolejnych miesi\u0105cach, niemniej jednak ruchy te mog\u0105 by\u0107 niewystarczaj\u0105ce, by same z siebie przekona\u0107 Rad\u0119 Polityki Pieni\u0119\u017cnej do podnoszenia st\u00f3p procentowych w ko\u0144c\u00f3wce przysz\u0142ego roku (co nie oznacza, \u017ce nie ma innych powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych stopy mog\u0105 zosta\u0107 podniesione). Aczkolwiek, je\u015bli chodzi stricte<\/em> o rynek pracy i tempo wzrostu p\u0142ac mo\u017cna oczekiwa\u0107, \u017ce o ile nie przyspieszy ono zdecydowanie powy\u017cej produktywno\u015bci pracy, o tyle RPP mo\u017ce czu\u0107 si\u0119 do\u015b\u0107 komfortowo w obecnym po\u0142o\u017ceniu. Bazuj\u0105c na danych Eurostat mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, \u017ce jak na razie dynamika wzrostu produktywno\u015bci jest bliska dynamice widocznej w wynagrodzeniach, co kieruj\u0119 percepcj\u0119 RPP w stron\u0119 bardziej go\u0142\u0119biego stanowiska.<\/p>\n Wracaj\u0105c do danych publikowanych wcze\u015bniej w tym miesi\u0105cu zaznaczmy, \u017ce dynamika wynagrodze\u0144 w sektorze przedsi\u0119biorstw w minionym miesi\u0105cu wynios\u0142a 6,8% w uj\u0119ciu rocznym, co skutkowa\u0142o realnym wzrostem na poziomie 4,7%. Sama dynamika wzrostu realnego by\u0142a najni\u017csza od listopada zesz\u0142ego roku, niemniej jednak nie nale\u017cy tutaj wyci\u0105ga\u0107 pochopnych wniosk\u00f3w. Po pierwsze, lekkie wytracenie dynamiki po cz\u0119\u015bci wynika z nieco szybszego tempa wzrostu cen, kt\u00f3re jednak\u017ce w ko\u0144c\u00f3wce roku ponownie spowolni z uwagi na efekty bazowe. Po drugie, sama baza statystyczna w sierpniu by\u0142a wzgl\u0119dnie wysoka. Szczeg\u00f3\u0142owe dane, jakie zosta\u0142y opublikowane w dzisiejszym biuletynie statystycznym GUS wskaza\u0142y, \u017ce za nieco ni\u017csz\u0105 dynamik\u0119 wzrostu p\u0142ac odpowiada\u0142 g\u0142\u00f3wnie rynek nieruchomo\u015bci, kategoria zwi\u0105zana z handlem cz\u0119\u015bciami motoryzacyjnymi oraz przemys\u0142. Z drugiej strony in plus zaskoczy\u0142y sektory: informacja i komunikacja, transport i magazynowanie oraz budownictwo. To w\u0142a\u015bnie tej ostatniej kategorii warto po\u015bwi\u0119ci\u0107 wi\u0119cej uwagi.<\/p>\n O tym, \u017ce bran\u017ca operuje na relatywnie niskich mar\u017cach pisa\u0142em ju\u017c wielokrotnie (ostatni raz przy okazji publikacji wynik\u00f3w za drugi kwarta\u0142). Dodatkowo firmy budowlane plasuj\u0105 si\u0119 w czo\u0142\u00f3wce, je\u015bli chodzi o zg\u0142aszany problem z brakiem r\u0105k do pracy (we wrze\u015bniu blisko 54% ankietowanych firm deklarowa\u0142o braki – najwi\u0119kszy odsetek od stycznia 2008 roku). Jakby tego by\u0142o ma\u0142o, brak ch\u0119tnych do pracy w budownictwie nie wynika z ni\u017cszej od przeci\u0119tnej dynamiki wzrostu p\u0142ac. W rzeczywisto\u015bci jest zgo\u0142a odmiennie. W sierpniu nominalny wzrostu wynagrodze\u0144 w tej bran\u017cy wyni\u00f3s\u0142 10,4% rok do roku – najwy\u017csza dynamika ze wszystkich (g\u0142\u00f3wnych) mierzonych przez GUS kategorii. Wida\u0107 zatem jasno, \u017ce obecnie bran\u017ca ta zmaga si\u0119 z istotnym ograniczeniem dotycz\u0105cym rynku pracy, co ma kolosalne znaczenie bior\u0105c pod uwag\u0119 mocno pracoch\u0142onny charakter w budownictwie.<\/p>\n [btn text=”Kluczowe rynki wschodz\u0105ce: czy jest si\u0119 czego ba\u0107?” tcolor=#FFF thovercolor=#FFF link=”http:\/\/insiderfx.pl\/kluczowe-rynki-wschodzace-czy-jest-sie-czego-bac\/” target=”_blank”]\n W takich warunkach trudno oczekiwa\u0107, \u017ce firmy budowlane b\u0119d\u0105 zwi\u0119ksza\u0142y nak\u0142ady inwestycyjne, co w mojej opinii jest kolejnym sygna\u0142em osi\u0105gni\u0119cia maksimum dynamiki je\u015bli chodzi o poziom inwestycji najprawdopodobniej w trzecim kwartale bie\u017c\u0105cego roku. B\u0119d\u0105c przy tematyce inwestycji warto odnotowa\u0107 kolejny sygna\u0142 sugeruj\u0105cy blisko\u015b\u0107 ich szczytu, mianowicie zmiany w poziomie wykorzystania mocy wytw\u00f3rczych w sektorze budowlanym (ale r\u00f3wnie dobrze i ca\u0142ym przemy\u015ble). O ile poziom tej systematycznie wzrasta (we wrze\u015bniu by\u0142o to 87,2%), o tyle dynamika tego wzrostu znajduje si\u0119 w spadkowej trajektorii od marca. To, w po\u0142\u0105czeniu ze s\u0142abn\u0105cym trendem je\u015bli chodzi o liczb\u0119 wydanych pozwole\u0144 na budowy<\/a>, mo\u017ce zniech\u0119ca\u0107 firmy budowlane do anga\u017cowania si\u0119 w wi\u0119ksze projekty inwestycyjne.<\/p>\n Ko\u0144cz\u0105c w\u0105tek rynku pracy zaznaczmy, \u017ce dynamika zatrudnienia wynios\u0142a w sierpniu 3,4% rok do roku (spadek z 3,5% w lipcu). Dynamika jest zgodna z tym, co argumentowa\u0142em przed kilkoma miesi\u0105cami. Mianowicie, ograniczenia poda\u017cowe (mimo nap\u0142ywu pracownik\u00f3w ze wschodu) powinny oddzia\u0142ywa\u0107 negatywnie na dynamik\u0119 wzrostu zatrudnienia. Koncepcja ta jest sp\u00f3jna ze stopniowym wzrostem dynamiki p\u0142ac w kolejnych miesi\u0105cach i sukcesywnym os\u0142abianiem si\u0119 trendu wzrostowego w zatrudnieniu. W konsekwencji realny fundusz p\u0142ac wzr\u00f3s\u0142 w sierpniu o 8,2% w uj\u0119ciu rocznym b\u0119d\u0105c wci\u0105\u017c istotnym wsparcie dla wydatk\u00f3w konsumpcyjnych.<\/p>\n Produkcja i sprzeda\u017c<\/strong><\/span><\/p>\n W sierpniu produkcja przemys\u0142owa wzros\u0142a o 5% w cenach sta\u0142ych w uj\u0119ciu rocznym<\/a>, co by\u0142o nieco s\u0142absz\u0105 od oczekiwa\u0144 warto\u015bci\u0105. Niemniej jednak sierpie\u0144 charakteryzowa\u0142 si\u0119 wysok\u0105 baz\u0105 statystyczn\u0105. Ponadto nale\u017cy wskaza\u0107, \u017ce dane dla Polski okaza\u0142y si\u0119 znacznie lepsze w por\u00f3wnaniu do tych z Europy zachodniej, gdzie ostatnie publikacje (zw\u0142aszcza Niemcy – zar\u00f3wno w kwestii zam\u00f3wie\u0144 w przemy\u015ble jak i samej produkcji) by\u0142y bardzo s\u0142abe. Osobi\u015bcie ju\u017c na pocz\u0105tku sierpnia sugerowa\u0142em spowolnienie niemieckiego przemys\u0142u<\/a> (nie tylko jeden s\u0142abszy miesi\u0105c). Kolejno publikowane dane twarde ze strefy euro oraz wska\u017aniki przemys\u0142owe PMI<\/a> zdaj\u0105 si\u0119 potwierdza\u0107 t\u0119 tez\u0119. W zwi\u0105zku z tym spodziewam si\u0119, \u017ce dynamika produkcji w Polsce si\u0142\u0105 rzeczy tak\u017ce b\u0119dzie dotkni\u0119ta i w nast\u0119pnych miesi\u0105cach b\u0119dziemy do\u015bwiadcza\u0107 jej stopniowego os\u0142abienia. Korespondowa\u0142oby to ze s\u0142abn\u0105c\u0105 dynamik\u0105 wzrostu PKB oraz najnowszymi badaniami GUS odno\u015bnie do prognozowanej sytuacji w bran\u017cy.<\/p>\n Szczeg\u00f3\u0142owe dane odno\u015bnie do produkcji przemys\u0142owej pokaza\u0142y r\u00f3wnie\u017c spadek w kategorii zwi\u0105zanej z produkcj\u0105 i dystrybucj\u0105 energii (roczny spadek o 0,6%), co jednak mo\u017ce by\u0107 wi\u0105zane przede wszystkim z bardzo wysok\u0105 baz\u0105 statystyczn\u0105 (przed rokiem wystrza\u0142 o ponad 23% r\/r). Pozosta\u0142e kategorie by\u0142y stabilniejsze. Poza tym, mocno na plus zaskoczy\u0142a produkcja budowlano-monta\u017cowa, kt\u00f3ra w poprzednim miesi\u0105cu zwy\u017ckowa\u0142a o r\u00f3wne 20% rok do roku. O ile bardzo dobrze wypad\u0142y kategorie zwi\u0105zane z budow\u0105 obiekt\u00f3w in\u017cynierii wodnej i l\u0105dowej (+30,5% r\/r), a tak\u017ce budow\u0105 budynk\u00f3w (+14,6%), to nieco s\u0142abiej uplasowa\u0142a si\u0119 produkcja w firmach zajmuj\u0105cych si\u0119 pracami specjalistycznymi. W kategorii tej zaliczy\u0107 mo\u017cemy mi\u0119dzy innymi prace przygotowawcze pod nowe budowy. W tym miejscu mo\u017ce zapali\u0107 si\u0119 pewna lampa ostrzegawcza, zw\u0142aszcza je\u015bli spojrzymy na ostatnie dane z rynku nieruchomo\u015bci, obrazuj\u0105ce s\u0142abn\u0105ce tempo wzrostu wydanych pozwole\u0144 na budow\u0119. W moim przekonaniu s\u0105 to pierwsze symptomy mo\u017cliwego spowolnienia wzrostu cen na rynku nieruchomo\u015bci, gdzie od kilku lat w zasadzie utrzymujemy dodatni\u0105 dynamik\u0119.<\/p>\n Z kolei sierpniowa sprzeda\u017c detaliczna pozostawi\u0142a lekki niedosyt pomimo solidnego wzrostu o 6,7% r\/r w cenach sta\u0142ych. Wspomniany niedosyt tyczy si\u0119 dw\u00f3ch czynnik\u00f3w: skokowego wzrostu liczby zarejestrowanych aut osobowych w sierpniu<\/a> oraz \u015bwiadczenia „Dobry start” (300 z\u0142 przeznaczone na wyprawk\u0119 szkoln\u0105). W zasadzie \u017caden z tych efekt\u00f3w nie by\u0142 wyra\u017aniej widoczny. W przypadku liczby rejestracji aut mo\u017cna wnioskowa\u0107, \u017ce wynika\u0142o to z faktu, i\u017c owych zarejestrowa\u0144 dokonywali dealerzy samochodowi, nie za\u015b klienci nowo nabytych ruchomo\u015bci. Przypomnijmy, \u017ce dynamiczny wzrost liczby rejestracji wynika\u0142 z wej\u015bcia w \u017cycie bardziej restrykcyjnych norm emisji spalin w UE, tym samym nie dziwi fakt, \u017ce w ca\u0142ej wsp\u00f3lnocie europejskiej w sierpniu r\u00f3wnie\u017c odnotowano poka\u017any skok liczby zarejestrowa\u0144.<\/p>\n [btn text=”Sprawd\u017a Profesjonalny Research InsiderFX – Waluty, Surowce, Akcje, Makro” tcolor=#FFF thovercolor=#FFF link=”http:\/\/insiderfx.pl\/research\/” target=”_blank”]\n Z kolei w kwestii dodatkowych 300 z\u0142 na wyprawk\u0119 szkoln\u0105 mo\u017cna podejrzewa\u0107, \u017ce albo znaczna cz\u0119\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w nie trafi\u0142a jeszcze do wnioskodawc\u00f3w (\u015brodki mia\u0142y zosta\u0107 przelane maksymalnie do 30 wrze\u015bnia, za\u015b wnioski mo\u017cna by\u0142o sk\u0142ada\u0107 pocz\u0105wszy od lipca), albo nie zosta\u0142y one w znacznej cz\u0119\u015bci skonsumowane. Wrzesie\u0144 powinien zapewni\u0107 wi\u0119ksz\u0105 klarowno\u015b\u0107 w tej kwestii. Warto r\u00f3wnie\u017c nadmieni\u0107, \u017ce deflator sprzeda\u017cy detalicznej wyni\u00f3s\u0142 w sierpniu 2,2% (najmocniej od pa\u017adziernika 2012) i wspi\u0105\u0142 si\u0119 ponad dynamik\u0119 wzrostu wska\u017anika CPI. Cho\u0107 dane te mog\u0105 sugerowa\u0107 stopniowe przefiltrowywanie si\u0119 wy\u017cszych cen do konsument\u00f3w, to w ko\u0144c\u00f3wce roku nale\u017cy oczekiwa\u0107 os\u0142abni\u0119cia tego trendu z uwagi na efekty bazowe.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/stopa-bezrobocia-bael-polska-insiderfx-1.png\")
<\/a><\/a><\/a><\/a><\/a><\/a><\/a>