Wed\u0142ug moich szacunk\u00f3w w skali pe\u0142nego roku realizacja ww. obietnic poch\u0142onie ponad 38 mld z\u0142, czyli 1,8% PKB. Najbardziej kosztowny b\u0119dzie pierwszy punkt poni\u017cszej listy, gdy\u017c prowadzi on prawie do podwojenia koszt\u00f3w ca\u0142ego programu 500+. Koszt pakietu na ten rok, przy pewnych za\u0142o\u017ceniach, powinien oscylowa\u0107 na poziomie 1% PKB. W dzisiejszej analizie staram si\u0119 odpowiedzie\u0107 na pytanie w jaki spos\u00f3b zaproponowane zmiany wp\u0142yn\u0105 na polsk\u0105 gospodark\u0119 w kr\u00f3tkim i d\u0142ugim okresie.<\/p>\n Na pierwszy rzut oka wida\u0107, \u017ce przedstawione propozycje s\u0105 ponownie silnie ukierunkowane na stymulacj\u0119 konsumpcji prywatnej, kt\u00f3ra przypomnijmy by\u0142a g\u0142\u00f3wnym motorem wzrostu gospodarczego w ostatnich kilku kwarta\u0142ach. Maj\u0105c na uwadze, \u017ce polska jak i europejska gospodarka b\u0119d\u0105 spowalnia\u0107 w tym roku wydaje si\u0119, \u017ce owa ekspansja nie mog\u0142a przyj\u015b\u0107 w lepszym momencie. Niemniej jednak jej skutki b\u0119d\u0105 tylko kr\u00f3tkotrwa\u0142e (podniesienie dynamiki konsumpcji prywatnej, a przez to i \u015bcie\u017cki PKB w drugiej po\u0142owie 2019 oraz pierwszej po\u0142owie 2020 roku), a w d\u0142u\u017cszym horyzoncie czasowym pojawiaj\u0105 si\u0119 pewne negatywne implikacje.<\/p>\n Europejskie spowolnienie uderza w polsk\u0105 gospodark\u0119<\/a><\/p>\n Przede wszystkim wy\u017csze nak\u0142ady na 500+<\/strong> (deklaracja permanentnego dochodu) wi\u0105\u017c\u0105 poniek\u0105d p\u0119tl\u0119 na szyi tego i kolejnych rz\u0105d\u00f3w. W momencie g\u0142\u0119bszego spowolnienia ryzykujemy bowiem bardziej bolesnym pog\u0142\u0119bieniem si\u0119 deficytu finans\u00f3w publicznych ze wszystkimi tego konsekwencjami. W ekstremalnym przypadku kolejne rz\u0105dy b\u0119d\u0105 musia\u0142y albo ogranicza\u0107 tego typu programy socjalne albo podnosi\u0107 podatki. Argumentacja, i\u017c gros<\/em> z tych\u017ce postulat\u00f3w zostanie zrealizowana poprzez wi\u0119ksze wp\u0142ywy z tytu\u0142u VAT wydaje si\u0119 tylko po cz\u0119\u015bci prawdziwa. Owszem, wzrost dochod\u00f3w realnych najpewniej prze\u0142o\u017cy si\u0119 w pewnym stopniu na wy\u017csz\u0105 aktywno\u015b\u0107 zakupow\u0105, aczkolwiek efekt ten mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 mniejszy ni\u017c w przypadku pocz\u0105tku programu 500+. Argumentacj\u0105 za tego typu tez\u0105 jest prawdopodobnie ni\u017csza kra\u0144cowa sk\u0142onno\u015b\u0107 do konsumpcji spo\u0142ecze\u0144stwa o wy\u017cszych dochodach, a w\u0142a\u015bnie takie maj\u0105 od lipca zosta\u0107 uprawnione do tego \u015bwiadczenia. M\u00f3wi\u0105c inaczej, w stosunku do biedniejszych warstw spo\u0142ecznych zamo\u017cniejsi mog\u0105 wydawa\u0107 mniej, a wi\u0119cej oszcz\u0119dza\u0107. Z drugiej strony usuni\u0119cie limitu dochodowego (do tej pory 800 z\u0142 na osob\u0119) mo\u017ce zach\u0119ci\u0107 niekt\u00f3re osoby do podj\u0119cia pracy (takie, kt\u00f3re do tej pory by\u0142y na progu kwalifikacji do programu 500+). W\u0105tpliwa jest r\u00f3wnie\u017c poprawa w kwestii przyrostu naturalnego w zwi\u0105zku z niejako now\u0105 edycj\u0105 500+. Kurcz\u0105ca si\u0119 liczba ludno\u015bci b\u0119dzie d\u0142ugoterminowo ogranicza\u0142a potencjalny wzrost gospodarczy, a wydanie dodatkowo blisko 1% PKB nie zaradzi temu problemowi.<\/p>\n Kolejne wsparcie fiskalne ze strony rz\u0105du nakierowane na konsumpcj\u0119 to r\u00f3wnie\u017c potencjalny problem dla zaniedbanych ostatnio inwestycji. Od pocz\u0105tku 2017 roku udzia\u0142 konsumpcji prywatnej w PKB wyni\u00f3s\u0142 59%, za\u015b inwestycji 17%. Bior\u0105c ten okres i por\u00f3wnuj\u0105c do analogicznych poprzednich siedmiu kwarta\u0142\u00f3w okazuje si\u0119, \u017ce nominalnie konsumpcja prywatna wzros\u0142a 12,3% za\u015b inwestycje skurczy\u0142y si\u0119 7,9%. Pokazuje to, \u017ce ostatnie lata to usilne nakierowanie strumieni pieni\u0105dza na konsument\u00f3w i jednocze\u015bnie zaniedbanie bod\u017aca do inwestowania. Cho\u0107 w kr\u00f3tkim okresie metoda ta mo\u017ce dzia\u0142a\u0107, to jednak d\u0142ugofalowo brak odpowiednich nak\u0142ad\u00f3w inwestycyjnych ograniczy potencja\u0142 rozwoju gospodarczego Polski.<\/p>\n Je\u015bli chodzi o postulat dotycz\u0105cy podatku PIT<\/strong> liczba szczeg\u00f3\u0142\u00f3w jest mocno ograniczona. Na ten moment bazowym scenariuszem jest wyeliminowanie 18% podatku dochodowego dla os\u00f3b, kt\u00f3re maj\u0105 mniej ni\u017c 27 lat. Z jednej strony mo\u017ce zach\u0119ca\u0107 m\u0142odych ludzi bezpo\u015brednio po studiach, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 wybiera\u0107 mi\u0119dzy prac\u0105 w kraju a emigracj\u0105, do wybrania tej pierwszej opcji. Z drugiej jednak strony sprawi niechciany i bardzo bolesny efekt, kiedy ju\u017c ulga ta zniknie. W\u00f3wczas taka osoba dozna spadku dochodu rozporz\u0105dzalnego o blisko 1\/5. Ponadto postulat ten kierowany jest tylko dla m\u0142odych os\u00f3b wchodz\u0105cych na rynek pracy, zaniedbuje on mi\u0119dzy innymi przypadki, kiedy to osoba w wieku 27+, z r\u00f3\u017cnych przyczyn, dopiero ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 wej\u015bcia na rynek pracy. Mimo wszystko poprzez obni\u017cenie kosztu dla pracodawcy oraz podniesienie dochodu dla pracownika do\u015bwiadczy\u0107 mo\u017cemy wzrostu wska\u017anika aktywizacji w\u015br\u00f3d m\u0142odych. Ulga ta dotyczy\u0107 ma zar\u00f3wno pracuj\u0105cych na umowie o prac\u0119 jak i na umowie zlecenia. W przypadku potencjalnego obni\u017cenia stawki PIT dla wszystkich obywateli (z 18% do 17%) na razie wiele si\u0119 nie m\u00f3wi. W mojej ocenie lepszym rezultatem by\u0142oby obni\u017cenie owej stawki o 2-3 pkt. proc. zamiast tymczasowej eliminacji podatku dochodowego dla m\u0142odych.<\/p>\n Na koniec dwie najbardziej rozbie\u017cne propozycje, czyli dodatkowa emerytura<\/strong> oraz obni\u017cenie koszt\u00f3w uzyskania przychodu. Rz\u0105d PiS zaproponowa\u0142 wyp\u0142acenie jednorazowej emerytury w wysoko\u015bci 1100 z\u0142 (w maju) dla wszystkich emeryt\u00f3w (postulat nie bierze pod uwag\u0119 rencist\u00f3w, je\u015bli bra\u0142by w\u00f3wczas roczny koszt programu wzr\u00f3s\u0142by do oko\u0142o 10 mld z\u0142). Na t\u0119 chwil\u0119 nie jest jasne czy emeryci mieliby dostawa\u0107 „trzynastk\u0119” ka\u017cdego roku, czy tylko raz przed wyborami (w\u0142adze rz\u0105du sugeruj\u0105, \u017ce „zrobi\u0105 wszystko, by wyp\u0142ata mia\u0142a miejsce ka\u017cdego roku”). W mojej ocenie wydatek ten nie jest do ko\u0144ca zrozumia\u0142y z ekonomicznego punku widzenia co oznacza, \u017ce najprawdopodobniej wi\u0119cej tutaj polityki ani\u017celi czystej ekonomii (emeryci to znacz\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 populacji). Ju\u017c obecnie w Polsce wydatki na emerytury s\u0105 relatywnie wysokie wzgl\u0119dem odsetka os\u00f3b po 65 roku \u017cycia. Na tle innych pa\u0144stw mo\u017cemy r\u00f3wna\u0107 si\u0119 pod tym wzgl\u0119dem do Francji czy Grecji. W Niemczech, gdzie odsetek ludzi starszych przekroczy\u0142 ju\u017c zdecydowanie 1\/5 wydaje si\u0119 na ten cel mniej ni\u017c w Polsce. Pr\u00f3by tego typu ze strony rz\u0105du mog\u0105 sko\u0144czy si\u0119 wzmo\u017conymi strajkami w s\u0142u\u017cbie zdrowia czy szkolnictwie, obydwa sektory cierpi\u0105 na niedob\u00f3r \u015brodk\u00f3w. W konsekwencji do\u015bwiadczy\u0107 mo\u017cemy wi\u0119kszej presji na wzrost p\u0142ac w sektorze publicznym.<\/p>\n Ostatnim elementem jest co najmniej dwukrotne podniesienie koszt\u00f3w uzyskania przychodu<\/strong>, co wed\u0142ug mnie jest chyba najbardziej trafion\u0105 propozycj\u0105. Zwi\u0119kszenie tego limitu b\u0119dzie zmian\u0105 w kierunku podniesienia aktywizacji zawodowej – w przeciwie\u0144stwie do podniesienia kwoty wolnej od podatku – gdy\u017c krok ten adresowany jest wy\u0142\u0105cznie do os\u00f3b czerpi\u0105cych dochody z tytu\u0142u \u015bwiadczonej pracy (nie bierze pod uwag\u0119 dochod\u00f3w innego rodzaju, do kt\u00f3rych kwota wolna ma zastosowanie). Je\u015bli chodzi o kwesti\u0119 transportu,<\/strong> to z punktu widzenia ca\u0142ego pakietu fiskalnego nie jest ona znacz\u0105ca. Wed\u0142ug wst\u0119pnych doniesie\u0144 pieni\u0105dze te maj\u0105 zag\u0119\u015bci\u0107 siatk\u0119 lokalnych po\u0142\u0105cze\u0144 autobusowych.<\/p>\n W\u0119gierska polityka pieni\u0119\u017cna w punkcie zwrotnym<\/a><\/p>\n Oceniaj\u0105c wp\u0142yw tych\u017ce postulat\u00f3w na procesy gospodarcze oraz rynkowe<\/strong> mo\u017cna oczekiwa\u0107, \u017ce w kr\u00f3tkim okresie narasta\u0107 mo\u017ce presja inflacyjna z uwagi na fakt, \u017ce gospodarka operuje obecnie na dodatniej luce popytowej (szacunki OECD). W takich warunkach nie b\u0119dzie czym\u015b nadzwyczajnym, je\u015bli mocniej wzro\u015bnie import, co b\u0119dzie oddzia\u0142ywa\u0107 w kierunku wi\u0119kszej nier\u00f3wnowagi na rachunku obrot\u00f3w bie\u017c\u0105cych. Z punktu widzenia polityki pieni\u0119\u017cnej wizja redukcji st\u00f3p procentowych tak\u017ce powinna sta\u0107 si\u0119 znacznie bardziej odleg\u0142a w opinii uczestnik\u00f3w rynku (mo\u017ce to ogranicza\u0107 presj\u0105 poda\u017cow\u0105 na z\u0142otego w najbli\u017cszym czasie). Je\u015bli chodzi o kondycj\u0119 finans\u00f3w publicznych to rzecz jasna nie s\u0105 to pozytywne informacje. W ustawie bud\u017cetowej na ten rok zapisano deficyt sektora rz\u0105dowego i samorz\u0105dowego na poziomie 1,7% PKB. Dodaj\u0105c do tej planowan\u0105 ekspansj\u0119 fiskaln\u0105 na poziomie 1% PKB zbli\u017camy si\u0119 niebezpiecznie w kierunku deficytu 3% PKB (limit nak\u0142adany przez KE, kt\u00f3rego przekroczenie wi\u0105\u017ce si\u0119 z uruchomieniem procedury nadmiernego deficytu). Niemniej jednak za\u0142o\u017cenia przyj\u0119te do ustawy bud\u017cetowej s\u0105 do\u015b\u0107 konserwatywne co nakazuje s\u0105dzi\u0107, i\u017c deficyt na ten rok powinien zamkn\u0105\u0107 si\u0119 w przedziale 2-2,5%. Sytuacja ta staje si\u0119 jednak mniej barwna je\u015bli chodzi o rok 2020, kiedy wzrost gospodarczy spowolni zapewne mocniej, za\u015b przyrost dochod\u00f3w podatkowych nie b\u0119dzie ju\u017c tak imponuj\u0105cy. Z tego te\u017c powodu uwa\u017cam, \u017ce w przysz\u0142ym roku (pod warunkiem realizacji postulat\u00f3w z tabeli zaprezentowanej na pocz\u0105tku analizy) limit 3% stanie si\u0119 znacznie bardziej realny. W takim scenariuszu uczestnicy rynku mog\u0105 zwraca\u0107 coraz wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 na decyzje agencji ratingowych. Reakcja rynk\u00f3w finansowych by\u0142a do\u015b\u0107 jednoznaczna – wyra\u017ane podniesienie si\u0119 krzywej rentowno\u015bci<\/a> (w odpowiedzi na widmo wi\u0119kszej poda\u017cy d\u0142ugu) oraz wzgl\u0119dna s\u0142abo\u015b\u0107 z\u0142otego na tle innych walut rynk\u00f3w wschodz\u0105cych.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Okres przedwyborczy bardzo cz\u0119sto wi\u0105\u017ce si\u0119 z licznymi reperkusjami dla gospodarki ze strony polityki fiskalnej. Niezmiernie wa\u017cny jest moment, kiedy owa stymulacja nadchodzi. W przypadku niskiej dynamiki wzrostu i s\u0142abej aktywno\u015bci gospodarczej aspekt ten mo\u017ce o\u017cywi\u0107 procesy ekonomiczne. Aczkolwiek w przypadku rozgrzanej gospodarki stymulacja fiskalna mo\u017ce nie\u015b\u0107 za sob\u0105 niekorzystne konsekwencje, kt\u00f3re najcz\u0119\u015bciej ujawniaj\u0105 si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13672,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"elementor_theme","format":"standard","meta":{"_glsr_average":0,"_glsr_ranking":0,"_glsr_reviews":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-15113","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-analiz"],"yoast_head":"\n![\"\"](\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/pakiet-fiskalny-pis-insiderfx-research-1.png\")
<\/a><\/a><\/a>