Inwestowanie dla każdego - InsiderFX | Finanse bez stresu

10 mitów dotyczących pieniędzy

Arkadiusz Balcerowski — Tue, 25 Aug 2026 15:32:54 +0000

W świecie finansów aż roi się od różnego rodzaju teorii spiskowych, które bardzo często wynikają po prostu z niewiedzy. Ma to bardzo negatywne konsekwencje społeczne, gdyż w okresach kryzysowych potrafi napędzić wiele strachu, zupełnie niepotrzebnie. Niestety, ale zdarza się, że takimi kłamstwami karmią się także niektóre media, co dodatkowo podsyca niepokój. Poznaj 10 prawd o pieniądzach i nie daj się omamić tłumowi.

Główne wnioski z artykułu

Brak gotówki w bankomacie wynika z problemów logistycznych i nagłego popytu, a nie z bankructwa instytucji.
Wypłata i druk banknotów to jedynie zamiana formy pieniądza bez wpływu na ogólną inflację.
Kredyt bankowy tworzy nowy depozyt, więc banki nie pożyczają odłożonych przez innych środków.
Środki wpłacone na konto nie leżą bezczynnie, lecz zarabiają w banku centralnym oraz na obligacjach.
Trzymanie gotówki niesie ryzyko kradzieży i utraty wartości, podczas gdy depozyty zabezpiecza BFG do stu tysięcy euro.
Zamożne osoby unikają dużych sum na rachunkach bieżących, lokując kapitał w pracujących aktywach.
Składki emerytalne trafiają bezpośrednio do obecnych emerytów i stanowią jedynie obietnicę przyszłego świadczenia.
Przemyślane inwestowanie długoterminowe opiera się na rozwoju gospodarki i zyskuje z czasem, czym różni się od hazardu.
Przelewy bankowe są rozliczane zbiorczo w wyznaczonych sesjach poprzez wyrównywanie różnic między bankami

Słuchaj i oglądaj

Brak gotówki w bankomacie oznacza bankructwo banku

To chyba jeden z najchętniej powtarzanych mitów w okresach wzmożonego popytu na gotówkę. Widzieliśmy do doskonale w ciągu ostatnich kilku lat, kiedy Polacy szturmem ruszyli do wypłaty gotówki z bankomatów w okresie pandemii i wybuchu wojny w Ukrainie. Tak jak na każdym rynku, kiedy popyt rośnie, wówczas następuje albo wzrost ceny, albo niedobór po stronie podażowej. Podobnie było w przypadku gotówki z tą różnicą, że banki nie podnosiły ceny jej pozyskania (jakieś extra prowizje), a po prostu miały okresowe problemy z jej dostarczeniem do bankomatów.

Każdy bank mierzy popyt na gotówkę swoich klientów, przez co mniej więcej wie ile gotówki każdego dnia musi przygotować w bankomatach i oddziałach bankowych. Jeśli nagle ludzie chcą wypłacać więcej, wówczas może pojawić się problem z terminowym dostarczeniem gotówki do bankomatu. Dlaczego? Bank komercyjny musi kupić odpowiednią ilość gotówki od banku centralnego. Z kolei bank centralny musi najpierw wydrukować nowe banknoty w większej niż standardowej ilości. Okresowy brak gotówki w bankomacie nie ma absolutnie nic wspólnego z wypłacalnością banku komercyjnego.

Drukowanie pieniędzy powoduje inflację

Ten mit idealnie łączy się z poprzednim i od razu napiszę: drukowanie banknotów przez bank centralny nie powoduje inflacji! Dlaczego i jak to działa?

W poprzednim punkcie ustaliliśmy, że kiedy wiele ludzi chce posiadać fizyczną gotówkę, wówczas bank centralny musi najpierw wydrukować papierowe banknoty, aby ludzie mogli wypłacić je z bankomatów. Zastanówcie się jednak co dzieje się z waszymi środkami w banku, kiedy realizujecie wypłatę gotówki z bankomatu. Mianowicie, momencie otrzymania gotówki, automatycznie wartość depozytów na rachunku bankowym obniża się o tę samą ilość.

Efekt? Jedynie co uległo zmianie to rodzaj pieniądza w gospodarce. W momencie wypłaty ilość depozytów obniżyła się, zaś ilość gotówki wzrosła. Jednak za wypłaconą gotówkę możesz kupić dokładnie tyle samo dóbr i usług jak za depozyt bankowy. Twoja siła nabywcza nie uległa zmianie pomimo faktu, że w obiegu jest więcej banknotów. Taka sytuacja nie ma żadnego wpływu na inflację!

Pieniądze w banku leżą w sejfie

Co dzieje się, gdy idziesz do banku i wpłacasz gotówkę? Bank z gotówką może zrobić dwie rzeczy. Po pierwsze, może odłożyć je na poczet zgłaszanego przyszłego popytu na gotówkę jeśli uzna, że ilość gotówki jaką posiada jest zbyt niska do popytu zgłaszanego przez jego klientów. Po drugie, może sprzedać gotówkę do banku centralnego i otrzymać dzięki temu cyfrowy zapis na rachunku bankowym. Zauważ, że transakcja taka jest analogiczna do tej na linii klient – bank. Tak jak my traktujemy banki komercyjne, tak banki komercyjne traktują bank centralny.

Co natomiast może zrobić bank komercyjny z pozyskanym pieniądzem cyfrowym? Zasadniczo do wyboru ma dwie opcje: może złożyć te środki w banku centralnym (albo w formie depozytu terminowego albo kupuje za nie bony pieniężne) lub kupić za nie obligacje skarbowe. Zarówno środki składane w banku centralnym, jak i kupno obligacji skarbowych emitowanych przez Ministerstwo Finansów, generuje dochód. Tym samym banki mają możliwość zarabiania na pieniądzach, które w nich utrzymujemy. Jeśli trzymasz wszystkie środki na zwykłym, nieoprocentowanym koncie (ROR) to wiedz, że bank każdego dnia na nich zarabia.

Bank pożycza pieniądze, które zebrał od klientów

Ten mit jest tak mocno zakorzeniony w społeczeństwie, że nawet na niektórych uczelniach ekonomicznych wciąż uczy się, że bank pożycza pieniądze, które posiada. W rzeczywistości proces ten działania odwrotnie. Mianowicie, w momencie, kiedy uzyskujemy kredyt w banku i otrzymujemy nowe środki pieniężne, te nowe środki stają się właśnie naszym depozytem. Innymi słowy, to kredyt tworzy depozyt, a nie odwrotnie.

Tak jak pisałem już wcześniej, banki nie pożyczają ludziom pieniędzy, które inni ludzie wcześniej zdeponowali. Za pieniądze te banki kupują obligacje skarbowe lub składają w banku centralnym. Co więcej, kiedy pojawia się nowy kredyt, automatycznie tworzony jest do niego nowy depozyt, za który bank komercyjny może kupić właśnie obligacje skarbowe. Przy okazji warto pamiętać, że bardzo często zdarza się, że bank udzielający kredytu nie otrzymuje wykreowanego depozytu. Dlaczego? Jeśli Kowalski bierze kredyt na zakup auta, to bank dopisuje mu nowy depozyt, który natychmiast trafia na rachunek bankowy dotychczasowego właściciela auta, który może znajdować się w innym banku. To przykład rozliczania transakcji między bankami.

Pieniądz gotówkowy jest najbezpieczniejszy

Niestety tak nie jest, gdyż gotówka jest bardzo łatwo zniszczalna, gdyż to po prostu tylko papier. Ponadto, gotówkę łatwo ukraść, a przechowywanie jej dużych ilości rodzi problemy logistyczne. To z kolei generuje dodatkowe koszty w postaci jej ochrony czy dostarczenia do kontrahenta. To jednak nie wszystko, gdyż banknoty nie płacą żadnych odsetek, co oznacza trwałą utratę wartości w obliczu choćby umiarkowanej inflacji.

Czy wiesz, że jeśli wypłaciłeś 100 zł z bankomatu w styczniu 2020, to w marcu 2026 wartość tego banknotu spadła do ok. 67 zł. W portfelu możesz mieć cały czas 100 zł (nominał), ale siła nabywcza zanurkowała przez wysoką w tym okresie inflację.

Banknoty to „prawdziwe pieniądze”, a zapis cyfrowy to wirtualne pieniądze

Ten punkt idealnie koresponduje z poprzednim. Krótko mówiąc – zarówno banknoty, jak i depozyt trzymany na rachunku bieżącym (nieoprocentowanym), to w gruncie rzeczy ten sam pieniądz. Jedyną różnicą jest jego forma – papier vs. zapis elektroniczny. Obie formy nie przynoszą żadnych odsetek. Zauważ, że wypłacając środki z bankomatu dokonujesz w gruncie rzeczy wymiany zapisu elektronicznego na papier. Z kolei wpłata gotówki to bankomatu to decyzja, iż chcesz powrócić do zapisu cyfrowego pieniądza.

Pamiętaj, że pieniądz cyfrowy jest dużo bezpieczniejszy w przechowywaniu niż banknoty. W razie mało prawdopodobnego przypadku jakim jest niewypłacalność banku komercyjnego, pojawia się instytucja zwana Bankowym Funduszem Gwarancyjnym (BFG), która gwarantuje Ci depozyt do kwoty 100 tys. EUR na jeden bank, na jedną osobę. To swego rodzaju gwarancja państwa, że do takiego sumy Twoje pieniądze są 100%-owo bezpieczne!

Bogaci mają dużo pieniędzy na rachunku bankowym

Może Cię zdziwię, ale jest dokładnie odwrotnie – najbogatsi trzymają nieznaczne sumy na rachunkach bieżących, gdyż środki te nie przynoszą żadnych odsetek ani dywidend. Osoby majętne nie trzymają zazwyczaj dużo gotówki, a ich majątek stanową aktywa, które zyskują na wartości i/lub przynoszą odsetki/dywidendy. Prawda jest taka, że to mniej zamożni utrzymują najwięcej środków na nieoprocentowanych rachunkach bieżących, a przez to zgadzają się na pewną stratę każdego dnia. Tak, każdego dnia, gdyż inflacja działa codziennie!

Moje składki ZUS leżą na koncie i czekają na moją emeryturę

Choć wielu osobom może wydawać się, że płacone przez nich każdego miesiąca składki emerytalne odkładane są na jakieś magiczne konto i czekają na ich emeryturę, to rzeczywistość jest inna. W realnym świecie płacone przez nas składki emerytalne wypłacane są na bieżąco obecnym emerytom.

Możesz zatem zapytać: co w takim razie widzę, kiedy loguje się na swoje konto w ZUS? Jeśli to zrobisz i przejdziesz do zakładki „Stan konto ubezpieczonego”, Twoim oczom ukaże się zwaloryzowana suma składek na ubezpieczenie emerytalne oraz na subkoncie (osoby urodzone przez 1969 rokiem). Kwoty te to jednak jedynie obietnica państwa, że z chwilą przejścia na emeryturę otrzymanie należne wam świadczenia. Największy minus składek emerytalnych w ZUS to brak ich dziedziczenia, niemniej pracując na etacie nie masz opcji rezygnacji z nich. Dlatego lepiej doszukiwać się plusów. Te zawierają chociażby coroczną waloryzację składek, która pozwoli z nawiązką chronić te środki przed inflacją.

Inwestowanie na giełdzie to hazard

O ile hazard opiera się na ujemnej wartości oczekiwanej i czystym szczęściu (prawdopodobieństwo zwycięstwo zawsze przechylone jest nieco w stronę kasyna), o tyle inwestowanie długoterminowe bazuje na wzroście gospodarczym i fundamentalnej wartości przedsiębiorstw. Pomyśl o tym w ten sposób – kasyno zawsze wygrywa, statystycznie jesteś na przegranej pozycji. Z kolei giełda w długim okresie statystycznie daje Ci wynik pokonujący inflację. Oczywiście mam tutaj na myśli przemyślane inwestowanie w długim terminie, a nie spekulacje tradingowe, którym faktycznie bliżej do kasyna.

Jeśli to Cię nie przekonuje to rozważ jeszcze jeden argument – czas. W kasynie czas działa na Twoją niekorzyść, im dłużej grasz, tym większa szansa, że wyjdziesz z pustymi rękoma. Z kolei w przypadku inwestycji (choćby pasywnie w fundusze ETF) jest wprost przeciwnie – tutaj czas jest Twoim sprzymierzeńcem. W miarę jego upływu ujawnia się siła procentu składanego.

Gdy robię przelew, bank fizycznie wysyła moje pieniądze do innego banku

Oczywiście to nieprawda, ale cały proces wykonania przelewu z jednego banku do drugiego, kiedy już klikniesz „wyślij” jest godny przeanalizowania. Po pierwsze, kiedy już klikniesz „wyślij”, bank nie realizuje tej transakcji natychmiast, a wrzuca ją do zbiorczego worka, który z kolei czeka na nadejście tzw. sesji rozliczeniowej. W ramach systemu ELIXIR każdego dnia roboczego odbywają się 3 sesje rozliczeniowe, podczas których tysiące transakcji przelewów/płatności są realizowane.

Po drugie, należy wiedzieć, że banki nie rozliczają wszystkich transakcji dosłownie, gdyż stosowana jest metoda netowania. Jeśli klienci PKO dokonali łącznie transakcji do klientów Santander na kwotę 10 mln zł, a klienci Santander na rzecz klient PKO na kwotę 8 mln zł, to w praktyce rozliczenie polega na przelewie tylko różnicy z tych kwot (PKO przelewa 2 mln zł do Santander). To pewne uproszczenie, gdyż w całej transakcji uczestniczy również NBP, w którym banki komercyjne mają otwarte rachunki do celów rozliczeniowych. W tym przypadku PKO wyśle komunikat do NBP, aby ten zabrał 2 mln zł z jego rachunku i przelał je na rachunek Santander.

Inaczej działają rozliczenia przelewów natychmiastowych typu SORBNET/Express Elixir, gdzie nawet małe płatności rozliczane są od razu. Niemniej generuje to dodatkowe koszty, co skutkuje tym, że bank komercyjny pobiera od nas dodatkową opłatę za taką dyspozycję. Warto nadmienić, że o ile SORBNET działa tylko w godzinach pracy NBP, to Express Elixir funkcjonuje 24/7.

Często zadawane pytania (FAQ)

Czy brak możliwości wypłaty z bankomatu oznacza, że bank ma problemy finansowe? Nie. Zazwyczaj jest to wyłącznie problem logistyczny wynikający z nagłego wzrostu popytu i opóźnień w dostarczeniu gotówki, co nie ma związku z wypłacalnością instytucji.
Dlaczego dodrukowywanie banknotów przez bank centralny na potrzeby wypłat nie wywołuje inflacji? Wypłata środków z bankomatu to jedynie zmiana formy pieniądza z cyfrowego zapisu na papierowy. Łączna ilość pieniędzy w obiegu oraz Twoja siła nabywcza pozostają dokładnie takie same.
Czy pieniądze wpłacone na konto leżą fizycznie w sejfie banku? Nie. Bank przeznacza pozyskane środki na zakup obligacji skarbowych lub składa je jako depozyt w banku centralnym, generując w ten sposób zysk.

Artykuł 10 mitów dotyczących pieniędzy pochodzi z serwisu InsiderFX | Finanse bez stresu.

Czym są obligacje i jak w nie inwestować?

Arkadiusz Balcerowski — Wed, 29 Apr 2026 16:35:30 +0000

Obligacje obok akcji to zdecydowanie najbardziej popularne instrumenty finansowe na świecie. W poprzednim poście szczegółowo analizowałem rynek akcji wraz z wytłumaczeniem jak zacząć inwestować w te instrumenty udziałowe [LINK]. Jeśli jeszcze nie czytałeś poprzedniego artykułu o akcjach to zachęcam Cię do nadrobienia zaległości. Dzisiaj przyszła pora na obligacje, które są obszerniejszym tematem. Po przeczytaniu tego tekstu będziesz wiedział jakie mamy rodzaje obligacji, po co i kto je emituje, jak działają obligacje oraz w jaki sposób zacząć w nie inwestować. Ważna uwaga, tekst dotyczy obligacji notowanych na giełdzie, a nie obligacji detalicznych. Jeśli interesują Cię obligacje detaliczne, zajrzyj do osobnego artykułu.

Główne wnioski z artykułu

Obligacje są instrumentem dłużnym, w których emitent pożycza pieniądze od inwestorów. Do momentu wykupienia obligacji emitent płaci na rzecz inwestora odsetki (kupony).
Obligacje emitowane są przez Ministerstwo Finansów (obligacje skarbowe), przedsiębiorstwa (obligacje korporacyjne) oraz jednostki samorządu terytorialnego (obligacje municypalne).
W ramach obligacji skarbowych Ministerstwo Finansów emituje obligacje zerokuponowe, obligacje o stałym kuponie, o zmiennym kuponie oraz indeksowane inflacją. Zdecydowanie najwięcej emituje się obligacji o stałym kuponie.
Cena obligacji porusza się w przeciwnym kierunku do jej rentowności (YTM). Im bliżej terminu wykupu obligacji, tym zmienność cenowa mniejsza. To efekt tego, że wraz z upływem czasu znika niepewność co do zwrotu pożyczonej kwoty przez emitenta.
Obligacja z ceną powyżej wartości nominalnej to obligacja z premią. Obligacja z ceną poniżej wartości nominalnej to obligacja z dyskontem.
Inwestorzy detaliczni mogą nabywać obligacje skarbowe tylko na rynku wtórnym zwanym Catalyst.
Inwestując w obligacje mamy do czynienia z ryzykiem stopy procentowej (wskutek choćby wyższej inflacji) oraz ryzykiem kredytowym (brak zwrotu pieniędzy przez emitenta lub brak płatności odsetkowych).
Obligacje notowane są w procentach wartości nominalnej. Kupując obligację, dodatkowo musimy zapłacić dotychczasowemu inwestorowi wartość narosłych odsetek. W polskie obligacje skarbowe można inwestować również za pomocą funduszy ETF.

Słuchaj i oglądaj

Czym są obligacje?

Tak jak akcje są instrumentem udziałowym, obligacje są instrumentem dłużnym, w których emitent obligacji pożycza od inwestora pieniądze i zobowiązuje się jednocześnie do ich zwrotu w z góry określonym terminie. Jednocześnie w trakcie życia takiej obligacji, emitent płaci na rzecz inwestora odsetki, które nazywamy kuponem od obligacji. Tyle teorii, przejdźmy może do praktyki.

Pamiętacie nasze przedsiębiorstwo “Kwiatek” z wpisu o akcjach? Właściciele firmy “Kwiatek” chcieli zbudować dodatkową kwiaciarnię, jednak nie posiadali wystarczających środków na realizację tego celu. Zdecydowali się wówczas na pozyskanie pieniędzy z emisji akcji. W tym celu musieli sprzedać część swoich udziałów inwestorom, którzy stali się akcjonariuszami spółki “Kwiatek”. Co jeśli spółka “Kwiatek” zdecydowałaby się na emisję obligacji zamiast akcji?

W przeciwieństwie do emisji akcji, gdzie spółka “Kwiatek” nie musi płacić żadnych odsetek ani zwracać kapitału inwestorom, w obligacjach sprawa wygląda zupełnie inaczej. Obligacje działają bardzo podobnie jak kredyt bankowy. Strona emitująca obligacje pożycza pieniądze. W trakcie trwania takiej pożyczki musi spłacać regularnie odsetki, a na koniec okresu pożyczki (moment wykupienia obligacji) musi zwrócić również inwestorom pożyczoną kwotę. Co spółka “Kwiatek” zyskuje emitując obligacje zamiast akcji? Największą korzyścią jest brak oddania części udziałów nowym inwestorom. Po spłacie zadłużenia właściciele spółki mają prawo do 100% udziałów, a nie tak jak w przypadku emisji akcji tylko do części udziałów.

Ponadto, w przeciwieństwie do akcji, obligacje mają zazwyczaj skończony czas życia. Przykładowa firma “Kwiatek” może wyemitować obligacje na 2, 5 czy 7 lat. Różnicę między emisją akcji i obligacji najlepiej zrozumieć w następujący sposób. Pieniędzy z emisji akcji nie muszę oddawać, gdyż pozyskałem je poprzez sprzedaż udziałów (sprzedałem udziały, kupiłem dodatkowe pieniądze). Z kolei z emisji obligacji pieniądze muszę oddać, gdyż dokonałem ich pożyczki (niczego nie sprzedałem). Myślę, że to najlepiej podkreśla różnicę w obydwu sposobach pozyskania finansowania.

Po co i kto emituje obligacje?

Pisząc najprościej, obligacje emituje się zasadniczo w tym samym celu co akcje, aby pozyskać dodatkowe pieniądze. O ile akcje emitowane mogą być wyłącznie przez spółki akcyjne, to w przypadku obligacji emitentów jest znacznie więcej. Kto może zatem emitować obligacje?

Skarb Państwa (obligacje skarbowe)

To zdecydowanie największy emitent obligacji w Polsce. Generalnie każdy rząd w każdym kraju jest największym emitentem obligacji. Jeśli pieniądze pożycza państwo, wówczas mówimy o obligacjach skarbowych. Raz jeszcze przypomnę, że w tym artykule piszę wyłącznie o obligacjach notowanych na giełdzie (obligacje hurtowe), a nie o obligacjach detalicznych.

Rząd polski emituje zarówno obligacje hurtowe (ich ceny zmieniają się) oraz obligacje detaliczne (ich ceny nie zmieniają się). Jeśli jesteś zainteresowany wyłącznie obligacjami detalicznymi, koniecznie zajrzyj do tego posta.

Warto również wiedzieć w jaki sposób oznaczane są obligacje skarbowe (hurtowe). W tym przypadku warto zaznajomić się z poniższymi symbolami:

- OK – obligacja zerokuponowa

- PS – obligacja 5-letnia o stałym rocznym kuponie

- DS – obligacja 10-letnia o stałym rocznym kuponie

- WS – obligacja 30-letnia o stałym rocznym kuponie

- WZ – obligacja o zmiennym kuponie oparta o WIBOR

- NZ – obligacja o zmiennym kuponie oparta o POLSTR

- IZ – obligacja indeksowana inflacją

Słowem wyjaśnienia, obligacja zerokuponowa to papier, który nie płaci żadnych odsetek, niemniej jest sprzedawany poniżej ceny, po jakiej państwo zobowiązuje się ją odkupić. Na przykład, państwo emituje obligację OK za cenę 99 zł za 1 sztukę, a odkupi ją za 100 zł. W efekcie zarabiasz 1 zł na każdej obligacji.

W przypadku obligacji o zmiennym kuponie, jak sama nazwa wskazuje, kupon (wypłacane odsetki dla inwestora) są… zmienne. Obligacje WZ płacą odsetki najczęściej co pół roku, a ich oprocentowanie zależne jest od stawki WIBOR. Im zatem wyższe stopy procentowe, tym odsetki od obligacji WZ wyższe. Analogicznie działają obligacje o oznaczeniu NZ, z tą różnicą, że odsetki zależne są od stopy POLSTR. Stawka POLSTR docelowo zastąpi stawkę WIBOR we wszelkich umowach kredytowych i instrumentach finansowych.

Wreszcie obligacja IZ, której kupon zależny jest od inflacji. Tutaj jednak uwaga: obligacja IZ to zupełnie inny instrument niż obligacje detaliczne indeksowane inflacją (np. COI czy EDO). Na potrzeby tego tekstu nie będę jednak zagłębiał się w mechanikę działania obligacji IZ. Warto być natomiast świadomym, że to obligacje o stałym kuponie (PS, DS, WS) emitowane są najczęściej przez państwo, a konkretnie Ministerstwo Finansów.

Na koniec obligacji skarbowych jeszcze ważny komentarz dotyczący oznaczeń obligacji notowanych na giełdzie. W tym celu weźmy na przykład obligację o pełnym oznaczeniu DS1035. Z zestawienia powyżej wiemy już, że obligacja ta została wyemitowana jako obligacja 10-letnia (DS). Z kolei kolejne cyfry oznaczają miesiąc (10 – październik) oraz rok (35 – 2035) jej wykupu.

Firmy (obligacje korporacyjne)

W tym przypadku emitentem obligacji jest firma, która także chce pozyskać dodatkowe środki na rozwój. Tak jak pisałem w poprzednich akapitach, spółka “Kwiatek” pożyczając pieniądze na rynku obligacji musiała wyemitować tzw. obligacje korporacyjne. Tak nazywają się obligacje emitowane przez przedsiębiorstwa.

Oznaczenia w przypadku obligacji korporacyjnych są nieco inne. Pierwsze litery pochodzą od nazwy emitenta, a kolejne cyfry – tak jak w przypadku obligacji skarbowych – wskazują datę wykupu danej obligacji. Dla przykładu, obligacja wyemitowana przez spółkę KGHM o oznaczeniu KGH0631 będzie zapadać (spółka będzie wykupować ją, a więc zwracać pieniądze inwestorom) w czerwcu 2031 roku. Zauważcie, że w przypadku obligacji korporacyjnych z oznaczenia obligacji nie dowiemy się, czy obligacja została wyemitowana jako np. 2- czy 5-letnia. Jak się jednak niebawem przekonacie, nie ma to większego znaczenia. Dla inwestora liczy się tylko data wykupu obligacji, bo to ona wskazuje czy na moment zakupu tej obligacji ryzyko związane z tą transakcją jest większe czy mniejsze.

Samorządy (obligacje municypalne)

To obligacje emitowane przez jednostki samorządu terytorialnego (np. miasta). Oznaczenia takich obligacji są tożsame do obligacji korporacyjnych. Dla przykładu, obligacja wyemitowana przez miasto Warszawa o oznaczeniu WAW1230 będzie wykupiona w grudniu 2030 roku. W dalszej części tekstu nie będę zajmował się tymi obligacjami, gdyż jest to niszowy rynek. Skupimy się na dwóch rodzajach obligacji – skarbowych i korporacyjnych.

Jak działają obligacje?

Zastanawiałem się jak bardzo muszę zagłębić się w szczegóły, abyście zrozumieli funkcjonowanie obligacji od najbardziej praktycznej strony. Postanowiłem, że w tym tekście przedstawię niezbędne rzeczy, ale jeśli ktoś jest naprawdę ciekaw szczegółów (nie są niezbędne do zrozumienia jak działają obligacje), to gorąco zachęcam do zerknięcia do niniejszego tekstu. To co absolutnie musisz wiedzieć to fakt, że cena obligacji porusza się w przeciwną stronę do jej rentowności (stopy procentowej)!

Kluczowe pojęcia

Aby zrozumieć działanie obligacji trzeba wprowadzić 3 dodatkowe pojęcia:

- Wartość nominalna obligacji – wartość pieniężna, którą emitent obligacji płaci inwestorowi w momencie jej wykupu.

- Zmodyfikowany czas trwania obligacji – miara pokazująca liniowy wpływ zmiany stopy procentowej na cenę obligacji.

- Rentowność obligacji (yield to maturity, YTM) – jest to średnioroczna stopa zwrotu z danej obligacji przy założeniu, iż kupioną obligację trzymamy do terminu zapadalności oraz reinwestujemy wypłacane okresowo kupony (odsetki) dokładnie po stopie YTM.

Zaraz wszystko wytłumaczę 🙂

Dlaczego zmienność cen obligacji spada z czasem?

Spójrzcie najpierw na poniższy wykres, który w graficzny sposób tłumaczy działanie każdej obligacji. W taki sam sposób działa obligacja skarbowa czy korporacyjna.

Tak jak napisałem wyżej, wartość nominalna obligacji to kwota jaką emitent zapłaci inwestorowi w dniu wykupu tejże obligacji. Najczęściej jest to 1000 zł za jedną obligację. Mamy więc pewność, że w dniu wykupu cena obligacji będzie wynosiła dokładnie tyle. Do tego czasu cena obligacji może się jednak zmieniać.

Załóżmy, że Ministerstwo Finansów chce wyemitować obligacje o wartości nominalnej 1000 zł na sztukę. Nie oznacza to jednak, że po tyle obligacja ta jest sprzedawana inwestorom. Ostateczna cena emisji zależy od popytu na te obligacje. Przypomnijcie sobie, że podobnie było w przypadku emisji akcji. Jeśli popyt jest wysoki, wówczas obligacja może zostać sprzedana powyżej wartości nominalnej (1000 zł). Załóżmy, że będzie to 1200 zł. W takim układzie mówimy, że obligacja została sprzedana z premią. Jeśli z kolei popyt jest niski, wtedy obligacja sprzedawana jest z dyskontem, czyli po niższej cenie niż wartość nominalna. Załóżmy, że w naszym przypadku będzie to 800 zł za jedną obligację.

Bez względu na to za ile obligacja została sprzedana, od tego czasu jej cena zaczyna zmieniać się każdego dnia. Zauważcie jednak, że im bliżej końca “życia” obligacji (moment wykupu obligacji przez emitenta), tym zakres zmienności cenowej mniejszy. Dlaczego? To efekt tego, że zmodyfikowany czas trwania obligacji jest mniejszy… brzmi skomplikowanie. Spróbuję wytłumaczyć to inaczej.

Wyobraź sobie, że przykładowa obligacja ma termin zapadalności 10 lat. Jej wartość nominalna to 1000 zł, więc tyle emitent obiecał oddać Ci za 10 lat. Gdy do terminu wykupu zostało 9 lat, na świecie może wydarzyć się wiele rzeczy (wojny, inflacja, zmiany stóp procentowych). Inwestorzy zgadują więc, ile ta obietnica (zwrot 1000 zł) jest warta dzisiaj, więc cena mocno skacze. Gdy jednak obligacja ma zostać wykupiona za 3 miesiące, wówczas wszyscy wiedzą, że za moment otrzymają swoje 1000 zł, gdyż taki jest końcowy rezultat umowy między emitentem a inwestorem. Podsumowując, zmienność maleje, bo znika niepewność co do zwrotu 1000 zł przez emitenta. Mam nadzieję, że rozjaśniłem temat 🙂.

Cena a rentowność obligacji

Pisałem wyżej, że cena obligacji porusza się odwrotnie do jej rentowności. Na poniższych przykładach pokazuję dlaczego tak się dzieje. Aby to zrozumieć, wystarczy poznać czym tak naprawdę jest cena obligacji. Mówiąc najprościej, to suma wszystkich płatności kuponowych (odsetek) i wartości nominalnej obligacji (w momencie jej wykupu) biorąc pod uwagę wartość pieniądza w czasie.

Na powyższym przykładzie widzicie 3 identyczne obligacje różniące się jedynie ceną. Wszystkie obligacje wypłacają taki sam kupon 5%, co przy wartości nominalnej 1000 zł daje 50 zł za jedną obligację rocznie.

Obligacja 1 – cena równa jest wartości nominalnej. Zatem rentowność obligacji (YTM) równa się 5%, czyli kuponowi. Dlaczego? W tym przypadku trzymając taką obligację do wykupu masz pewność, że nie zarobisz nic na zmianie jej ceny. Pamiętaj, że w chwili wykupu cena obligacji musi być równa jej wartości nominalnej (1000 zł).

Obligacja 2 – cena jest niższa niż wartość nominalna. W tym momencie rentowność nie wynosi tylko 5%, a blisko 8%. To efekt tego, że poza odsetkami (5% rocznie) zarobisz jeszcze na zmianie ceny obligacji, która w dniu wykupu wyniesie 1000 zł.

Obligacja 3 – cena jest wyższa niż wartość nominalna. W tym przypadku rentowność to niespełna 2,7%. To efekt tego, że w momencie wykupu cena obligacji wyniesie 1000 zł, co będzie oznaczać spadek względem płaconej ceny dzisiaj – 1200 zł.

Możecie zastanawiać się, po co w ogóle kupować obligację powyżej wartości nominalnej? Z bardzo prostego powodu. Inwestor może oczekiwać, że do czasu wykupu obligacji jej cena wzrośnie jeszcze bardziej i wówczas będzie mógł taką obligację sprzedać. Pamiętajcie, że żadnej obligacji nie musicie trzymać do wykupu, możecie sprzedać ją na giełdzie w dowolnym czasie.

Na koniec tej części ostatnia uwaga – inwestor, który kupuje obligację 1 po cenie 1000 zł osiągnie teoretycznie rentowność roczną 5% (YTM). Niemniej tak się stanie tylko wtedy, gdy wszystkie odsetki otrzymane z tytułu posiadania tej obligacji będzie inwestował po stopie równej 5% (YTM). W praktyce to mało realne, więc zazwyczaj ostateczna rentowność (YTM) z takiej obligacji dla inwestora, który trzyma ją do wykupu, wyniesie nieco mniej niż stopa YTM (w tym przypadku 5%).

Jak przebiega proces emisji obligacji?

Tak jak w przypadku akcji, również obligacje emitowane są według ścisłych procedur. W tym miejscu chcę tylko pokazać w jaki sposób proces ten przebiega w przypadku obligacji skarbowych, a jak w przypadku obligacji korporacyjnych.

Obligacje skarbowe

Każdego kwartału Ministerstwo finansów określa plan emisji obligacji skarbowych, gdzie podaje orientacyjne wartości emisji. Następnie, na 1-2 dni przed emisją, nadchodzi informacja jakie dokładnie serie obligacji będą w sprzedaży podczas aukcji. Warto wiedzieć, że na tym etapie – rynek pierwotny – kupić obligacje skarbowe bezpośrednio od Ministerstwa Finansów mogą jedynie tzw. dealerzy skarbowych papierów wartościowych, którymi są największe banki. Klienci detaliczni nie mogą brać udziału w aukcjach obligacji. Mogą jedynak nabywać te obligacje na giełdzie na rynku wtórnym.

Podczas aukcji dealerzy zgłaszają po jakiej ceny i jaki wolumen obligacji chcą nabyć. Ministerstwo Finansów analizuje złożone oferty i akceptuje te z najkorzystniejszą ceną (z punktu widzenia państwa), czyli najniższą rentownością, aż do momentu zebrania pożądanej kwoty. Pozostałe oferty zostają odrzucone. Kiedy pieniądze za zakupione obligacje przez wybrane banki trafią na rachunek budżetowy państwa, wówczas banki mogą zacząć odsprzedawać obligacje mniejszym inwestorom.

Warto wiedzieć, że obligacje skarbowe emitowane są bez żadnych zabezpieczeń. Gwarancją dla inwestorów jest sam fakt, że emituje je rząd Polski.

Obligacje korporacyjne

Podobnie jak w przypadku akcji, tutaj również proces emisji rozpoczyna się uchwałą zarządu spółki, która określa cel i kwotę emisji. Firma musi następnie sporządzić kluczowy dokument – warunki emisji obligacji (WEO). W dokumencie tym określa się oprocentowanie obligacji (kupon), zabezpieczenie pożyczki (czyli różne aktywa w posiadaniu spółki) i inne aspekty techniczne.

Następnie spółka musi przygotować prospekt emisji, czyli podobny dokument jak w przypadku emisji akcji. Sam etap zapisu na obligacje jest tożsamy jak w przypadku akcji. Inwestorzy zgłaszają chęć kupna obligacji (ile i po jakiej cenie). Przy nadmiernym popycie następuje redukcja zapisów, a kiedy popyt nie osiąga minimalnego progu określonego w WEO, wówczas emisja nie dochodzi do skutku.

Warto dodać, że obligacje korporacyjne najczęściej emitowane są w oparciu o zmienny kupon, który składa się ze stawki WIBOR oraz stałej marży.

Co wpływa na zmiany cen obligacji?

Wyróżnić możemy dwa główne czynniki, które wpływają na zmiany cen wszystkich obligacji.

Ryzyko stopy procentowej

Pamiętacie jak wcześniej mówiliśmy o tym, że ceny obligacji poruszają się odwrotnie do stóp procentowych? Właśnie to sprawia, że zmiany stóp procentowych są jednym z najważniejszych czynników zmian cen obligacji (nieważne czy mówimy o obligacjach skarbowych czy korporacyjnych). Mam na myśli rentowności różnych obligacji, a nie stopy procentowe banku centralnego, choć te drugie zwykle wskazują kierunek zmian dla rentowności obligacji. Mówimy wówczas o ryzyku stopy procentowej. W jaki sposób mierzyć ryzyko stopy procentowej opisywałem na konkretnym przykładzie, do którego odsyłam wszystkich chętnych.

Na zmiany rentowności obligacji wpływają choćby inflacja, czy dane makroekonomiczne z gospodarki. Zauważcie, że im wyższa inflacja i lepsze dane z gospodarki, tym większa szansa, że bank centralny podniesie stopy procentowe, co skutkuje najczęściej wzrostem rentowności obligacji, a więc spadkiem ich cen. Inflacja to tylko jeden z wielu czynników, który wpływa na zmiany cen obligacji. Tak naprawdę wszystko co może wpływać na zmiany przyszłych stóp procentowych oddziałuje na zmiany cen obligacji.

Ryzyko kredytowe

To specyficzny rodzaj ryzyka, który nie dotyczy samych stóp procentowych, a tego czy emitent będzie w stanie wykupić obligację w konkretnym terminie (zwrot pożyczki) oraz płacić odsetki od obligacji na czas. Ryzyko to jest bardzo małe w przypadku polskich obligacji skarbowych, jednak może być już znaczne w przypadku niektórych obligacji korporacyjnych.

Potencjalny wybuch wojny w danym kraju istotnie wpływa na wzrost ryzyka kredytowego dla obligacji skarbowych, ale też dla obligacji korporacyjnych. Z kolei nagłe pogorszenie się kondycji finansowej danej spółki (emitenta obligacji) potrafi istotnie podnieść ryzyko kredytowe dla obligacji korporacyjnych. W takiej sytuacji następuje duży wzrost rentowności obligacji korporacyjnych tego emitenta, co oznacza spadek cen obligacji.

Plusy i minusy emisji obligacji

W przypadku państwa sytuacja jest dość oczywista – emisja obligacji pozwala na zaciągnięcie pożyczki u najróżniejszych inwestorów (detalicznych/hurtowych, krajowych/zagranicznych) w ogromnej skali. Żaden bank nie udzieliłby państwu takiego finansowania. Minusem, jak w każdym przypadku pożyczki, jest konieczność spłacania odsetek. Niemniej trzeba pamiętać, że budżet państwa działa inaczej niż budżet gospodarstwa domowego czy firmy, więc państwa kierują się innymi wyznacznikami niż zysk.

W przypadku obligacji korporacyjnych największym plusem jest brak konieczności sprzedaży udziałów. To sprawia, że dotychczasowi właściciele zachowują pełną kontrolę nad spółką. Poza tym emisja obligacji wiąże się z minusami w postaci konieczności zwrotu pożyczki i płatności regularnych odsetek. Poniższa tabela podsumowuje główne różnice między emisją akcji i obligacji.

Jak zacząć inwestować w obligacje?

Podobnie jak w przypadku akcji, w obligacje także możemy inwestować samodzielnie albo zdać się na pośredników. Przypominam, tym którzy nie czytali jeszcze artykułu o akcjach [LINK], że warunkiem koniecznym inwestowania samodzielnego jest otwarcie rachunku maklerskiego.

Samodzielnie

Jeśli chodzi o samodzielne opcje inwestowania, mamy możliwość doboru poszczególnych obligacji skarbowych czy korporacyjnych do swojego portfela, albo zdanie się na fundusze ETF, o których nieco więcej pisałem we wpisie o akcjach. Zatem, podobnie jak w przypadku akcji, do wyboru mamy opcję inwestowania aktywnego i pasywnego.

Aktywnie

W tym podejściu staramy się “wykręcić” możliwie najwyższy wynik, który przewyższa zwrot z szerokiego indeksu obligacji skarbowych (dla obligacji korporacyjnych brak szerokiego indeksu). Takim indeksem dla obligacji skarbowych jest TBSP, który grupuje różne obligacje skarbowe, zarówno te z dłuższym, jak i krótszym terminem do wykupu.

W celu kupna danej obligacji skarbowej czy korporacyjnej musisz znaleźć jej oznaczenie na swoim rachunku maklerskim. Z pomocą może przyjść tutaj wyszukiwarka ze strony giełdy papierów wartościowych. Narzędzie to oferuje również wiele innych danych o wybranej obligacji. W waszej gestii jest wybór emitenta obligacji (SP – obligacje skarbowe i inne nazwy dla obligacji korporacyjnych), a następnie konkretnej obligacji. Dla przykładu, tak wyglądają podstawowe dane dla obligacji skarbowej o oznaczeniu DS1035 (obligacja emitowana jako 10-letnia z terminem wykupu w październiku 2035 roku).

Dodajmy, że rynek obligacji dla inwestorów detalicznych prowadzony przez giełdę papierów wartościowych nazywa się Catalyst. Teraz proponuję wzmożone skupienie, bo przed nami bardzo ważny punkt tego artykułu – w jaki sposób notowane są obligacje 🙂.

Zwróćcie uwagę na przedostatni wiersz – narosłe odsetki. Obligacja ta wypłaca odsetki raz w roku (26 października danego roku), niemniej jeśli chcesz kupić tę obligację dzisiaj, wówczas musisz zapłacić jej posiadaczowi właśnie narosłe odsetki, które w tabeli powyżej wynoszą 18,63 zł za każdą obligację, której wartość nominalna to 1000 zł. Zapamiętajcie wartość 18,63 zł. Idźmy dalej.

W wyszukiwarce mamy również drugą część tabeli, gdzie możemy wprowadzić cenę obligacji, podatek dochodowy oraz prowizję maklerską. Dzięki temu kalkulator policzy nam rentowność takiej inwestycji zarówno brutto jak i netto (po uwzględnieniu podatku dochodowego 19%).

W polu na samej górze widnieje wartość 96, ale uwaga, nie jest ona wyrażona w złotówkach! Obligacje notowane są w procentach wartości nominalnej, a nie w złotych. Koniecznie trzeba to wiedzieć przed zdecydowaniem się na kupno jakiejkolwiek obligacji. Czyli ile muszę zapłacić za tę obligację? Jeśli wartość nominalna wynosi 1000 zł, to koszt tej obligacji równy jest w tym momencie 960 zł (96% z 1000 zł). Czy to już ostateczna cena? Przypomnijcie sobie jeszcze o narosłych odsetkach (18,63 zł), które musimy zapłacić dotychczasowemu właścicielowi obligacji. Łączna cena za tę obligację to zatem 978,63 zł (960 + 18,63). W biurze maklerskim zapłacicie również prowizję za zlecenie.

Przy parametrach jak w tabeli, rentowność brutto takiej obligacji wyniesie 5,53%. Oznacza to, że trzymając tę obligację do wykupu i reinwestując odsetki dokładnie po tej stopie, wasz średni dochód w roku wyniesie właśnie 5,53%.

W tabeli znajduje się również informacja o zmodyfikowanym czasie trwania obligacji (omawialiśmy to pojęcie wcześniej), a także o tzw. wypukłości obligacji. To kluczowe miary ryzyka w obligacjach. Głodnych wiedzy odsyłam w tym miejscu do bardziej zaawansowanego artykułu, który rozjaśni te terminy na konkretnych przykładach. Spokojnie, linkowany tekst nie jest niezbędny, by świadomie inwestować w obligacje 🙂.

Pasywnie

Jeśli chcesz inwestować w sposób pasywny w obligacje, to możesz to zrobić za pomocą funduszy ETF. Niestety, w Polsce działają tylko dwa takie fundusze z grupy Beta ETF. Nie mamy jednak funduszy ETF na obligacje korporacyjne emitowane przez polskie firmy. Mamy jednak różne fundusze ETF na obligacje skarbowe i korporacyjne z innych państw, o czym będę pisał dużo więcej w przyszłości. Składanie zleceń na obligacyjne fundusze ETF nie różni się niczym od składania zleceń na akcyjne fundusze ETF. Zatem sposób notowania obligacji, o którym pisałem w aktywnej części samodzielnego inwestowania, nie dotyczy funduszy ETF.

Fundusze inwestycyjne/Robodoradcy

Jeśli nie samodzielnie, możesz inwestować przez pośredników jakimi są fundusze inwestycyjne i robodoradcy. O różnicach między tymi dwiema opcjami pisałem we wpisie dotyczącym rynku akcji. W tym miejscu zachęcam do odwiedzenia tego wpisu, a poniżej dorzucam tabelę podsumowującą różnie między funduszami inwestycyjnymi a robodoradcami.

Przypominam tylko, że inwestując przez pośredników nie płacisz bezpośrednio prowizji za złożone zlecenia kupna czy sprzedaży, tak jak w inwestowaniu samodzielnym. Zamiast tego zarówno fundusze inwestycyjne jak i robodoradcy pobierają stałą opłatę za zarządzanie oraz dodatkową opłatę za wynik lepszy niż indeks porównawczy (tylko fundusze inwestycyjne).

Często zadawane pytania (FAQ)

Czy na obligacjach można stracić? Tak, na obligacjach korporacyjnych i hurtowych obligacjach skarbowych można ponieść stratę. Głównymi czynnikami ryzyka są wzrost stóp procentowych czy niewypłacalność emitenta. Straty nie poniesiesz w przypadku inwestycji w detaliczne obligacje skarbowe.
Czy mogę sprzedać obligację przed terminem jej wykupu? Tak, posiadaną obligację możesz sprzedać na giełdzie w dowolnym terminie przed datą jej wykupu.
Co się dzieje z obligacjami, gdy rośnie inflacja? Wzrost inflacji pociąga za sobą zazwyczaj wyższe stopy procentowe, co obniża ceny obligacji. Większy spadek cen dotknie obligacji o stałym kuponie. Obligacje o zmiennym kuponie mogą stracić mniej, gdyż wypłacane odsetki od takich obligacji rosną wraz z wyższymi stopami procentowymi.

Artykuł Czym są obligacje i jak w nie inwestować? pochodzi z serwisu InsiderFX | Finanse bez stresu.

Czym są akcje i jak w nie inwestować?

Arkadiusz Balcerowski — Wed, 22 Apr 2026 17:41:42 +0000

Akcje obok obligacji to najbardziej znane i najbardziej powszechne instrumenty finansowe. Jest duża szansa, że natknąłeś się na te zwroty niejednokrotnie. Wciąż jednak mam przeczucie, że bardzo dużo osób nie do końca wie jak działają obydwa rodzaje instrumentów. Ma to swoje konsekwencje w postaci niechęci do inwestowania w nie. Uważam, że to słuszne przekonanie – nie inwestuję w to czego nie znam. Sam kieruję się tą dewizą. Tym artykułem chcę jednak to zmienić. Znajdziesz w nim wszystko co powinieneś wiedzieć zanim zaczniesz inwestować w najpopularniejszy instrument na świecie – akcje.

Główne wnioski z artykułu

Akcje, zwane też instrumentami udziałowymi, emitowane są przez spółki akcyjne w celu pozyskania finansowania. Najczęstszym celem emisji akcji jest dalszy rozwój działalności. Innymi celami emisji akcji mogą być spłata zadłużenia, przejęcie innych firm czy wyjście ze spółki dotychczasowych właścicieli.
Na proces emisji akcji składa się
sporządzenie dokumentacji, ustalenie wartości spółki, ustalenie struktury
udziałów, wyznaczenie „widełek” cenowych, zbudowanie księgi popytu oraz
faktyczna emisja akcji na giełdzie papierów wartościowych.
Głównymi czynnikami powodującymi
zmiany cen akcji notowanych na giełdzie są raportowane wyniki finansowe spółki,
otoczenie gospodarcze oraz psychologia inwestorów.
Do korzyści z emisji akcji zaliczyć możemy pozyskanie kapitału, którego spółka nie musi oddawać, ani płacić od niego odsetek; wzrost wiarygodności spółki choćby w oczach banków czy kontrahentów; możliwość wyjścia ze spółki dotychczasowych właścicieli oraz możliwość przejmowania innych spółek płacąc za nie nowymi akcjami.
Do wad emisji akcji należą dodatkowe obowiązki informacyjne; brak prywatności spółki; wyższe koszty utrzymania spółki, a także możliwość wrogiego przejęcia.
Spółki podzielić możemy na wzrostowe i dywidendowe. Spółki wzrostowe zazwyczaj reinwestują zyski w dalszy rozwój działalności, a ich akcje często cechują się większą zmiennością i wyższymi wzrostami cen. Spółki dywidendowe nie dążą do dalszej ekspansji, a większość zysków wypłacają akcjonariuszom w formie dywidendy. Akcje takich spółek często cechują się niższą zmiennością i niższymi wzrostami cen.
Inwestować w akcje możesz samodzielnie poprzez otwarcie rachunku maklerskiego. Możesz wówczas inwestować aktywnie lub pasywnie. Alternatywnie możesz inwestować w akcje za pośrednictwem funduszy inwestycyjnych lub robodoradców.

Słuchaj i oglądaj

Po co i kto emituje akcje?

Zastanawiałem się przed napisaniem tego artykułu nad sposobem przekazania wiedzy czym są akcje. Doszedłem do wniosku, że najlepszą opcją będzie pokazanie to na konkretnym przykładzie.

Wyobraźmy sobie pewną spółkę “Kwiatek”, która działa w formie spółki akcyjnej, gdyż tylko taka ma możliwość emisji akcji. Obecnie spółka ma dwóch akcjonariuszy – właściciele spółki, którzy posiadają równe udziały po 50%. Załóżmy też, że spółka posiada kapitał zakładowy równy 100 tys. zł, który dzieli się na 10000 akcji po 10 zł każda. W rękach każdego z dwóch właścicieli jest więc 5000 akcji o łącznej wartości nominalnej 50 tys. zł (10 zł pomnożone przez 5000 akcji).

Pojęcie: Wartość nominalna akcji to suma wszystkich wkładów pieniężnych i niepieniężnych jakie zostały wniesione przez założycieli spółki akcyjnej.

Główną i jedyną działalnością spółki jest sprzedaż kwiatów (kwiaciarnia). Aktualnie spółka posiada jedną kwiaciarnię, która generuje przychody 200 tys. zł rocznie i uzyskuje marżę netto 10%. Zysk netto tej spółki to zatem 20 tys. zł rocznie. Właściciele są zadowoleni z obecnej działalności spółki jednak dostrzegają potencjał dalszego wzrostu. Rozważają więc zbudowanie nowej kwiaciarni w jeszcze lepszej lokalizacji. Oszacowali, że inwestycja ta kosztowałaby 200 tys. zł. Problem w tym, że właściciele nie dysponują takimi środkami. W takiej sytuacji spółka może:

- poczekać 10 lat, aby wygenerować niezbędny dochód w celu otwarcia nowej kwiaciarni,

- poczekać kilka lat, wziąć kredyt bankowy i zbudować kwiaciarnię,

- pozyskać niezbędny kapitał na rynku obligacji (o rynku obligacji przeczytasz w następnym poście),

- wyemitować akcje w celu pozyskania 200 tys. zł na realizację inwestycji.

Na potrzeby tego tekstu załóżmy, że właściciele zdecydowali, że najbardziej optymalną opcją będzie emisja akcji. W przeciwieństwie do emisji obligacji lub zaciągnięcia kredytu w banku, w przypadku emisji akcji właściciele nie będą musieli nigdy płacić odsetek od pozyskanego kapitału 200 tys. zł. Spółka nie jest też zobowiązana do zwrotu tych środków, co oznacza trwałą poprawę sytuacji finansowej.

Taka decyzja pociąga za sobą poważne konsekwencje. Decydując się na emisję akcji właściciele muszą sprzedać część swojego biznesu przyszłym akcjonariuszom. Innymi słowy, właściciele spółki “Kwiatek” muszą oddać część swoich udziałów nowym osobom w zamian za potrzebną gotówkę w wysokości 200 tys. zł. Dlatego właśnie akcje nazywane są instrumentem udziałowym. Przyszli akcjonariusze będą więc kupować kawałek tortu, którym są udziały spółki “Kwiatek”.

Poniższa tabela przedstawia aktualną sytuację spółki “Kwiatek” przed emisją akcji. Zauważ, że teraz mówimy jedynie o stanie księgowym, gdyż nie uwzględniamy tutaj potencjału rynkowego spółki. Wartość rynkowa spółki może okazać się wyższa, o czym zaraz się przekonasz.

Jak przebiega proces emisji akcji i ustalania ceny?

Kiedy właściciele spółki podjęli już decyzję o emisji akcji, rusza cała machina prawno-finansowa.

Sporządzenie dokumentacji

Pierwszym krokiem jest sporządzenie dokumentacji. Jedną z najważniejszych pozycji jest tzw. prospekt emisyjny, w którym spółka określa między innymi cel, na który chce przeznaczyć pozyskany kapitał. Spółka może być zmuszona do wynajęcia prawników, audytorów oraz domu maklerskiego, który ostatecznie będzie odpowiedzialny za przeprowadzenie emisji akcji (oferta publiczna – IPO).

Pojęcie: IPO (ang. Initial Public Offering) to pierwsza publiczna emisja akcji, po której firma prywatna staje się publiczną. Liczba akcjonariuszy/udziałowców spółki zwiększa się, a w zamian za to właściciele spółki otrzymują dodatkowy kapitał.

Ustalenie wartości spółki

Drugim krokiem jest ustalenie ceny emisyjnej akcji. W tym celu wynajęty dom maklerski musi wycenić spółkę “Kwiatek”. Stosuje do tego 2 główne metody – porównawczą oraz zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Na potrzeby tego artykułu wchodzenie w szczegóły nie jest tutaj absolutnie potrzebne 😉, więc skupię się tylko na głównych aspektach.

Metoda porównawcza

Analitycy domu maklerskiego analizują rynek kwiaciarni w Polsce. Jeśli na rynku notowane są już akcje innych kwiaciarni, wówczas ich publiczne wyniki finansowe można wykorzystać w celu porównania do wyników spółki “Kwiatek”. Przyjmijmy, że inne kwiaciarnie notowane na giełdzie papierów wartościowych są warte 20-krotność swoich rocznych zysków. Przekładając te wyniki na spółkę “Kwiatek” oznacza to jej wartość na poziomie 400 tys. zł (20 tys. zł rocznego zysku pomnożony przez 20).

Metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych (już tłumaczę ☺️)

W największym skrócie, analitycy domu maklerskiego obliczają wartość spółki na podstawie przewidywanych przyszłych wyników finansowych. Im analitycy mają solidniejsze podstawy, by sądzić, że spółka będzie generować coraz lepsze wyniki w przyszłości, tym większa ostateczna wycena spółki “Kwiatek”. Zwraca się tutaj uwagę na jakość zarządzania spółką, dotychczasowe wyniki finansowe czy perspektywy danej branży (w naszym przypadku kwiaciarni).

Załóżmy, że w obydwu metodach dom maklerski wycenił spółkę “Kwiatek” na 400 tys. zł.

Poniższa tabela przedstawia aktualną sytuację spółki “Kwiatek” przed emisją akcji, ale po wykonaniu wyceny wartości spółki przez dom maklerski (DM).

Ustalenie struktury udziałów

Jeśli właściciele chcą pozyskać 200 tys. zł, obecna wartość firmy to 400 tys. zł, to nowa wartość firmy po emisji będzie równa 600 tys. zł. Wynika więc z tego, że w celu pozyskania 200 tys. zł właściciele spółki muszą oddać ⅓ udziałów (33,3%), tj. 200 tys. podzielone przez 600 tys. zł.

Wyznaczenie “widełek” cenowych

Właściciele spółki przy współpracy z domem maklerskim muszą określić cenę 1 akcji w emisji. W tym celu określa się tzw. widełki cenowe, czyli dolny i górny zakres, w ramach którego spółka chce sprzedać swoje udziały. Zakres ten musi być dopasowany w taki sposób, aby spółka nie musiała sprzedawać więcej niż ⅓ udziałów. Załóżmy, że ustalono widełki między 38 a 42 zł za akcję.

Tutaj ważna uwaga: zgodnie z Kodeksem Spółek Handlowych, nowe akcje nie mogę być wyemitowane poniżej ich wartości nominalnej. Wcześniej przyjęliśmy, że cena nominalna 1 akcji to 10 zł. Zatem nawet jeśli dom maklerski wyceni 1 akcję poniżej 10 zł, taka akcja nie może być sprzedana poniżej tej wartości.

Budowanie księgi popytu

Na tym etapie spółka spotyka się z potencjalnymi inwestorami, którymi najczęściej są instytucje finansowe. Jednocześnie ruszają zapisy na akcje zarówno dla inwestorów instytucjonalnych (np. fundusze inwestycyjne), jak i inwestorów detalicznych. Każdy inwestor określa ilość akcji oraz cenę po jakiej chciałby je nabyć. Po zebraniu wszystkich zapisów dom maklerski ocenia popyt i w ten sposób szacuje przy jakiej cenie za 1 akcję popyt ma szansę być największy. Załóżmy, że największy popyt ma szansę pojawić się przy cenie za akcję równej 40 zł. Jeśli spółka “Kwiatek” sprzeda akcje dokładnie za 40 zł, wówczas ilość sprzedanych akcji będzie równa 5000 (40 zł pomnożone przez 5000 daje 200 tys. zł, których spółka potrzebuje).

Za duży/za mały popyt

W praktyce określenie ceny, przy której popyt idealnie zrówna się z podażą, jest praktycznie niemożliwe. Zazwyczaj pojawia się więc nadwyżka popytu na akcje w nowej emisji lub co gorsza zbyt niski popyt (raczej rzadziej).

Za duży popyt: wtedy następuje tzw. redukcja, która oznacza, że wszyscy inwestorzy otrzymają proporcjonalnie mniej akcji w porównaniu z ilością, na jaką zapisali się.

Za mały popyt: w takiej sytuacji spółka albo decyduje się pozyskać mniej kapitału niż pożądane 200 tys. zł (o ile wcześniej dopuszczono taką sytuację), albo dom maklerski organizujący emisję nabywa pozostałe akcje, które nie zostały kupione przez inwestorów (to zależy od ustaleń między spółką “Kwiatek” a domem maklerskim).

Poniższa tabela przedstawia aktualną sytuację spółki “Kwiatek” tuż po emisji 5 tys. akcji po cenie 40 zł. Zauważ, że ilość akcji w obrocie równa jest teraz 15 tys. Spółka pozyskała 200 tys. zł, ale w zamian za to oddała 33,3% udziałów. Aktualna wartość rynkowa spółki to 600 tys. zł (15 tys. akcji pomnożone przez 40 zł).

Sytuacja zmienia się w momencie, kiedy spółka “Kwiatek” wybuduje i otworzy nową kwiaciarnię. Wtedy z konta spółki znika 200 tys. zł, ale jednocześnie spółka posiada już 2 działające kwiaciarnie, co przełożyło się na podwojenie przychodów do 400 tys. zł. Zauważ, że pomimo spadku udziałów ze 100% do 66,7%, właściciele spółki generują wyższy zysk o 6 667 zł niż przed emisją akcji.

Na sam koniec zobaczmy jak na poszczególnych etapach zmieniały się kluczowe parametry spółki “Kwiatek”. Na koniec tej części jeszcze jedna bardzo ważna uwaga: cena akcji jest równa 40 zł tylko do momentu ich wyemitowania. Od tego czasu cena akcji zaczyna zmieniać się każdego dnia (rozpoczynają się ich notowania na giełdzie papierów wartościowych). To powoduje, że rynkowa wycena spółki “Kwiatek” od teraz będzie fluktuować codziennie. Nie ma to jednak wpływu na ilość gotówki jaką uzyskała spółka podczas emisji akcji.

Co sprawia, że ceny akcji zmieniają się?

W tym miejscu mógłbym w zasadzie napisać całą książkę, bo lepiej zadać pytanie “co nie wpływa na ceny akcji” 🙂 Pisząc poważnie, na ceny akcji wpływać mogą najróżniejsze wydarzenia, ale dużo zależy od tego, czy spółka działa jedynie na rynku lokalnym, czy też może znaczną część przychodów pozyskuje z zagranicy. Skupiłbym się tutaj na 3 głównych czynnikach.

Wyniki finansowe

Ten aspekt będzie dotyczył każdej spółki notowanej na giełdzie, bez wyjątków. Im firma lepiej się rozwija i zarabia coraz więcej, tym najczęściej ceny akcji rosną.

Tutaj ważny komentarz: weźcie pod uwagę, że rynek cały czas dokonuje wyceny spółki – dlatego ceny akcji zmieniają się. Bardzo często zdarza się, że ceny akcji rosną jeszcze przed wynikami finansowymi spółki. Jeśli rynek oczekuje, że zysk wzrośnie o 100 zł, a rzeczywiście wzrośnie o 80 zł, to ceny takiej akcji mogą spaść i to pomimo odnotowanego wzrostu zysku. Ot, całe piękno giełdy 🙂.

Otoczenie gospodarcze

Mówimy tutaj o takich sprawach jak inflacja, stopy procentowe, zmiany cen surowców, wydarzenia typu wojny, kryzysy, klęski żywiołowe itp. Załóżmy, że spółka “Kwiatek” kupuje kwiaty z Holandii. Jeśli w Holandii pojawi się jakaś zaraza, która mocno ograniczy produkcję kwiatów, wówczas jest bardzo prawdopodobne, że ceny tych kwiatów wzrosną.

To oznacza wzrost kosztów dla spółki “Kwiatek”. Spółka ma w takiej sytuacji trzy możliwości:

- może nie kupić kwiatów i zmniejszyć asortyment,

- może kupić kwiaty i zmniejszyć marżę na sprzedaży,

- może kupić kwiaty i starać się podnieść ceny sprzedaży.

Jak nie trudno domyślić się, tylko ostatnia sytuacja jest korzystna dla spółki. Dwie poprzednie sytuacje są niekorzystne, gdyż mogą oznaczać spadek przychodów i zysków spółki. Inwestorzy na giełdzie mogą adekwatnie wycenić spadek produkcji kwiatów w Holandii, co może skutkować spadkiem cen akcji spółki “Kwiatek”.

Psychologia

O aspektach psychologicznych będę pisał na blogu dużo – w końcu to Finanse bez stresu – w tym miejscu chcę jedynie pokazać, że to właśnie emocje i psychologia sprawiają, że ceny akcji mogą niekiedy zmieniać się bardzo żywiołowo i to bez większych powodów. Czasem ceny akcji mogą spadać tylko dlatego, że inwestorzy zaczynają panikować, mimo że firma w gruncie rzeczy “dowozi” wyniki. Niekiedy wystarczy jakaś plotka na rynku, aby mocno zbić kurs akcji. Czasami z kolei plotka potrafi wyraźnie podbić ceny akcji.

Strach i chciwość są takimi cechami ludzkimi, które na giełdzie dają o sobie znać bardzo często. Dlatego tak ważne jest umieć nad nimi panować i odpowiednio nimi zarządzać. Do tego niezbędna jest jednak wiedza i odpowiednie przygotowanie mentalne. Postów w tej tematyce na tym blogu z pewnością nie zabraknie!

Plusy i minusy emisji akcji

Publiczna emisja akcji daje spółce “Kwiatek” dodatkowe środki, które są niezbędne do dalszego rozwoju. Decyzja ta niesie za sobą jeszcze inne pozytywne aspekty. Niemniej wejście na giełdę papierów wartościowych wiąże się również z pewnymi trudnościami, którym spółka “Kwiatek” będzie musiała od teraz sprostać. Kluczową kwestią do zapamiętania jest to, że spółka ta przestała już być spółką prywatną, a stała się podmiotem publicznym.

Dlaczego warto wejść na giełdę?

Oczywistą korzyścią jest możliwość pozyskania kapitału (spółka “Kwiatek” pozyskała potrzebne 200 tys. zł) bez konieczności jego zwrotu i płacenia odsetek akcjonariuszom. To bez wątpienia główna motywacja spółki do wejścia na giełdę. Niekiedy to jedyna opcja pozyskania dużego kapitału, którego uzyskanie poprzez kredyt bankowy może być niemożliwe.

Prestiż i wzrost wiarygodności spółki to kolejna pozytywna konsekwencja wejścia na giełdę. Aby wyemitować akcje spółka “Kwiatek” musiała zostać solidnie prześwietlona przez audytorów czy Komisję Nadzoru Finansowego (KNF). Dla kontrahentów to pozytywny znak, co w przyszłości może ułatwić pozyskanie kredytu w banku czy nowych zleceń.

Korzyść dla właścicieli w postaci opcji spieniężenia swoich akcji w razie takiej chęci. Jeśli właściciel będzie chciał wyjść ze spółki, albo zmniejszyć swoje zaangażowanie, wówczas wystarczy, że dokona sprzedaży pakietu swoich akcji na giełdzie. Przy spółce prywatnej transakcja ta jest zdecydowanie trudniejsza i zajmuje więcej czasu. Warto jednak pamiętać, że sprzedaż akcji przez właściciela może zostać niekorzystnie odebrana przez akcjonariuszy, co potencjalnie może spowodować spadek cen akcji.

Jeszcze jedną korzyścią jest możliwość “płacenia akcjami”. O co chodzi? Jeśli w przyszłości spółka “Kwiatek” będzie chciała na przykład przejąć inną kwiaciarnię, wówczas może wyemitować akcje, które obejmowane są przez właścicieli spółki, którą przejmuje “Kwiatek”. W takiej sytuacji spółka “Kwiatek” nie musi wyciągać gotówki z kasy, a po przejęciu zyskuje nowego akcjonariusza – właścicieli przejętej spółki.

Dlaczego NIE warto wejść na giełdę?

Publiczna emisja akcji to nie tylko korzyści, ale również odpowiedzialność i związane z nią koszty/większy nakład pracy. Przede wszystkim spółka publiczna musi wypełniać obowiązki informacyjne – publikować raporty kwartalne, roczne czy informować o każdej ważnej, nowej zawartej umowie. Każdy może zobaczyć wyniki finansowe spółki “Kwiatek”.

Spółka publiczna będzie też miała wyższe koszty utrzymania związane choćby z opłatami dla giełdy papierów wartościowych, utrzymaniem działu relacji inwestorskich, droższych audytów i obsługi prawnej.

Utrata pełnej kontroli nad spółką to kolejna wada wejścia na giełdę. Choć utrzymanie większości udziałów (50% i jedna akcja) sprawia, że właściciel może przegłosować innych akcjonariuszy, to niekiedy pewne uchwały spółki podejmowane są większością np. 75%. Mając 66,7% udziałów, spółka “Kwiatek” musi liczyć się od teraz z głosem pozostałych akcjonariuszy. Niekiedy będzie to oznaczać brak pełnej decyzyjności właścicieli spółki.

Ostatnią wada jaka przychodzi mi do głowy to ryzyko wrogiego przejęcia. Jeśli akcje spółki są notowane na giełdzie, wówczas ktoś bogaty może zacząć je skupować z rynku w celu potencjalnego jej przejęcia w przyszłości. Ryzyko to staje się największe jeśli w obrocie giełdowym jest ponad 50% wszystkich akcji. Właściciele spółki “Kwiatek” póki co zdecydowali się na sprzedaż tylko 33,3% udziałów, co oznacza, że zachowali większość udziałów.

Poniższa tabela przedstawia podsumowanie kluczowych różnic między spółką prywatną a publiczną, której akcje notowane są na giełdzie.

Strategia: wzrost czy dywidenda?

Spółka, która dokonuje ekspansji swojej działalności nazywana jest przez inwestorów spółką wzrostową. Do takiego grona możemy zaliczyć spółkę “Kwiatek”. Celem spółki w najbliższych latach jest zwiększanie przychodów. Nie wszystkie spółki działają jednak w ten sposób.

Jeśli spółka jest już bardzo dojrzała, wówczas najczęściej w obrocie giełdowym znajduje się przytłaczająca większość akcji. Taka spółka najczęściej działa już na ogromną skalę i nie dąży do dalszego rozwoju tak jak “Kwiatek”. Zamiast inwestowania zysków w dalszą ekspansję działalności, spółka taka decyduje się często na regularne dzielenie się zyskami z akcjonariuszami (dywidenda). Takie spółki nazywamy dywidendowymi. Przykładami takich spółek jest choćby Coca Cola, McDonald’s, a w Polsce PZU czy KGHM.

Pojęcie: Dywidenda to część zysków, jaką spółka decyduje się wypłacić akcjonariuszom. Na każdą posiadaną akcję przypada konkretna płatność.

Warto pamiętać, że akcje spółek wzrostowych charakteryzują się najczęściej większą zmiennością i większym potencjałem wzrostu cen akcji. Zamiast tego ceny akcji spółek dywidendowych najczęściej rosną wolniej, a głównym benefitem jest regularna dywidenda.

Jak zacząć inwestować w akcje?

Pisząc najkrócej, w tym celu musisz otworzyć rachunek maklerski – jeśli interesuje Cię inwestowanie samodzielne. Jeśli z kolei wolisz zdać się na pośredników, wówczas otwarcie rachunku maklerskiego nie będzie konieczne. Rachunek maklerski otworzysz w każdym z głównych banków, ale też w typowych domach maklerskich.

Samodzielnie

Jak sama nazwa sugeruje, inwestując poprzez własny rachunek maklerski sam musisz dokonać wyboru jakie akcje chcesz kupić, za jaką kwotę, po jakiej cenie oraz kiedy je sprzedać. Ponosisz również koszty prowizji wykonania transakcji. W tym podejściu masz dwie ścieżki: aktywną i pasywną.

Aktywnie

W tym podejściu sam starasz się wybrać akcje pojedynczych spółek, których akcje według Ciebie będą radzić sobie bardzo dobrze w przyszłości. Podejście to daje Ci szansę uzyskania wyniku lepszego niż szeroki indeks giełdowy (np. WIG20), ale jednocześnie wystawia Cię na ryzyko specyficzne spółki. Jeśli coś niekorzystnego stanie się w spółce, której akcje posiadasz, wtedy ceny takich akcji mogą spaść dużo bardziej niż szeroki indeks giełdowy.

Takie podejście wymaga zazwyczaj większego zaangażowania czasowego oraz większej wiedzy, choćby z zakresu analizy sprawozdań finansowych.

Pasywnie

W inwestowaniu pasywnym nie starasz się być lepszy od szerokiego indeksu giełdowego, ale chcesz po prostu osiągnąć taki sam wynik jak dany indeks. W takiej sytuacji możesz dokonać samodzielnego zakupu wybranego funduszu ETF, za którego pomocą kupujesz cały indeks giełdowy.

Pojęcie: Fundusz ETF to instrument finansowy notowany na giełdzie papierów wartościowych, który skupia akcje wielu spółek. Przykładowo, dokonanie zakupu funduszu ETF na indeks MSCI World jest równoznaczne z zakupem małej części setek, a niekiedy tysięcy spółek.

O funduszach ETF będę pisał dedykowany artykuł, gdzie wytłumaczę krok po kroku jak się to je.

Pasywne inwestowanie oznacza, że nie zdołasz osiągnąć wyniku lepszego niż szeroki indeks giełdowy, ale jednocześnie pozbywasz się specyficznego ryzyka konkretnej spółki. Innymi słowy, posiadając małą część setek spółek masz pewność, że Twoja inwestycja “nie zbankrutuje”. Podejście pasywne zwykle zajmuje niewiele czasu, znacznie mniej niż podejście aktywne.

Pamiętaj, że ten blog skupia się głównie na inwestowaniu pasywnym. Dlaczego? Uważam, że każdy powinien inwestować w akcje różnych spółek, ale jednocześnie nie każdy ma wystarczająco dużo czasu, aby to robić. Nie każdy ma też na tyle dużo wiedzy, aby aktywnie inwestować w akcje. I najważniejsze, niekiedy dana osoba po prostu nie chce poświęcać wiele czasu na inwestowanie, nawet jeśli posiada wiedzę w tym temacie. Jestem idealnym tego przykładem – pomimo posiadania myślę całkiem sporej wiedzy nie zdecydowałem się na aktywne inwestowanie ;). Zamiast tego praktykuję podejście pasywne, o którym przeczytacie z pewnością w kolejnych wpisach na blogu.

Tabela podsumowująca najważniejsze różnice inwestowania aktywnego i pasywnego.

Fundusze inwestycyjne

Jeśli z jakiegoś powodu nie chcesz inwestować samodzielnie, alternatywnie możesz skorzystać z funduszy inwestycyjnych, które oferowane są przez Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych (TFI). W takim przypadku Twoja rola ogranicza się do wyboru danego funduszu i wpłacie pieniędzy. Od tej pory to zarządzający danym funduszem odpowiada za Twoje pieniądze. Fundusze inwestycyjne kierują się zwykle strategią aktywną, więc starają się być lepsze od danego indeksu, który służy jako punkt porównawczy (tzw. benchmark).

W przypadku tej opcji nie płacisz już osobno prowizji za zakup akcji, ale ponosisz roczną opłatę za zarządzanie, która pobierana jest od całości wpłaconych przez Ciebie środków. Jeśli z kolei Twój fundusz osiągnie wynik lepszy niż indeks porównawczy (określany w umowie), wówczas zarządzający pobiera dodatkową opłatę za taki wynik.

Robodoradcy

Ostatnią opcją inwestowania w akcje w sposób zlecony to tzw. robodoradcy. To firmy, które zarządzają Twoimi pieniędzmi dysponując różnymi systemami z zaawansowanymi algorytmami. W podejściu tym wyeliminowany jest czynnik ludzki, gdyż robodoradca inwestuje Twoje pieniądze w z góry określony sposób, układając na samym początku inwestycji skrojony dla Ciebie portfel. Nie ma tutaj więc zarządzającego funduszem, który podejmuje decyzje samodzielnie.

O ile fundusz inwestycyjny dąży zwykle do osiągnięcia wyniku lepszego niż indeks porównawczy (benchmark), o tyle robodoradca stara się odzwierciedlić wybrany przez Ciebie indeks. Usługę robodoradcy możesz porównać do samodzielnego inwestowania w fundusze ETF z tą różnicą, że w przypadku robodoradcy nie musisz samodzielnie wybierać poszczególnych funduszy ETF do Twojego portfela. Nie musisz też pamiętać o składaniu zleceń kupna, czy dostosowaniu swojego portfela (tzw. rebalancing). Przykładami robodoradców w Polsce są Finax czy Portu.

Pojęcie: Rebalancing to dostosowanie struktury portfela do tzw. struktury modelowej. Przyjmijmy, że docelowo chcesz mieć portfel składający się z akcji dwóch spółek (A i B), każda po 50% udziału. Jeśli jednak po miesiącu akcje spółki A wzrosną, a spółki B spadną, wówczas udział spółki A w Twoim portfelu będzie większy niż 50%, a spółki B mniejszy niż 50%. Aby to skorygować musisz przeprowadzić rebalancing, na przykład poprzez sprzedanie trochę akcji spółki A i dokupienie trochę akcji spółki B, tak aby ich udziały ponownie wynosiły po 50%.

Spokojnie, o rebalancingu portfela przeczytasz w kolejnych postach na blogu. Pokażę Ci na konkretnym przykładzie jak przeprowadzić taki proces w najbardziej efektywny dla Ciebie sposób.

Na koniec tabela porównująca fundusze inwestycyjne i robodoradców.

Często zadawane pytania (FAQ)

Czy w celu samodzielnego inwestowania w akcje muszę posiadać rachunek maklerski? Tak, rachunek taki otworzysz w każdym domu maklerskim, także w bankach. Jeśli nie chcesz otwierać rachunku maklerskiego, wówczas możesz inwestować poprzez fundusze inwestycyjne lub robodoradców.
Czy muszę być bogaty, żeby zacząć inwestować w akcje? Nie. Obecnie progi wejścia są minimalne. Możesz zacząć inwestować już od 50–100 zł. Najważniejsza jest regularność, a nie wielkość pierwszej wpłaty.
Lepiej kupować akcje samodzielnie czy przez fundusz? Jeśli masz czas i pasję do analizowania firm – możesz próbować inwestowania aktywnego (wybierania spółek). Jeśli jednak cenisz swój czas i chcesz spokojnie budować majątek, lepszym wyborem będzie inwestowanie pasywne przez tanie fundusze ETF lub robodoradcę.

Artykuł Czym są akcje i jak w nie inwestować? pochodzi z serwisu InsiderFX | Finanse bez stresu.