{"id":16336,"date":"2022-03-30T20:54:45","date_gmt":"2022-03-30T18:54:45","guid":{"rendered":"http:\/\/insiderfx.pl\/?p=16336"},"modified":"2026-03-22T20:13:27","modified_gmt":"2026-03-22T19:13:27","slug":"przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/insiderfx.pl\/en\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/","title":{"rendered":"Prze\u0142om energetyczny. Jak Europa poradzi sobie bez gazu z Rosji?"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"16336\" class=\"elementor elementor-16336\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-41b6d13 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"41b6d13\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1bc0e13 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"1bc0e13\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4620fc6 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"4620fc6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-126f7e5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"126f7e5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1d2d87a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"1d2d87a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b888de5 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"b888de5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ffffff;\"><em>Ten artyku\u0142 pochodzi z Archiwum analiz. Obecnie na InsiderFX pomagam zarz\u0105dza\u0107 finansami osobistymi \u2013 <a style=\"color: #ffffff;\" href=\"https:\/\/insiderfx.pl\/en\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">zobacz najnowsze wpisy<\/a>.<\/em><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5fdd57d e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"5fdd57d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0c71e99 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0c71e99\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Rezygnacja z rosyjskich surowc\u00f3w wydaje si\u0119 jedyn\u0105 s\u0142uszn\u0105 drog\u0105 na najbli\u017csze lata z europejskiego punktu widzenia.\u00a0<a href=\"http:\/\/insiderfx.pl\/en\/przelom-energetyczny-jak-europa-poradzi-sobie-bez-rosyjskiej-ropy\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">O ile odej\u015bcie od tamtejszej ropy<\/a>\u00a0i w\u0119gla jest znacznie prostsze w wykonaniu, g\u0142\u00f3wnie z racji na charakter transportu tych\u017ce towar\u00f3w, o tyle w przypadku gazu sprawa staje si\u0119 bardziej skomplikowana. Z tego powodu pe\u0142ne uniezale\u017cnienie si\u0119 od gazu p\u0142yn\u0105cego z Rosji mo\u017ce zaj\u0105\u0107 wi\u0119cej czasu.\u00a0<strong>Nie oznacza to jednak, \u017ce w kr\u00f3tkim terminie nie jeste\u015bmy w stanie w znacz\u0105cy spos\u00f3b zmniejszy\u0107 importu.<\/strong>\u00a0W niniejszej analizie przedstawiam aktualn\u0105 sytuacj\u0119 na globalnym rynku gazu ziemnego, g\u0142\u00f3wnie z punktu widzenia UE oraz Polski. Staram si\u0119 tak\u017ce odpowiedzie\u0107 na pytanie jak szybko mo\u017cna zrezygnowa\u0107 z rosyjskiego gazu i jakie mog\u0105 wi\u0105za\u0107 si\u0119 z tym koszty.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fa4b43d e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"fa4b43d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c26aae6 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c26aae6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;gradient&quot;}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-31b764f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"31b764f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h4><span style=\"color: #ffffff;\"><b>G\u0142\u00f3wne wnioski z artyku\u0142u<\/b><\/span><\/h4><ul><li><span style=\"color: #ffffff;\">Rosja, odpowiadaj\u0105ca wcze\u015bniej za ok. 19% \u015bwiatowego eksportu gazu, traci swoje g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o dochodu (ok. 55 mld USD rocznie), poniewa\u017c jej infrastruktura oparta na gazoci\u0105gach uniemo\u017cliwia szybkie przekierowanie surowca na inne rynki.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #ffffff;\">Kluczow\u0105 rol\u0119 w zast\u0119powaniu rosyjskiego surowca odgrywaj\u0105 dostawy gazu skroplonego (LNG), g\u0142\u00f3wnie ze Stan\u00f3w Zjednoczonych, kt\u00f3re ju\u017c w 2021 roku kierowa\u0142y do UE ponad 23% swojego eksportu.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #ffffff;\">Europa zwi\u0119ksza import z kierunk\u00f3w takich jak Norwegia (kluczowa dla Polski przez Baltic Pipe), Katar, Algieria oraz Azerbejd\u017can, wykorzystuj\u0105c istniej\u0105c\u0105 i now\u0105 infrastruktur\u0119 przesy\u0142ow\u0105.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #ffffff;\">Pe\u0142ne uniezale\u017cnienie wymaga ogromnych inwestycji w terminale regazyfikacyjne (LNG) oraz rozbudow\u0119 po\u0142\u0105cze\u0144 transgranicznych wewn\u0105trz UE, aby gaz m\u00f3g\u0142 swobodnie p\u0142yn\u0105\u0107 tam, gdzie jest najbardziej potrzebny.<\/span><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3fe9b7eb elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3fe9b7eb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"color: #3b444b; font-size: 24px; font-weight: bold; letter-spacing: 0.87px;\">Nie tylko Rosja<\/span><\/p><p>Pod wzgl\u0119dem produkcji gazu bezkonkurencyjnym liderem pozostaje Ameryka P\u00f3\u0142nocna, wszystkim Stany\u00a0Zjednoczone. W 2020 roku USA odpowiada\u0142y za blisko 25% globalnej produkcji gazu, kt\u00f3ra si\u0119gn\u0119\u0142a ponad 3850 mld m<sup>3<\/sup>. W samej Ameryce P\u00f3\u0142nocnej znacz\u0105cym graczem jest tak\u017ce Kanada z produkcj\u0105 przekraczaj\u0105c\u0105 165 mld m<sup>3<\/sup>. Na drugim miejscu pod wzgl\u0119dem produkcji s\u0105 kraje WNP (Wsp\u00f3lnota Niepodleg\u0142ych Pa\u0144stw), gdzie pierwsze skrzypce gra w\u0142a\u015bnie Federacja Rosyjska. Dalej znajdziemy kraje Bliskiego Wschodu z liderem w postaci\u00a0Iranu oraz Azj\u0119 i Pacyfik, gdzie najwi\u0119kszym producentem s\u0105 Chiny. Warto nadmieni\u0107, \u017ce do produkcji gazu w tym rozumieniu zaliczamy tak\u017ce gaz wykorzystywany do transformacji gazu do postaci skroplonej.<\/p><figure id=\"attachment_16338\" aria-describedby=\"caption-attachment-16338\" style=\"width: 450px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/producenci-gazu-insiderfx-research-1.png\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-16338\" src=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/producenci-gazu-insiderfx-research-1.png\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"477\" srcset=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/producenci-gazu-insiderfx-research-1.png 650w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/producenci-gazu-insiderfx-research-1-600x636.png 600w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/producenci-gazu-insiderfx-research-1-283x300.png 283w\" sizes=\"(max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-16338\" class=\"wp-caption-text\">Produkcja gazu w 2020 roku, \u017ar\u00f3d\u0142o: BP, InsiderFX Research<\/figcaption><\/figure><p>Trzy kontynenty o najni\u017cszej produkcji to odpowiednio Afryka, Europa oraz Ameryka Po\u0142udniowa i \u015arodkowa. W przypadku Afryki liderem na li\u015bcie producent\u00f3w jest Algieria, cho\u0107 spory wk\u0142ad pochodzi te\u017c z Nigerii i Egiptu. W Europie bezprecedensowym liderem jest Norwegia z produkcj\u0105 przekraczaj\u0105c\u0105 110 mld m<sup>3<\/sup>, kt\u00f3ra w ogromnej cz\u0119\u015bci trafia na eksport. Z kolei w Ameryce Po\u0142udniowej najwi\u0119kszym producentem jest Argentyna, a spor\u0105 produkcj\u0105 pochwali\u0107 si\u0119 mog\u0105 tak\u017ce Brazylia oraz Trynidad i Tobago. To co najbardziej rzuca si\u0119 tutaj w oczy, to bardzo niska produkcja w krajach europejskich. <strong>Wykluczaj\u0105c Norwegi\u0119, Wielk\u0105 Brytani\u0119 oraz inne pa\u0144stwa spoza Unii Europejskiej okazuje si\u0119, \u017ce produkcja\u00a0w krajach UE w 2020 roku wynios\u0142a\u00a0niespe\u0142na 48 mld m<sup>3<\/sup>.<\/strong><\/p><p>To najlepiej pokazuje dlaczego Europa jest najbardziej uzale\u017cnionym kontynentem pod k\u0105tem zapotrzebowania na gaz z innych pa\u0144stw.\u00a0Dane te stan\u0105 si\u0119 jeszcze bardziej dobitne, kiedy por\u00f3wnamy poziomy produkcji w poszczeg\u00f3lnych regionach z konsumpcj\u0105 surowca, co przedstawiam w kolejnym punkcie.<\/p><h4>Polska wpisuje si\u0119 w obraz UE<\/h4><p><strong>Jak pod tym wzgl\u0119dem wygl\u0105da Polska?<\/strong> W 2020 roku krajowa produkcja gazu ziemnego wynios\u0142a 3,9 mld m3. W zasadzie od 2010 roku poziom ten pozostaje bliski 4 mld m3, z tylko niewielkim odchyleniem. Liczby te doskonale wpisuj\u0105 si\u0119 w obraz widoczny na poziomie UE. Mianowicie, Polska ma znaczne potrzeby importowe gazu, o czym w szczeg\u00f3\u0142ach w kolejnych cz\u0119\u015bciach raportu.<\/p><p>Na koniec tej cz\u0119\u015bci warto mie\u0107 w \u015bwiadomo\u015bci fakt, \u017ce kraje OECD odpowiadaj\u0105 za mniej ni\u017c 40% \u015bwiatowej produkcji gazu ziemnego, co pokazuje du\u017cy stopie\u0144 uzale\u017cnienia od pa\u0144stwa\u00a0niezrzeszonych w tej\u017ce organizacji. To dodatkowy problem dla pa\u0144stw rozwini\u0119tych, bior\u0105c pod uwag\u0119\u00a0burzliwy obraz geopolityczny, kt\u00f3ry najpewniej nie ulegnie znaczniejszej poprawie w najbli\u017cszym czasie.<\/p><h4>UE najbardziej nara\u017conym regionem<\/h4><p><strong>Poza rejonem Azji i Pacyfiku, Europa jest jedynym kontynentem, kt\u00f3ry produkuje mniej gazu ni\u017c konsumuje.<\/strong> Niemniej jednak proporcje w przypadku Europy s\u0105 znacznie gorsze ni\u017c w Azji. Nasz kontynent konsumuje bowiem prawie 2,5 razy wi\u0119cej ni\u017c sam wytwarza. Obraz ten staje si\u0119 jeszcze bardziej ponury, kiedy skupimy si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na UE. W\u00f3wczas proporcja ta wzrasta a\u017c do blisko 8 razy. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce kraje UE maj\u0105 ogromne dylematy w przypadku rozwa\u017cania szybkiego odci\u0119cia si\u0119 od rosyjskiego gazu (pomijam tutaj kwestie natury dyplomatycznej).<\/p><figure id=\"attachment_16339\" aria-describedby=\"caption-attachment-16339\" style=\"width: 450px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/konsumencji-gazu-insiderfx-research-1.png\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-16339\" src=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/konsumencji-gazu-insiderfx-research-1.png\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"478\" srcset=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/konsumencji-gazu-insiderfx-research-1.png 718w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/konsumencji-gazu-insiderfx-research-1-600x637.png 600w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/konsumencji-gazu-insiderfx-research-1-283x300.png 283w\" sizes=\"(max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-16339\" class=\"wp-caption-text\">Konsumpcja gazu w 2020 roku, \u017ar\u00f3d\u0142o: BP, InsiderFX Research<\/figcaption><\/figure><p>W zestawieniu rzuca si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w oczy du\u017ce zapotrzebowanie na gaz ze strony Chin, zw\u0142aszcza w obliczu relatywnie ni\u017cszej produkcji surowca. Istotne zapotrzebowanie na gaz przy niewielkiej produkcji krajowej ma tak\u017ce Japonia, kt\u00f3ra w 2020 roku skonsumowa\u0142a ponad 104 mld m<sup>3<\/sup>. Niemniej jednak w \u017cadnym z tych pa\u0144stw dysproporcja mi\u0119dzy produkcj\u0105 a konsumpcj\u0105 nie jest tak du\u017ca jak w przypadku UE.<\/p><p>Obraz Polski nie wygl\u0105da tutaj du\u017co lepiej.\u00a0<strong>Zapotrzebowanie naszego pa\u0144stwa na gaz w 2020 roku wynios\u0142o blisko 22 mld m<sup>3<\/sup>. Oznacza to, \u017ce konsumpcja przewy\u017cszy\u0142a produkcj\u0119 a\u017c o 5,5 razy.<\/strong> Nie oznacza to jednak, \u017ce Polska jest w z\u0142ej pozycji do znacznego uniezale\u017cnienia si\u0119 od gazu z Rosji\u00a0(wi\u0119cej w sekcji dotycz\u0105cej importu surowca).<\/p><p>W przypadku Europy warto tak\u017ce zatrzyma\u0107 si\u0119 na Norwegii, kt\u00f3ra konsumuje tylko niewielk\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 swojej produkcji. Wiele wskazuje na to, \u017ce bilans ten ulegnie dalszej poprawie. Kraj planuje bowiem zwi\u0119kszy\u0107 produkcj\u0119 surowca ju\u017c latem tego roku, co powinno doda\u0107 ok. 1,5 mld m<sup>3<\/sup>. Poza tym, w po\u0142owie maja do pracy wr\u00f3ci\u0107 ma terminal LNG\u00a0Hammerfest, co powinno zwi\u0119kszy\u0107 zdolno\u015bci eksportowe norweskiego gazu w postaci skroplonej o 6 mld m<sup>3<\/sup>. Wzrost produkcji w miesi\u0105cach letnich b\u0119dzie krytyczny z punktu widzenia uzupe\u0142niania zapas\u00f3w surowca w innych pa\u0144stwach europejskich. Osi\u0105gni\u0119cie wysokich poziom\u00f3w magazynowych powinno skutkowa\u0107 spokojniejsz\u0105 sytuacj\u0105 przysz\u0142ej zimy.<\/p><h4>Rosja mocno uzale\u017cnionym kr\u00f3lem eksportu<\/h4><p>O ile w przypadku produkcji gazu kr\u00f3lowali Amerykanie, o tyle w przypadku eksportu Rosja pozostaje \u015bwiatowym liderem. Nie mo\u017cna jednak wyklucza\u0107, \u017ce ranking ten ulegnie zmianie w nied\u0142ugim czasie, g\u0142\u00f3wnie z uwagi na znaczny rozrost mo\u017cliwo\u015bci eksportowych skroplonej formy gazu z USA czy Kataru.<\/p><p>W zestawieniu mi\u0119dzyregionalnym liderem pozostaj\u0105 pa\u0144stwa WNP, gdzie ponownie palm\u0119 pierwsze\u0144stwa dzier\u017cy Rosja. Z tego powodu lwi\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 eksportu z tego regionu stanowi przesy\u0142 gazoci\u0105gami. <strong>Moskwa jest r\u00f3wnie\u017c jedynym krajem WNP eksportuj\u0105cym gaz w postaci LNG.<\/strong> W dalszej cz\u0119\u015bci zestawienia znajdziemy Ameryk\u0119 P\u00f3\u0142nocn\u0105, gdzie tak\u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 eksportu odbywa\u0142a si\u0119 za pomoc\u0105 gazoci\u0105g\u00f3w. Sytuacja jest z kolei zdecydowanie odmienna w Azji i Pacyfiku oraz na Bliskim Wschodzie, gdzie g\u0142\u00f3wn\u0105 form\u0105 eksportu w 2020 roku by\u0142 LNG. Tutaj m\u00f3wimy g\u0142\u00f3wnie o takich pa\u0144stwach jak Katar, Australia czy Malezja. Afryka tak\u017ce\u00a0odpowiada\u0142a za spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 eksportu gazu przed dwoma laty. Tutaj r\u00f3wnie\u017c skupiamy si\u0119 na skroplonej postaci gazu, a g\u0142\u00f3wnymi graczami pozostaj\u0105 Nigeria i Algieria. W tym uj\u0119ciu ponownie na szarym ko\u0144cu znajduje si\u0119 Europa ze \u015bladow\u0105 ilo\u015bci\u0105 eksportu gazu.<\/p><figure id=\"attachment_16341\" aria-describedby=\"caption-attachment-16341\" style=\"width: 450px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/eksport-gazu-insiderfx-research-1.png\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-16341\" src=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/eksport-gazu-insiderfx-research-1.png\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"469\" srcset=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/eksport-gazu-insiderfx-research-1.png 650w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/eksport-gazu-insiderfx-research-1-600x625.png 600w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/eksport-gazu-insiderfx-research-1-288x300.png 288w\" sizes=\"(max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-16341\" class=\"wp-caption-text\">Eksport gazu w 2020 roku, \u017ar\u00f3d\u0142o: BP, InsiderFX Research<\/figcaption><\/figure><p>Patrz\u0105c na poziomie poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, Rosja przed dwoma laty wyeksportowa\u0142a ponad 238 mld m<sup>3<\/sup> gazu. Z tej wielko\u015bci nieco ponad 40 mld m<sup>3<\/sup> stanowi\u0142 gaz w postaci LNG. <strong>W tym miejscu warto nadmieni\u0107, \u017ce Rosja w ostatnich latach systematycznie zwi\u0119ksza\u0142a eksportu gazu w postaci skroplonej.<\/strong> W 2015 roku ilo\u015b\u0107 wyeksportowanego LNG wynios\u0142a tylko 13 mld m<sup>3<\/sup>. <strong>Oznacza to, \u017ce w 2020 roku udzia\u0142 eksportu LNG w ca\u0142kowitej sprzeda\u017cy rosyjskiego gazu wyni\u00f3s\u0142 rekordowe 17%.<\/strong> Z punktu widzenia UE to bardzo dobra wiadomo\u015b\u0107, gdy\u017c skroplona posta\u0107 gazu jest zdecydowanie szybsza i ta\u0144sza w relokacji.<\/p><h4>Walka o miano \u015bwiatowego lidera<\/h4><p>W przypadku USA, eksport skupia\u0142 si\u0119 niemal\u017ce wy\u0142\u0105cznie na LNG, a sam kraj poczyni\u0142 ogromny post\u0119p pod wzgl\u0119dem wielko\u015bci eksportu skroplonej postaci gazu od 2015 roku (125-krotny wzrost eksportu w latach 2021-2015).\u00a0W przeci\u0105gu minionych miesi\u0119cy USA sta\u0142y si\u0119 nawet \u015bwiatowym liderem w eksporcie LNG, wyprzedzaj\u0105c takie pa\u0144stwa jak Katar i Australi\u0119. Bior\u0105c pod uwag\u0119 tempo rozwoju sektora za oceanem nie mo\u017cna wykluczy\u0107, \u017ce w nied\u0142ugim czasie kraj ten stanie si\u0119 \u015bwiatowym liderem pod wzgl\u0119dem ilo\u015bci sprzedawanego LNG.<\/p><p>O palm\u0119 pierwsze\u0144stwa b\u0119dzie jednak w dalszym ci\u0105gu ubiega\u0142 si\u0119 Katar. <strong>Kraj ten planuje do 2026 roku zwi\u0119kszy\u0107 zdolno\u015bci eksportowe LNG o ponad 48 mld m<sup>3<\/sup>. Je\u015bli tak si\u0119 stanie, w\u00f3wczas Katar w istotny spos\u00f3b wyprzedzi Australi\u0119.<\/strong> Wygl\u0105da wi\u0119c na to, \u017ce w kolejnych latach o miano \u015bwiatowego lidera eksportowego LNG rywalizowa\u0107 b\u0119d\u0105 w\u0142a\u015bnie USA z Katarem. Znowu, z punktu widzenia UE to bardzo dobra informacja, gdy\u017c obydwa pa\u0144stwa maj\u0105 do odegrania wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w zast\u0105pieniu rosyjskiego gazu.<\/p><p>Na kolejnych miejscach pod wzgl\u0119dem eksportu gazu znajdziemy Norwegi\u0119, Australi\u0119 oraz Kanad\u0119. \u0141\u0105cznie tylko 6 pa\u0144stw odpowiada\u0142o w 2020 roku za ponad 63% \u015bwiatowego eksportu gazu, co pokazuje wysok\u0105 koncentracj\u0119 rynku. Rosja odpowiada\u0142a za 19% eksportu przed dwoma laty.<\/p><h4>Rosja tak\u017ce potrzebuje UE<\/h4><p>Wiele m\u00f3wi si\u0119, \u017ce UE jest mocno uzale\u017cniona od rosyjskiego gazu. Niemniej na spraw\u0119 mo\u017cna spojrze\u0107 z drugiej strony. Rosja r\u00f3wnie\u017c potrzebuje UE, aby ta odbiera\u0142a i p\u0142aci\u0142a za rosyjski gaz. Tak jak pisa\u0142em wcze\u015bniej, eksport rosyjskiego gazu skupia si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na gazoci\u0105gach, st\u0105d relokacja geograficzna w kr\u00f3tkim okresie nie jest mo\u017cliwa. Tym samym rezygnacja z\u00a0gazu od Gazpromu sprawia, \u017ce Moskwa traci znaczne \u017ar\u00f3d\u0142o dochodu.<\/p><figure id=\"attachment_16342\" aria-describedby=\"caption-attachment-16342\" style=\"width: 450px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/odbiorcy-gazu-z-rosji-insiderfx-research-1.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-16342\" src=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/odbiorcy-gazu-z-rosji-insiderfx-research-1.png\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"301\" srcset=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/odbiorcy-gazu-z-rosji-insiderfx-research-1.png 653w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/odbiorcy-gazu-z-rosji-insiderfx-research-1-600x402.png 600w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/odbiorcy-gazu-z-rosji-insiderfx-research-1-300x201.png 300w\" sizes=\"(max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-16342\" class=\"wp-caption-text\">Odbiorcy rosyjskiego gazu w 2020 roku, \u017ar\u00f3d\u0142o: BP, InsiderFX Research<\/figcaption><\/figure><p><strong>W 2020 roku UE\u00a0odebra\u0142a a\u017c\u00a02\/3 rosyjskiego eksportu gazu. <\/strong>Z tego bezkonkurencyjnym liderem by\u0142y Niemcy, zakupuj\u0105c ponad 56 mld <strong>m<sup>3<\/sup>.<\/strong> Znacznym odbiorc\u0105 by\u0142y r\u00f3wnie\u017c W\u0142ochy z importem zbli\u017conym do 20 mld m<sup>3<\/sup>.\u00a0<strong>Polska niestety nale\u017cy do pa\u0144stw o najwi\u0119kszym uzale\u017cnieniu od rosyjskiego gazu, kt\u00f3rego w 2020 roku zakupi\u0142a 9,6 mld m<sup>3<\/sup>.<\/strong> Stanowi\u0142o to w\u00f3wczas 4% rosyjskiej sprzeda\u017cy surowca.<\/p><h4>Prawdziwe szachy poza UE<\/h4><p>Poza Uni\u0105 Europejsk\u0105, rosyjski gaz w najwi\u0119kszych ilo\u015bciach p\u0142yn\u0105\u0142\u00a0na Bia\u0142oru\u015b, do Turcji oraz Chin. W por\u00f3wnaniu do kraj\u00f3w zachodu, dw\u00f3m ostatnich pa\u0144stwom znacznie bli\u017cej nie tylko do kontynuacji zakup\u00f3w rosyjskiego gazu, ale tak\u017ce do istotnego zwi\u0119kszenia popytu. W idealnej pozycji znajduje si\u0119 tutaj Turcja, kt\u00f3ra odbiera gaz za pomoc\u0105 gazoci\u0105gu. <strong>W 2020 roku import z Rosji odpowiada\u0142 za po\u0142ow\u0119 potrzeb importowych Turcji, wi\u0119c mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce ilo\u015b\u0107 ta mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107.<\/strong> Innymi dostawcami by\u0142y Azerbejd\u017can oraz Iran.\u00a0Niestety \u017cadne z tych pa\u0144stw nie by\u0142o dostawc\u0105 gazu do UE, cho\u0107 w przypadku Azerbejd\u017canu mo\u017ce to ulec zmianie. Niemniej jednak Turcja importuje r\u00f3wnie\u017c gaz w postaci LNG, a w 2020 roku by\u0142o to blisko 15 mld m<sup>3<\/sup>. Gaz pochodzi\u0142 g\u0142\u00f3wnie z Algierii, Kataru, USA i Nigerii. Wszystkie te kraje maj\u0105 potencja\u0142 do zwi\u0119kszenia dostaw do UE. <strong>Zatem, je\u015bli Turcja zwi\u0119kszy\u0142aby przesy\u0142 gazu z Rosji, w\u00f3wczas mo\u017cliwe by\u0142oby odblokowanie cz\u0119\u015bci poda\u017cy LNG ww. pa\u0144stw.<\/strong><\/p><p>Rol\u0119 Chin zostawi\u0119 do analizy w osobnym punkcie. Z kolei Japonia odebra\u0142a w 2020 roku 8,4 mld m<sup>3<\/sup> rosyjskiego gazu (ca\u0142o\u015b\u0107 w formie LNG). Japonia z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem tak\u017ce zrezygnuje z dostaw ze strony Moskwy, jednak nie b\u0119dzie to stanowi\u0142o wi\u0119kszego problemu dla tego kraju. Import z Rosji stanowi\u0142 tylko 8% potrzeb importowych Japonii. Mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce kraj zwi\u0119kszy import LNG z Australii lub Malezji.\u00a0W takim uk\u0142adzie nie mia\u0142oby to du\u017cego znaczenia dla UE, o ile Japonia nie zainteresowa\u0142aby si\u0119 bardziej gazem z Kataru (trzeci najwi\u0119kszy dostawca surowca do Japonii przed dwoma laty).<\/p><h4>Rosja &#8211; du\u017cy, ma\u0142y problem dla Polski<\/h4><figure id=\"attachment_16344\" aria-describedby=\"caption-attachment-16344\" style=\"width: 450px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/import-gazu-insiderfx-research-1.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-16344\" src=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/import-gazu-insiderfx-research-1.png\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"581\" srcset=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/import-gazu-insiderfx-research-1.png 588w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/import-gazu-insiderfx-research-1-232x300.png 232w\" sizes=\"(max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-16344\" class=\"wp-caption-text\">Import gazu przez UE (2021) i Polsk\u0119 (2020), \u017ar\u00f3d\u0142o: Eurostat, Ministerstwo Klimatu i \u015arodowiska, InsiderFX Research<\/figcaption><\/figure><p><strong>W 2021 roku Unia Europejska zaimportowa\u0142a 155 mld m<sup>3<\/sup> rosyjskiego gazu, tj. 45% ca\u0142o\u015bci importu. Ca\u0142kowita wielko\u015b\u0107 importu gazu przez kraje UE w ubieg\u0142ym roku wynios\u0142a\u00a0ponad 344 mld m<sup>3<\/sup>.<\/strong> Po Rosji, drugim najwi\u0119kszym dostawc\u0105 by\u0142a Norwegia z wynikiem ponad 81 mld m<sup>3<\/sup>, a trzecie miejsce przypad\u0142o Algierii. Spory import pojawi\u0142 si\u0119 tak\u017ce z USA i Kataru, kt\u00f3rych rola powinna w kolejnych latach istotnie rosn\u0105\u0107. Warto nadmieni\u0107, \u017ce 80 mld m<sup>3<\/sup> importu UE to LNG, co pokazuje, \u017ce ju\u017c w ubieg\u0142ym roku stanowi\u0142o to 23% ca\u0142o\u015bci importu. W kolejnych latach UE planuje zdecydowanie zwi\u0119kszy\u0107 import gazu z USA, Kataru, a tak\u017ce pa\u0144stw Afryki.<\/p><p><strong>W Polsce struktura ta by\u0142a jeszcze mniej korzystna, gdy\u017c import z Rosji w 2020 roku odpowiada\u0142 za ponad 54% potrzeb naszego kraju.<\/strong> Pozosta\u0142ymi\u00a0dostawcami by\u0142y Niemcy i Katar. Z kolei rola USA tak\u017ce zacz\u0119\u0142a rosn\u0105\u0107. Pozornie obraz wydaje si\u0119 beznadziejny, jednak to tylko pozory.<\/p><p>Polska ju\u017c zapowiedzia\u0142a, \u017ce bie\u017c\u0105cy rok b\u0119dzie ostatnim, kiedy to korzysta\u0107 b\u0119dziemy z rosyjskiego gazu. <strong>W\u0142a\u015bnie z ko\u0144cem tego roku wygasa 12-letni kontrakt z Gazpromem, kt\u00f3ry nie b\u0119dzie przed\u0142u\u017cony.<\/strong> Tym samym od stycznia pojawia si\u0119 dziura o wielko\u015bci 9,6 mld m<sup>3<\/sup>. <strong>Rozwi\u0105zaniem tego problemu powinien by\u0107 nowy gazoci\u0105g Baltic Pipe \u0142\u0105cz\u0105cy Norwegi\u0119, Dani\u0119 i w\u0142a\u015bnie Polsk\u0119. Docelowa przepustowo\u015b\u0107 gazoci\u0105gu wynosi\u0107 ma 10 mld m<sup>3<\/sup>, kt\u00f3ra dost\u0119pna ma by\u0107 ju\u017c od 2023 roku.<\/strong> Niemniej jednak ju\u017c w czwartym kwartale tego roku przepustowo\u015b\u0107 ta wynie\u015b\u0107 ma 2,5 mld m<sup>3<\/sup>. Oznacza to, \u017ce Baltic Pipe powinien by\u0107 w stanie w pe\u0142ni zast\u0105pi\u0107\u00a0rosyjski gaz.<\/p><p>We wspomnianych wielko\u015bciach b\u0119dzie si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zawiera\u0107 przesy\u0142 gazu wydobywanego przez PGNiG na norweskim szelfie. Sp\u00f3\u0142ka zak\u0142ada, \u017ce do 2027 roku pozyskiwa\u0107 b\u0119dzie w ten spos\u00f3b 4 mld m<sup>3<\/sup> (obecnie b\u0119dzie to ok. 2,4 mld m3). Poza tym do\u0142o\u017cy\u0107 tutaj mo\u017cna ok. 0,6 mld m<sup>3<\/sup> gazu wydobywanego w Norwegii przez Lotos.<\/p><h4>Rola Chin i Indii\u00a0ponownie bardzo istotna<\/h4><p>Podobnie jak w przypadku ropy naftowej, rola China oraz Indii pozostaje wa\u017cne r\u00f3wnie\u017c w kontek\u015bcie gazu ziemnego. Struktura importu surowca przez obydwa te kraje jasno wskazuje, \u017ce Rosja odgrywa\u0142a do tej pory mikroskopijn\u0105 rol\u0119. W 2020 roku Chiny zakupi\u0142y \u0142\u0105cznie 10,8 mld m<sup>3<\/sup> rosyjskiego gazu, z czego 6,9 mld m<sup>3<\/sup> w postaci LNG. <strong>Oznacza to, \u017ce Rosja odpowiada\u0142a tylko za 8% ca\u0142kowitych potrzeb importowych Pa\u0144stwa \u015arodka.<\/strong> To implikuje du\u017cy potencja\u0142 do wzrostu zakup\u00f3w gazu z Rosji.<\/p><figure id=\"attachment_16343\" aria-describedby=\"caption-attachment-16343\" style=\"width: 450px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/import-gazu-chiny-indie-insiderfx-research-1.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-16343\" src=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/import-gazu-chiny-indie-insiderfx-research-1.png\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"318\" srcset=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/import-gazu-chiny-indie-insiderfx-research-1.png 663w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/import-gazu-chiny-indie-insiderfx-research-1-600x424.png 600w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/import-gazu-chiny-indie-insiderfx-research-1-300x212.png 300w\" sizes=\"(max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-16343\" class=\"wp-caption-text\">Struktura importu gazu przez Chiny i Indie w 2020 roku, \u017ar\u00f3d\u0142o: BP, InsiderFX Research<\/figcaption><\/figure><p>W gr\u0119 wchodzi\u0107 mo\u017ce przede wszystkim wzrost zakup\u00f3w za pomoc\u0105 gazoci\u0105g\u00f3w. Pekin i Moskwa ju\u017c podpisa\u0142y stosown\u0105 umow\u0119 w ramach 30-letniego kontraktu na zwi\u0119kszenie przesy\u0142u gazu do Chin o 10 mld m<sup>3<\/sup> w ci\u0105gu najbli\u017cszych 2-3 lat. <strong>Co wi\u0119cej, w planach do 2025 roku jest zwi\u0119kszenie dostaw rosyjskiego gazu przez Gazprom do 38 mld m<sup>3<\/sup>.<\/strong> Stanowi to du\u017c\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce w 2020 roku eksport do Chin za pomoc\u0105 gazoci\u0105g\u00f3w wyni\u00f3s\u0142 tylko 3,9 mld m<sup>3<\/sup>.<\/p><p>W takiej sytuacji Chiny mog\u0105 znacznie zredukowa\u0107 import LNG, gdy\u017c koszt takowych dostaw najprawdopodobniej przewy\u017cszy dostawy gazoci\u0105gami. <strong>Oznacza\u0142oby to, \u017ce Pekin m\u00f3g\u0142by zrezygnowa\u0107 z LNG p\u0142yn\u0105cego z kraj\u00f3w afryka\u0144skich, arabskich i USA. To\u00a0implikowa\u0142oby uwolnienie ok. 20 mld m<sup>3<\/sup> poda\u017cy z tych pa\u0144stw. Dodatkowe\u00a010-15 mld m<sup>3<\/sup>, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 niepotrzebne z uwagi na wzrost importu z Rosji, mog\u0142oby zosta\u0107 uwolnione w Australii, Indonezji czy Malezji.<\/strong><\/p><p>Indie\u00a0zapotrzebowanie na gaz zaspokajaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie z Kataru i w mniejszej cz\u0119\u015bci ze Zjednoczonych Emirat\u00f3w Arabskich (ZEA), Nigerii czy USA. Kraj nie importuje gazu za pomoc\u0105 gazoci\u0105g\u00f3w, a jedyn\u0105 form\u0105 pozyskania surowca jest LNG. Import surowca z Rosji w 2020 roku w tej formie by\u0142 \u015bladowy i wyni\u00f3s\u0142 zaledwie 0,7 mld m<sup>3<\/sup>. Tym samym wydaje si\u0119, \u017ce Rosja znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swojego LNG mog\u0142aby przekierowa\u0107 w\u0142a\u015bnie w stron\u0119 Indii.<\/p><p><strong>Zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce Rosja utrzyma ok. 5 mld m<sup>3<\/sup> eksportu LNG do Chin (potencja\u0142 do zmniejszenia w momencie rozpocz\u0119cia przesy\u0142u gazoci\u0105gowego) okazuje si\u0119, \u017ce z\u00a0ponad 40 mld m<sup>3<\/sup> eksportu rosyjskiego LNG, nawet 35 mld m<sup>3<\/sup> mog\u0142oby zosta\u0107 przekierowane do Indii.<\/strong> Jest to ilo\u015b\u0107 mniej wi\u0119cej r\u00f3wna ca\u0142kowitemu importowi Indii w 2020 roku. Sygnalizuje to, \u017ce taka ilo\u015b\u0107 kupna rosyjskiego LNG jest raczej ma\u0142o realna (du\u017ce uzale\u017cnienie si\u0119 od jednego dostawcy), niemniej teoretycznie by\u0142oby to mo\u017cliwe. <strong>Maj\u0105c na wzgl\u0119dzie struktur\u0119 indyjskiego importu, w takim uk\u0142adzie mo\u017cliwe by\u0142oby uwolnienie dodatkowej poda\u017cy LNG\u00a0w skali 30 mld m<sup>3<\/sup>. To ilo\u015b\u0107, kt\u00f3ra potencjalnie mog\u0142aby zosta\u0107 przekierowana w stron\u0119 Europy.<\/strong><\/p><h4>LNG na ratunek Europie &#8211; Afryka<\/h4><p>Tak jak\u00a0ju\u017c wspomina\u0142em, szybszy wzrost importu gazu przez UE mo\u017cliwy jest w zasadzie wy\u0142\u0105cznie w postaci skroplonej jego postaci. St\u0105d te\u017c\u00a0unijna strategia zak\u0142adaj\u0105ca istotny wzrost importu LNG z USA, Kataru oraz pa\u0144stw Afryki. M\u00f3wi\u0105c o krajach czarnego l\u0105du, powinni\u015bmy mie\u0107 na uwadze nie tylko wspomnian\u0105 wcze\u015bniej Algieri\u0119, ale r\u00f3wnie\u017c Nigeri\u0119 czy Egipt.<\/p><p style=\"text-align: center;\"><a class=\"fasc-button fasc-size-medium fasc-type-popout\" style=\"background-color: #5eb8dd; color: #ffffff;\" href=\"http:\/\/insiderfx.pl\/en\/analizator-kredytowy-stala-czy-zmienna-stopa-procentowa\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Analizator kredytowy &#8211; sta\u0142a czy zmienna stopa procentowa?<\/a><\/p><p>Ten ostatni kraj zas\u0142uguje na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119, gdy\u017c do tej pory eksport LNG z Egiptu nie by\u0142 du\u017cy (1,8 mld m<sup>3<\/sup> w 2020 roku). W ostatnich latach w kraju odkryto nowe z\u0142o\u017ca gazu ziemnego, a wed\u0142ug szacunk\u00f3w ameryka\u0144skiej agencji EIA, Egipt posiada trzecie co do wielko\u015bci z\u0142o\u017ca gazu w Afryce (po wspomnianych wcze\u015bniej Nigerii i Algierii). Dodatkow\u0105 zalet\u0105 jest wzgl\u0119dna blisko\u015b\u0107 Egiptu do Europy, a tak\u017ce fakt, \u017ce kraj jest otoczony przez eksporter\u00f3w gazu, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 znacz\u0105cych mo\u017cliwo\u015bci do jego skraplania.<\/p><h4>LNG na ratunek Europie &#8211;\u00a0USA<\/h4><p>Bez w\u0105tpienia jednak najwi\u0119ksze nadzieje pok\u0142adane s\u0105 w USA. Kraj ten w ostatnich latach znacz\u0105co zwi\u0119kszy\u0142 eksport LNG w kierunku Europy. Po cz\u0119\u015bci wynika\u0142o to z przekierowania eksportu z innych cz\u0119\u015bci \u015bwiata (g\u0142\u00f3wnie Azji, Meksyku czy Jordanii, a tak\u017ce relatywnym spadku eksportu do Korei Po\u0142udniowej), a po cz\u0119\u015bci ze zwi\u0119kszonych mo\u017cliwo\u015bci eksportowych. Stany Zjednoczone nie b\u0119d\u0105 jednak w stanie w istotny spos\u00f3b zwi\u0119kszy\u0107 eksportu w stron\u0119 UE w kr\u00f3tkim terminie, o ile nie przekieruj\u0105 jeszcze wi\u0119kszych ilo\u015bci gazu p\u0142yn\u0105cego do Azji. <strong>Tak te\u017c ma si\u0119 sta\u0107, gdy\u017c do ko\u0144ca bie\u017c\u0105cego roku USA ma dostarczy\u0107 dodatkowe 15 mld m<sup>3<\/sup> gazu LNG do UE.<\/strong> <strong>Z kolei do 2030 roku UE z USA pozyskiwa\u0107 ma nawet 50 mld m<sup>3<\/sup> (europejski import LNG w 2021 roku wyni\u00f3s\u0142 nieco ponad 22 mld m<sup>3<\/sup>).<\/strong><\/p><p>Perspektywa kolejnych lat wydaje si\u0119 jeszcze bardziej obiecuj\u0105ca. <strong>USA maj\u0105 bowiem w znacz\u0105cy spos\u00f3b zwi\u0119kszy\u0107 swoje mo\u017cliwo\u015bci eksportowe LNG.<\/strong> Wed\u0142ug szacunk\u00f3w agencji EIA, na koniec roku zdolno\u015b\u0107 eksportowa LNG z USA wzrosn\u0105\u0107 ma do ok. 118 mld m<sup>3<\/sup> z obecnie przekraczaj\u0105cych 100 mld m<sup>3<\/sup>. Do 2025 roku m\u00f3wi si\u0119 o poziomie 134 mld m<sup>3<\/sup>, a do 2030 a\u017c o ponad 230 mld m<sup>3<\/sup>.<\/p><p>Poza tym, w ostatnim czasie w USA mia\u0142a miejsce wa\u017cna zmiana regulacyjna. Do tej pory projekty gazowe nie by\u0142y traktowane przychylnie przez regulator\u00f3w ze wzgl\u0119du na ich negatywny wp\u0142yw na \u015brodowisko. Jednak\u017ce w ubieg\u0142ym tygodniu, ameryka\u0144ska Komisja Federalna ds. regulacji energetyki zapowiedzia\u0142a, \u017ce op\u00f3\u017ani moment egzekwowania wytycznych dotycz\u0105cych wp\u0142ywu projekt\u00f3w gazowych na emisj\u0119 gaz\u00f3w cieplarnianych w procesie zatwierdzania tych\u017ce projekt\u00f3w. <strong>W praktyce oznacza\u0107 to b\u0119dzie przyspieszenie procedury zatwierdzania nowych projekt\u00f3w gazowych, co przyczyni si\u0119 do szybszego wzrostu zdolno\u015bci eksportowych USA.<\/strong><\/p><h4>Krytyczna infrastruktura europejska<\/h4><p>Jedno to znalezienie odpowiednich \u017ar\u00f3de\u0142 LNG, drugie to zdolno\u015b\u0107 europejskich terminali do procesu regazyfikacji. <strong>Wed\u0142ug danych Bloomberga, UE dysponuje obecnie zdolno\u015bci\u0105 operacyjn\u0105 terminali importowych LNG na poziomie ok. 185 mld m<sup>3<\/sup>.<\/strong> W ubieg\u0142ym roku wykorzystana by\u0142a ona w ok. 50%. Dane z pocz\u0105tku lutego pokazuj\u0105, \u017ce stopie\u0144 wykorzystania wyni\u00f3s\u0142 w\u00f3wczas ponad 70%. Przy czym zdolno\u015b\u0107 ta jest mocno skoncentrowana w czterech pa\u0144stwach &#8211; Hiszpanii, Francji, W\u0142oszech oraz Holandii.<\/p><figure id=\"attachment_16348\" aria-describedby=\"caption-attachment-16348\" style=\"width: 450px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/zdolno\u015bci-operacyjne-terminali-lng-europa-insiderfx-research.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-16348\" src=\"http:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/zdolno\u015bci-operacyjne-terminali-lng-europa-insiderfx-research.png\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"269\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-16348\" class=\"wp-caption-text\">Zdolno\u015b\u0107 operacyjna terminali importowych w UE, \u017ar\u00f3d\u0142o: Bloomberg, InsiderFX Research<\/figcaption><\/figure><p><strong>Najwi\u0119kszy problem stanowi tutaj Hiszpania,\u00a0posiadaj\u0105ca najwi\u0119ksze zdolno\u015bci do regazyfikacji skroplonego gazu, gdy\u017c kraj ten ma wzgl\u0119dnie s\u0142abe po\u0142\u0105czenia gazoci\u0105gowe z reszt\u0105 Europy.<\/strong>\u00a0B\u0119dzie to sporym wyzwaniem na najbli\u017csze lata, niemniej pierwsze rozmowy ju\u017c zaczynaj\u0105 si\u0119 toczy\u0107. Mowa o zal\u0105\u017cku dyskusji dotycz\u0105cej budowy gazoci\u0105gu \u0142\u0105cz\u0105cego Hiszpani\u0119 z Francj\u0105. Pomys\u0142 ten zosta\u0142 odrzucony przez regulator\u00f3w obydwu pa\u0144stw w 2019 roku. Teraz jednak sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 diametralnie, wi\u0119c mo\u017cliwy jest powr\u00f3t do projektu. Taka przynajmniej jest wola Pary\u017ca, kt\u00f3ry wcze\u015bniej sprzeciwia\u0142 si\u0119 pomys\u0142owi.<\/p><p>Pewne pozytywne\u00a0sygna\u0142y p\u0142yn\u0119\u0142y ostatnio r\u00f3wnie\u017c z Francji dotycz\u0105ce ich w\u0142asnej infrastruktury LNG. Mianowicie, kraj w ci\u0105gu kilku tygodni ma zwi\u0119kszy\u0107 zdolno\u015b\u0107 regazyfikacyjn\u0105 LNG do 15%, co oznacza\u0142oby dodatkowe 5 mld m<sup>3<\/sup>. <strong>Og\u00f3lnie w ca\u0142ej UE w budowie\u00a0znajduj\u0105 si\u0119 obecnie terminale o zdolno\u015bci przekraczaj\u0105cej 20 mld m<sup>3<\/sup>.<\/strong> Kluczowym graczem na przestrzeni kolejnych lat maj\u0105 sta\u0107 si\u0119 Niemcy, kt\u00f3re jak dot\u0105d nie wybudowa\u0142y \u017cadnego terminalu LNG. Berlin zapowiedzia\u0142 ostatnio, \u017ce budowa pierwszych dw\u00f3ch terminali ruszy\u0107 mo\u017ce jeszcze w tym roku. Do ko\u0144ca roku zale\u017cno\u015b\u0107 Niemiec od rosyjskiego gazu ma skurczy\u0107 si\u0119 o 30%. Z kolei do po\u0142owy 2024 roku planowane jest ca\u0142kowite zatrzymanie importu gazu z Rosji. Niemcy planuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c stworzy\u0107 trzy tzw. &#8222;p\u0142ywaj\u0105ce&#8221; terminale, kt\u00f3re gotowe maj\u0105 by\u0107 na pocz\u0105tku przysz\u0142ego roku.<\/p><p>Warto r\u00f3wnie\u017c wspomnie\u0107 o polskim terminalu LNG w \u015awinouj\u015bciu, kt\u00f3ry obecnie dysponuje zdolno\u015bci\u0105 regazyfikacyjn\u0105 na poziomie 5mld m<sup>3<\/sup>. Niemniej obecnie trwa rozbudowa terminala, kt\u00f3rej koniec przewidziany jest na ko\u0144c\u00f3wk\u0119 przysz\u0142ego roku. <strong>Po rozbudowie zdolno\u015b\u0107 regazyfikacyjna wzro\u015bnie o po\u0142owi\u0119, do poziomu 7,5 mld m<sup>3<\/sup>. To ca\u0142kiem poka\u017ane ilo\u015bci, gdy\u017c\u00a0b\u0119d\u0105 one mog\u0142y zaspokoi\u0107 oko\u0142o\u00a040% potrzeb importowych.<\/strong><\/p><h4>Jak szybko zast\u0105pi\u0107 rosyjski gaz?<\/h4><p><strong>Mi\u0119dzynarodowa Agencji Energetyki (IEA) przedstawi\u0142a sw\u00f3j plan szybkiego odej\u015bcia od rosyjskiego gazu przez UE. Plan ten zak\u0142ada redukcj\u0119 importu a\u017c o 40% w ci\u0105gu jednego roku.<\/strong> Pierwszym warunkiem, kre\u015blonym przez IEA, jest konieczno\u015b\u0107 niepodpisywania nowych kontrakt\u00f3w na dostawy surowca z Rosji. Najwi\u0119kszy wp\u0142yw zast\u0105pienia rosyjskiego gazu pochodzi\u0107 ma z pozyskania surowca z innych kierunk\u00f3w \u015bwiata. W jaki spos\u00f3b mo\u017cna tego dokona\u0107 przedstawi\u0142em w poprzednich punktach niniejszego opracowania.<\/p><figure id=\"attachment_16349\" aria-describedby=\"caption-attachment-16349\" style=\"width: 450px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/zast\u0105pienie-gazu-rosja-iea-insiderfx-research.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-16349\" src=\"http:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/zast\u0105pienie-gazu-rosja-iea-insiderfx-research.png\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"308\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-16349\" class=\"wp-caption-text\">\u0179r\u00f3d\u0142a zast\u0105pienia cz\u0119\u015bci rosyjskiego gazu wed\u0142ug agencji IEA, \u017ar\u00f3d\u0142o: IEA, InsiderFX Research<\/figcaption><\/figure><p>Spora cz\u0119\u015b\u0107 pochodzi\u0107 ma r\u00f3wnie\u017c z odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii. W tym punkcie mowa o przyspieszeniu wdra\u017cania projekt\u00f3w wiatrowych i solarnych, a tak\u017ce maksymalizacja produkcji energii elektrycznej z biomasy oraz atomu. Ten ostatni punkt wydaje si\u0119 krytyczny w zwi\u0105zku z obecn\u0105 sytuacj\u0105. Mianowicie, w okresie przej\u015bciowym, do momentu osi\u0105gni\u0119cia neutralno\u015bci klimatycznej, Europa mia\u0142a polega\u0107 g\u0142\u00f3wnie na rosyjskim gazie. W zwi\u0105zku z tym planowane by\u0142o stopniowe odchodzenie od elektrowni atomowych. Wojna na Ukrainie zweryfikowa\u0142a jednak rzeczywisto\u015b\u0107, co zmusi\u0142o kraje europejskie do zmiany strategii. <strong>Tym samym elektrownie j\u0105drowe w UE podzia\u0142aj\u0105 jeszcze d\u0142u\u017cej ni\u017c wcze\u015bniej planowano.<\/strong> W ostatnich dniach decyzj\u0119 tak\u0105 podj\u0119\u0142y r\u00f3wnie\u017c Niemcy. Wcze\u015bniej podobne deklaracje s\u0142yszeli\u015bmy cho\u0107by z Rumunii.<\/p><p>Wed\u0142ug IEA, poprawa wydajno\u015bci mo\u017ce doda\u0107 kolejne 4 mld m<sup>3<\/sup> oszcz\u0119dno\u015bci. Mowa tutaj o przyspieszeniu wymiany kot\u0142\u00f3w gazowych na pompy ciep\u0142a oraz poprawie wydajno\u015bci energetycznej w\u00a0przemy\u015ble. Wreszcie, agencja postuluje, \u017ce przykr\u0119cenie termostat\u00f3w w budynkach mieszkalnych cho\u0107by o 1 stopie\u0144 mog\u0142oby skutkowa\u0107 oszcz\u0119dno\u015bci\u0105 na poziomie 10 mld m<sup>3<\/sup>. \u0141\u0105czny plan agencji zak\u0142ada redukcj\u0119 zapotrzebowania na rosyjski gaz a\u017c o 63 mld m<sup>3<\/sup>.<\/p><h4>Komisja Europejska z ambitn\u0105 misj\u0105<\/h4><p>W marcu Komisja Europejska (KE) przedstawi\u0142a obszerne opracowanie (<em>REPowerEU<\/em>), kt\u00f3rego celem by\u0142o przedstawienie strategii dywersyfikacji dostaw gazu, a tak\u017ce przyspieszenie implementacji innych \u017ar\u00f3de\u0142 energii. KE wskazuje mi\u0119dzy innymi na konieczno\u015b\u0107 pozyskania wi\u0119kszego importu LNG, a tak\u017ce biometanu czy wodoru. Zdaniem KE, Unia Europejska powinna r\u00f3wnie\u017c zwi\u0119kszy\u0107 import gazu gazoci\u0105gami, g\u0142\u00f3wnie z Norwegii, Algierii i Azerbejd\u017canu. <strong>W przypadku tego ostatniego pa\u0144stwa, istotna b\u0119dzie tutaj r\u00f3wnie\u017c rola Turcji, o czym wspomina\u0142em na pocz\u0105tku opracowania. W przypadku prze\u0142\u0105czenia si\u0119 Turcji na wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 rosyjskiego gazu, w\u00f3wczas cz\u0119\u015b\u0107 gazu azerskiego mog\u0142aby by\u0107 przekierowana w inn\u0105 stron\u0119 \u015bwiata.\u00a0<\/strong>Ponadto, azerskie ministerstwo energetyki o\u015bwiadczy\u0142o ostatnio, \u017ce rezerwy gazu s\u0105 na tyle du\u017ce, i\u017c kraj jest w stanie zwi\u0119kszy\u0107 eksport surowca do Europy w razie potrzeby.<\/p><figure id=\"attachment_16379\" aria-describedby=\"caption-attachment-16379\" style=\"width: 450px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/reppower-eu-track-gaz-rosja-insiderfx-research-1-1.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-16379\" src=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/reppower-eu-track-gaz-rosja-insiderfx-research-1-1.png\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"186\" srcset=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/reppower-eu-track-gaz-rosja-insiderfx-research-1-1.png 1562w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/reppower-eu-track-gaz-rosja-insiderfx-research-1-1-600x248.png 600w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/reppower-eu-track-gaz-rosja-insiderfx-research-1-1-300x124.png 300w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/reppower-eu-track-gaz-rosja-insiderfx-research-1-1-768x317.png 768w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/reppower-eu-track-gaz-rosja-insiderfx-research-1-1-1024x423.png 1024w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/reppower-eu-track-gaz-rosja-insiderfx-research-1-1-1536x634.png 1536w\" sizes=\"(max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-16379\" class=\"wp-caption-text\">Strategia dywersyfikacji dostaw gazu RePowerEU, \u017ar\u00f3d\u0142o: KE, InsiderFX Research<\/figcaption><\/figure><p>KE dobitnie podkre\u015bla r\u00f3wnie\u017c istotno\u015b\u0107 rozbudowy infrastruktury gazowej w krajach UE. Mowa tutaj nie tylko o budowie nowych terminali LNG, ale tak\u017ce wewn\u0105trzunijnego systemu gazoci\u0105gowego (przede wszystkim lepsze po\u0142\u0105czenie z p\u00f3\u0142wyspem iberyjskim). <strong>Wed\u0142ug przedstawionej strategii, UE mog\u0142aby zredukowa\u0107 konsumpcj\u0119 gazu a\u017c o 1\/3 do 2030 roku.<\/strong> Oznacza\u0142oby to redukcj\u0119 popyt o ponad 100 mld m<sup>3<\/sup>. <strong>Co wi\u0119cej, w\u00a0po\u0142\u0105czeniu z dywersyfikacj\u0105 \u017ar\u00f3de\u0142 energii, wy\u017cszymi oszcz\u0119dno\u015bciami oraz elektryfikacj\u0105, istnieje potencja\u0142 do redukcji konsumpcji o 155 mld m<sup>3<\/sup> (wielko\u015b\u0107 importu gazu z Rosji).<\/strong> Strategia ta jest r\u00f3wnie\u017c sp\u00f3jna z planem ci\u0119cia emisji gaz\u00f3w cieplarnianych o co najmniej 55% do ko\u0144ca 2030, a tak\u017ce neutralno\u015bci\u0105 klimatyczn\u0105 do 2050 roku (<em>Fit-for-55<\/em>).<\/p><p><strong>Jednym punktem strategii jest r\u00f3wnie\u017c zobligowanie pa\u0144stw do uzupe\u0142nienia zapas\u00f3w gazu do poziomu 90% zdolno\u015bci magazynowych do pocz\u0105tku pa\u017adziernika ka\u017cdego roku.<\/strong> Dzi\u0119ki temu kraje UE maj\u0105\u00a0by\u0107 lepiej przygotowane na okres zimowy, podczas kt\u00f3rego zu\u017cycie gazu mo\u017ce istotnie r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od warunk\u00f3w atmosferycznych.<\/p><h4>Konieczne nape\u0142nienie zbiornik\u00f3w<\/h4><p>Z kolei ze wspomnianymi zapasami gazu bywa\u0142o r\u00f3\u017cnie. Poziom zapas\u00f3w na terenie ca\u0142ej UE znajdowa\u0142 si\u0119 poni\u017cej wymaganego w <em>REPowerEU<\/em> poziomu 90% w latach 2018 oraz 2021. W ubieg\u0142ym roku\u00a0by\u0142o to zwi\u0105zane z globalnym niedoborem gazu, a tak\u017ce innych surowc\u00f3w, co cz\u0119sto wynika\u0142o z pozrywanych \u0142a\u0144cuch\u00f3w dostaw. <strong>Z kolei obecny\u00a0poziom gazu w UE daje nieco wi\u0119cej nadziei na reszt\u0119 roku. W ostatnich dniach marca balansuje on na poziomie 26% pojemno\u015bci magazynowej.<\/strong> W ostatnim czasie utylizacja zapas\u00f3w wyra\u017aniej spowolni\u0142a, co by\u0142o zas\u0142ug\u0105 wzgl\u0119dnie wysokiej temperatury. Systematyczny proces odbudowywania zapas\u00f3w powinien rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 ju\u017c w kwietniu.<\/p><figure id=\"attachment_16353\" aria-describedby=\"caption-attachment-16353\" style=\"width: 450px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/zapasy-gazu-ue-polska-insiderfx-research-1.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-16353\" src=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/zapasy-gazu-ue-polska-insiderfx-research-1.png\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"287\" srcset=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/zapasy-gazu-ue-polska-insiderfx-research-1.png 1013w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/zapasy-gazu-ue-polska-insiderfx-research-1-600x382.png 600w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/zapasy-gazu-ue-polska-insiderfx-research-1-300x191.png 300w, https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/zapasy-gazu-ue-polska-insiderfx-research-1-768x489.png 768w\" sizes=\"(max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-16353\" class=\"wp-caption-text\">Zapasy gazu w UE oraz Polsce, \u017ar\u00f3d\u0142o: AGSI+, InsiderFX Research<\/figcaption><\/figure><p>W Polsce obraz zapas\u00f3w wygl\u0105da zdecydowanie lepiej i nie jest to zas\u0142uga tylko jednego roku. <strong>W ostatnich czterech latach \u015bredni poziom zapas\u00f3w w polskich magazynach z gazem rzadko istotnie spada\u0142 poni\u017cej 40%.<\/strong> To wynik istotnie lepszy w por\u00f3wnaniu z ca\u0142\u0105 UE, a przede wszystkim bardziej przewidywalny. Pocz\u0105tek sezonowej odbudowy zapas\u00f3w tak\u017ce nast\u0119puje z regu\u0142y od kwietnia. Niemniej jednak w tym roku mo\u017cliwe by\u0142o zdecydowanie wcze\u015bniejsze rozpocz\u0119cie tego procesu. Mianowicie, wysoka temperatura sprawi\u0142a, \u017ce ju\u017c w ko\u0144c\u00f3wce lutego poziom zapas\u00f3w gazu w Polsce zacz\u0105\u0142 rosn\u0105\u0107. <strong>W ostatnich dniach marca znajduje si\u0119 on w okolicy 63% zdolno\u015bci magazynowych. To wynik bardzo dobry na tle lat poprzednich, a r\u00f3\u017cnica si\u0119ga ok. 15 pkt. proc.<\/strong><\/p><p>Odbudowa zapas\u00f3w w sezonie letnim jest na pewno krytyczna pod wzgl\u0119dem przetrwania kolejnej zimy z ograniczonym importem rosyjskiego gazu. W przypadku Polski, od stycznia 2023 roku oznacza to ju\u017c \u017cycie\u00a0bez importu jakiejkolwiek ilo\u015bci gazu od Gazpromu. Osi\u0105gni\u0119cie wysokich zapas\u00f3w powinno r\u00f3wnie\u017c przyspieszy\u0107 z uwagi na wzrost importu LNG z USA, a tak\u017ce innych pa\u0144stw.<\/p><h4>Wnioski<\/h4><p>W niniejszym opracowaniu stara\u0142em si\u0119 w rzetelny spos\u00f3b pokaza\u0107, i\u017c odej\u015bcie od rosyjskiego gazu jest mo\u017cliwe w relatywnie kr\u00f3tkim czasie.\u00a0Niemniej jednak trzeba przyzna\u0107, \u017ce proces ten b\u0119dzie wymaga\u0142 wi\u0119kszej determinacji w por\u00f3wnaniu do ropy naftowej. <strong>Kraje UE maj\u0105 kilka alternatyw, do kt\u00f3rych zaliczy\u0107 mo\u017cemy: wzrost importu LNG, stopniowe zmniejszanie konsumpcji gazu, wzrost importu gazoci\u0105gowego z Norwegii, Algierii i Azerbejd\u017canu, skorzystanie na potencjalnym wzro\u015bcie importu rosyjskiego gazu przez takie kraje jak Chiny, Indie i Turcja czy poprawa wydajno\u015bci energetycznej.<\/strong> Aby przyspieszy\u0107 proces odej\u015bcia od gazu z Rosji rozwa\u017cy\u0107 mo\u017cna tymczasowe ograniczenie popytu ze strony przemys\u0142u lub po\u0142o\u017cenie wi\u0119kszego nacisku na optymalizacj\u0119 zu\u017cycia surowca.<\/p><p><strong>Ponadto, trzeba mie\u0107 na uwadze, i\u017c udzia\u0142 rosyjskiego gazu w bie\u017c\u0105cej konsumpcji UE jest ni\u017cszy w por\u00f3wnaniu ze \u015brednim udzia\u0142em w latach poprzednich (efekt wzrostu udzia\u0142u LNG).<\/strong> Udzia\u0142 ten najpewniej jeszcze spadnie ze wzgl\u0119du na dalszy wzrost importu gazu skroplonego. To oznacza, i\u017c potencjalne szybsze zerwania dostaw gazu z Rosji niekoniecznie oznacza\u0142oby recesj\u0119 w UE.<\/p><p style=\"text-align: center;\"><a class=\"fasc-button fasc-size-medium fasc-type-popout\" style=\"background-color: #5eb8dd; color: #ffffff;\" href=\"http:\/\/insiderfx.pl\/en\/przelom-energetyczny-jak-europa-poradzi-sobie-bez-rosyjskiej-ropy\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Prze\u0142om energetyczny. Jak Europa poradzi sobie bez rosyjskiej ropy?<\/a><\/p><p>W przypadku Polski sytuacja wygl\u0105da jeszcze lepiej. <strong>Wiele na to wskazuje, \u017ce dzi\u0119ki Baltic Pipe b\u0119dziemy w stanie w pe\u0142ni zast\u0105pi\u0107 rosyjski gaz ju\u017c w przysz\u0142ym roku.<\/strong> Niewiadom\u0105 pozostaje jedynie zdolno\u015b\u0107 ze strony norweskiej do zape\u0142nienia przepustowo\u015bci nowego gazoci\u0105gu. Z Danii otrzymali\u015bmy ju\u017c zapewnienie, i\u017c\u00a0kraj w g\u0142\u00f3wnej mierze b\u0119dzie przesy\u0142a\u0142 gaz do Polski. Do innych pa\u0144stw pop\u0142yn\u0105\u0107 ma tylko 20% surowca. <strong>Du\u017c\u0105 szans\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c rozrost zdolno\u015bci regazyfikacyjnej terminala w \u015awinouj\u015bciu, co powinno zwi\u0119kszy\u0107 import LNG z USA i Kataru.<\/strong> Podobnie jak w przypadku ropy naftowej, odchodzenie od rosyjskiego gazu przyspieszy proces transformacji energetycznej. To w d\u0142u\u017cszym terminie powinno sprzyja\u0107 zwi\u0119kszeniu dywersyfikacji energetycznej i poprawie jako\u015bci \u017cycia.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c525ec4 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c525ec4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fbfca58 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"fbfca58\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-08d5e2e elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"08d5e2e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h4>Cz\u0119sto zadawane pytania (FAQ)<\/h4><ol><li><strong>Sk\u0105d Polska bierze gaz, skoro nie kupujemy go ju\u017c od Rosji?\u00a0<br \/><\/strong>Obecnie nasz system opiera si\u0119 na trzech filarach: w\u0142asnym wydobyciu (ok. 20-25% zapotrzebowania), dostawach gazu skroplonego (LNG) przez terminal w \u015awinouj\u015bciu oraz gazoci\u0105gu Baltic Pipe, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy nas ze z\u0142o\u017cami na Szelfie Norweskim. Dzi\u0119ki temu jeste\u015bmy w pe\u0142ni niezale\u017cni od kierunku wschodniego.<\/li><li><strong>Czy gaz skroplony (LNG) jest dro\u017cszy od tego z gazoci\u0105g\u00f3w?<br \/><\/strong>Cena LNG zale\u017cy od rynku globalnego. Sam proces skraplania, transportu statkami i regazyfikacji generuje dodatkowe koszty, kt\u00f3rych nie ma przy przesy\u0142aniu gazu rur\u0105. Jednak w obliczu szanta\u017cu energetycznego, rynkowe ceny gazu z gazoci\u0105g\u00f3w bywa\u0142y znacznie wy\u017csze ni\u017c te na gie\u0142dach \u015bwiatowych (np. w USA), co czyni LNG konkurencyjnym.<strong><br \/><\/strong><\/li><li><b>Czy przej\u015bcie na OZE przyspieszy uniezale\u017cnienie od gazu?<\/b><br \/>Zdecydowanie tak. Im wi\u0119cej energii produkujemy z wiatru, s\u0142o\u0144ca czy atomu, tym mniej gazu potrzebujemy do produkcji pr\u0105du w elektrowniach gazowych. Gaz jest traktowany jako paliwo przej\u015bciowe, kt\u00f3re ma stabilizowa\u0107 system, dop\u00f3ki nie zbudujemy odpowiedniej infrastruktury magazynowania energii.<\/li><\/ol>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ten artyku\u0142 pochodzi z Archiwum analiz. Obecnie na InsiderFX pomagam zarz\u0105dza\u0107 finansami osobistymi \u2013 zobacz najnowsze wpisy. Rezygnacja z rosyjskich surowc\u00f3w wydaje si\u0119 jedyn\u0105 s\u0142uszn\u0105 drog\u0105 na najbli\u017csze lata z europejskiego punktu widzenia.\u00a0O ile odej\u015bcie od tamtejszej ropy\u00a0i w\u0119gla jest znacznie prostsze w wykonaniu, g\u0142\u00f3wnie z racji na charakter transportu tych\u017ce towar\u00f3w, o tyle w [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16355,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"elementor_theme","format":"standard","meta":{"_glsr_average":0,"_glsr_ranking":0,"_glsr_reviews":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-16336","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-analiz"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Prze\u0142om energetyczny. Jak Europa poradzi sobie bez gazu z Rosji? - InsiderFX | Finanse bez stresu<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Ten artyku\u0142 pochodzi z Archiwum analiz. Obecnie na InsiderFX pomagam zarz\u0105dza\u0107 finansami osobistymi \u2013 zobacz najnowsze wpisy.Rezygnacja z rosyjskich\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/insiderfx.pl\/en\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Prze\u0142om energetyczny. Jak Europa poradzi sobie bez gazu z Rosji? - InsiderFX | Finanse bez stresu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ten artyku\u0142 pochodzi z Archiwum analiz. Obecnie na InsiderFX pomagam zarz\u0105dza\u0107 finansami osobistymi \u2013 zobacz najnowsze wpisy.Rezygnacja z rosyjskich\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/insiderfx.pl\/en\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"InsiderFX | Finanse bez stresu\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/arkadiuszbalcerowski.insiderfx\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-03-30T18:54:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-22T19:13:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/gaz-1-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1636\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Arkadiusz Balcerowski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Insider_FX\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Insider_FX\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Arkadiusz Balcerowski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"27 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/\"},\"author\":{\"name\":\"Arkadiusz Balcerowski\",\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/#\/schema\/person\/761938215d79173b7ff21e0a441c1959\"},\"headline\":\"Prze\u0142om energetyczny. Jak Europa poradzi sobie bez gazu z Rosji?\",\"datePublished\":\"2022-03-30T18:54:45+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-22T19:13:27+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/\"},\"wordCount\":5446,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/gaz-1-scaled.jpg\",\"articleSection\":[\"Archiwum analiz\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/\",\"url\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/\",\"name\":\"Prze\u0142om energetyczny. Jak Europa poradzi sobie bez gazu z Rosji? - InsiderFX | Finanse bez stresu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/gaz-1-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2022-03-30T18:54:45+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-22T19:13:27+00:00\",\"description\":\"Ten artyku\u0142 pochodzi z Archiwum analiz. Obecnie na InsiderFX pomagam zarz\u0105dza\u0107 finansami osobistymi \u2013 zobacz najnowsze wpisy.Rezygnacja z rosyjskich\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/gaz-1-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/gaz-1-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1636,\"caption\":\"FILE PHOTO: 3D printed Natural Gas Pipes are placed on displayed Gazprom logo in this illustration taken, January 31, 2022. REUTERS\/Dado Ruvic\/Illustration\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Prze\u0142om energetyczny. Jak Europa poradzi sobie bez gazu z Rosji?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/\",\"name\":\"InsiderFX | Finanse bez stresu\",\"description\":\"Twoje wsparcie w zarz\u0105dzaniu finansami osobistymi\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/#organization\",\"name\":\"InsiderFX | Finanse bez stresu\",\"url\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/InsiderFX_white1.svg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/InsiderFX_white1.svg\",\"width\":210,\"height\":100,\"caption\":\"InsiderFX | Finanse bez stresu\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/arkadiuszbalcerowski.insiderfx\",\"https:\/\/x.com\/Insider_FX\",\"https:\/\/www.youtube.com\/@InsiderFX_FinanseBezStresu\",\"https:\/\/www.instagram.com\/insiderfx.finanse.bez.stresu\/\",\"https:\/\/www.tiktok.com\/@insiderfx.finanse\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/arkadiusz-balcerowski-cfa-53615914a\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/#\/schema\/person\/761938215d79173b7ff21e0a441c1959\",\"name\":\"Arkadiusz Balcerowski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ff39ef10e9f4df3e227ec39d4173b3f4483cf1de146b1deea70222cbd0bab10e?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ff39ef10e9f4df3e227ec39d4173b3f4483cf1de146b1deea70222cbd0bab10e?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ff39ef10e9f4df3e227ec39d4173b3f4483cf1de146b1deea70222cbd0bab10e?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Arkadiusz Balcerowski\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/insiderfx.pl\/\"],\"url\":\"https:\/\/insiderfx.pl\/en\/author\/insideadmin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Prze\u0142om energetyczny. Jak Europa poradzi sobie bez gazu z Rosji? - InsiderFX | Finanse bez stresu","description":"Ten artyku\u0142 pochodzi z Archiwum analiz. Obecnie na InsiderFX pomagam zarz\u0105dza\u0107 finansami osobistymi \u2013 zobacz najnowsze wpisy.Rezygnacja z rosyjskich","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/insiderfx.pl\/en\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Prze\u0142om energetyczny. Jak Europa poradzi sobie bez gazu z Rosji? - InsiderFX | Finanse bez stresu","og_description":"Ten artyku\u0142 pochodzi z Archiwum analiz. Obecnie na InsiderFX pomagam zarz\u0105dza\u0107 finansami osobistymi \u2013 zobacz najnowsze wpisy.Rezygnacja z rosyjskich","og_url":"https:\/\/insiderfx.pl\/en\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/","og_site_name":"InsiderFX | Finanse bez stresu","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/arkadiuszbalcerowski.insiderfx","article_published_time":"2022-03-30T18:54:45+00:00","article_modified_time":"2026-03-22T19:13:27+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1636,"url":"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/gaz-1-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Arkadiusz Balcerowski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Insider_FX","twitter_site":"@Insider_FX","twitter_misc":{"Written by":"Arkadiusz Balcerowski","Est. reading time":"27 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/"},"author":{"name":"Arkadiusz Balcerowski","@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/#\/schema\/person\/761938215d79173b7ff21e0a441c1959"},"headline":"Prze\u0142om energetyczny. Jak Europa poradzi sobie bez gazu z Rosji?","datePublished":"2022-03-30T18:54:45+00:00","dateModified":"2026-03-22T19:13:27+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/"},"wordCount":5446,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/gaz-1-scaled.jpg","articleSection":["Archiwum analiz"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/","url":"https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/","name":"Prze\u0142om energetyczny. Jak Europa poradzi sobie bez gazu z Rosji? - InsiderFX | Finanse bez stresu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/gaz-1-scaled.jpg","datePublished":"2022-03-30T18:54:45+00:00","dateModified":"2026-03-22T19:13:27+00:00","description":"Ten artyku\u0142 pochodzi z Archiwum analiz. Obecnie na InsiderFX pomagam zarz\u0105dza\u0107 finansami osobistymi \u2013 zobacz najnowsze wpisy.Rezygnacja z rosyjskich","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/#primaryimage","url":"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/gaz-1-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/gaz-1-scaled.jpg","width":2560,"height":1636,"caption":"FILE PHOTO: 3D printed Natural Gas Pipes are placed on displayed Gazprom logo in this illustration taken, January 31, 2022. REUTERS\/Dado Ruvic\/Illustration"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/przelom-energetyczny-europa-poradzi-bez-rosyjskiego-gazu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/insiderfx.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Prze\u0142om energetyczny. Jak Europa poradzi sobie bez gazu z Rosji?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/#website","url":"https:\/\/insiderfx.pl\/","name":"InsiderFX | Finanse bez stresu","description":"Twoje wsparcie w zarz\u0105dzaniu finansami osobistymi","publisher":{"@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/insiderfx.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/#organization","name":"InsiderFX | Finanse bez stresu","url":"https:\/\/insiderfx.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/InsiderFX_white1.svg","contentUrl":"https:\/\/insiderfx.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/InsiderFX_white1.svg","width":210,"height":100,"caption":"InsiderFX | Finanse bez stresu"},"image":{"@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/arkadiuszbalcerowski.insiderfx","https:\/\/x.com\/Insider_FX","https:\/\/www.youtube.com\/@InsiderFX_FinanseBezStresu","https:\/\/www.instagram.com\/insiderfx.finanse.bez.stresu\/","https:\/\/www.tiktok.com\/@insiderfx.finanse","https:\/\/www.linkedin.com\/in\/arkadiusz-balcerowski-cfa-53615914a\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/insiderfx.pl\/#\/schema\/person\/761938215d79173b7ff21e0a441c1959","name":"Arkadiusz Balcerowski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ff39ef10e9f4df3e227ec39d4173b3f4483cf1de146b1deea70222cbd0bab10e?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ff39ef10e9f4df3e227ec39d4173b3f4483cf1de146b1deea70222cbd0bab10e?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ff39ef10e9f4df3e227ec39d4173b3f4483cf1de146b1deea70222cbd0bab10e?s=96&d=mm&r=g","caption":"Arkadiusz Balcerowski"},"sameAs":["https:\/\/insiderfx.pl\/"],"url":"https:\/\/insiderfx.pl\/en\/author\/insideadmin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/insiderfx.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16336","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/insiderfx.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/insiderfx.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/insiderfx.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/insiderfx.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16336"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/insiderfx.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16336\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30195,"href":"https:\/\/insiderfx.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16336\/revisions\/30195"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/insiderfx.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16355"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/insiderfx.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16336"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/insiderfx.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16336"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/insiderfx.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16336"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}