Oszczędzanie i budżet domowy: Jak zacząć? - InsiderFX

10 mitów dotyczących pieniędzy

Arkadiusz Balcerowski — Tue, 25 Aug 2026 15:32:54 +0000

W świecie finansów aż roi się od różnego rodzaju teorii spiskowych, które bardzo często wynikają po prostu z niewiedzy. Ma to bardzo negatywne konsekwencje społeczne, gdyż w okresach kryzysowych potrafi napędzić wiele strachu, zupełnie niepotrzebnie. Niestety, ale zdarza się, że takimi kłamstwami karmią się także niektóre media, co dodatkowo podsyca niepokój. Poznaj 10 prawd o pieniądzach i nie daj się omamić tłumowi.

Główne wnioski z artykułu

Brak gotówki w bankomacie wynika z problemów logistycznych i nagłego popytu, a nie z bankructwa instytucji.
Wypłata i druk banknotów to jedynie zamiana formy pieniądza bez wpływu na ogólną inflację.
Kredyt bankowy tworzy nowy depozyt, więc banki nie pożyczają odłożonych przez innych środków.
Środki wpłacone na konto nie leżą bezczynnie, lecz zarabiają w banku centralnym oraz na obligacjach.
Trzymanie gotówki niesie ryzyko kradzieży i utraty wartości, podczas gdy depozyty zabezpiecza BFG do stu tysięcy euro.
Zamożne osoby unikają dużych sum na rachunkach bieżących, lokując kapitał w pracujących aktywach.
Składki emerytalne trafiają bezpośrednio do obecnych emerytów i stanowią jedynie obietnicę przyszłego świadczenia.
Przemyślane inwestowanie długoterminowe opiera się na rozwoju gospodarki i zyskuje z czasem, czym różni się od hazardu.
Przelewy bankowe są rozliczane zbiorczo w wyznaczonych sesjach poprzez wyrównywanie różnic między bankami

Słuchaj i oglądaj

Brak gotówki w bankomacie oznacza bankructwo banku

To chyba jeden z najchętniej powtarzanych mitów w okresach wzmożonego popytu na gotówkę. Widzieliśmy do doskonale w ciągu ostatnich kilku lat, kiedy Polacy szturmem ruszyli do wypłaty gotówki z bankomatów w okresie pandemii i wybuchu wojny w Ukrainie. Tak jak na każdym rynku, kiedy popyt rośnie, wówczas następuje albo wzrost ceny, albo niedobór po stronie podażowej. Podobnie było w przypadku gotówki z tą różnicą, że banki nie podnosiły ceny jej pozyskania (jakieś extra prowizje), a po prostu miały okresowe problemy z jej dostarczeniem do bankomatów.

Każdy bank mierzy popyt na gotówkę swoich klientów, przez co mniej więcej wie ile gotówki każdego dnia musi przygotować w bankomatach i oddziałach bankowych. Jeśli nagle ludzie chcą wypłacać więcej, wówczas może pojawić się problem z terminowym dostarczeniem gotówki do bankomatu. Dlaczego? Bank komercyjny musi kupić odpowiednią ilość gotówki od banku centralnego. Z kolei bank centralny musi najpierw wydrukować nowe banknoty w większej niż standardowej ilości. Okresowy brak gotówki w bankomacie nie ma absolutnie nic wspólnego z wypłacalnością banku komercyjnego.

Drukowanie pieniędzy powoduje inflację

Ten mit idealnie łączy się z poprzednim i od razu napiszę: drukowanie banknotów przez bank centralny nie powoduje inflacji! Dlaczego i jak to działa?

W poprzednim punkcie ustaliliśmy, że kiedy wiele ludzi chce posiadać fizyczną gotówkę, wówczas bank centralny musi najpierw wydrukować papierowe banknoty, aby ludzie mogli wypłacić je z bankomatów. Zastanówcie się jednak co dzieje się z waszymi środkami w banku, kiedy realizujecie wypłatę gotówki z bankomatu. Mianowicie, momencie otrzymania gotówki, automatycznie wartość depozytów na rachunku bankowym obniża się o tę samą ilość.

Efekt? Jedynie co uległo zmianie to rodzaj pieniądza w gospodarce. W momencie wypłaty ilość depozytów obniżyła się, zaś ilość gotówki wzrosła. Jednak za wypłaconą gotówkę możesz kupić dokładnie tyle samo dóbr i usług jak za depozyt bankowy. Twoja siła nabywcza nie uległa zmianie pomimo faktu, że w obiegu jest więcej banknotów. Taka sytuacja nie ma żadnego wpływu na inflację!

Pieniądze w banku leżą w sejfie

Co dzieje się, gdy idziesz do banku i wpłacasz gotówkę? Bank z gotówką może zrobić dwie rzeczy. Po pierwsze, może odłożyć je na poczet zgłaszanego przyszłego popytu na gotówkę jeśli uzna, że ilość gotówki jaką posiada jest zbyt niska do popytu zgłaszanego przez jego klientów. Po drugie, może sprzedać gotówkę do banku centralnego i otrzymać dzięki temu cyfrowy zapis na rachunku bankowym. Zauważ, że transakcja taka jest analogiczna do tej na linii klient – bank. Tak jak my traktujemy banki komercyjne, tak banki komercyjne traktują bank centralny.

Co natomiast może zrobić bank komercyjny z pozyskanym pieniądzem cyfrowym? Zasadniczo do wyboru ma dwie opcje: może złożyć te środki w banku centralnym (albo w formie depozytu terminowego albo kupuje za nie bony pieniężne) lub kupić za nie obligacje skarbowe. Zarówno środki składane w banku centralnym, jak i kupno obligacji skarbowych emitowanych przez Ministerstwo Finansów, generuje dochód. Tym samym banki mają możliwość zarabiania na pieniądzach, które w nich utrzymujemy. Jeśli trzymasz wszystkie środki na zwykłym, nieoprocentowanym koncie (ROR) to wiedz, że bank każdego dnia na nich zarabia.

Bank pożycza pieniądze, które zebrał od klientów

Ten mit jest tak mocno zakorzeniony w społeczeństwie, że nawet na niektórych uczelniach ekonomicznych wciąż uczy się, że bank pożycza pieniądze, które posiada. W rzeczywistości proces ten działania odwrotnie. Mianowicie, w momencie, kiedy uzyskujemy kredyt w banku i otrzymujemy nowe środki pieniężne, te nowe środki stają się właśnie naszym depozytem. Innymi słowy, to kredyt tworzy depozyt, a nie odwrotnie.

Tak jak pisałem już wcześniej, banki nie pożyczają ludziom pieniędzy, które inni ludzie wcześniej zdeponowali. Za pieniądze te banki kupują obligacje skarbowe lub składają w banku centralnym. Co więcej, kiedy pojawia się nowy kredyt, automatycznie tworzony jest do niego nowy depozyt, za który bank komercyjny może kupić właśnie obligacje skarbowe. Przy okazji warto pamiętać, że bardzo często zdarza się, że bank udzielający kredytu nie otrzymuje wykreowanego depozytu. Dlaczego? Jeśli Kowalski bierze kredyt na zakup auta, to bank dopisuje mu nowy depozyt, który natychmiast trafia na rachunek bankowy dotychczasowego właściciela auta, który może znajdować się w innym banku. To przykład rozliczania transakcji między bankami.

Pieniądz gotówkowy jest najbezpieczniejszy

Niestety tak nie jest, gdyż gotówka jest bardzo łatwo zniszczalna, gdyż to po prostu tylko papier. Ponadto, gotówkę łatwo ukraść, a przechowywanie jej dużych ilości rodzi problemy logistyczne. To z kolei generuje dodatkowe koszty w postaci jej ochrony czy dostarczenia do kontrahenta. To jednak nie wszystko, gdyż banknoty nie płacą żadnych odsetek, co oznacza trwałą utratę wartości w obliczu choćby umiarkowanej inflacji.

Czy wiesz, że jeśli wypłaciłeś 100 zł z bankomatu w styczniu 2020, to w marcu 2026 wartość tego banknotu spadła do ok. 67 zł. W portfelu możesz mieć cały czas 100 zł (nominał), ale siła nabywcza zanurkowała przez wysoką w tym okresie inflację.

Banknoty to „prawdziwe pieniądze”, a zapis cyfrowy to wirtualne pieniądze

Ten punkt idealnie koresponduje z poprzednim. Krótko mówiąc – zarówno banknoty, jak i depozyt trzymany na rachunku bieżącym (nieoprocentowanym), to w gruncie rzeczy ten sam pieniądz. Jedyną różnicą jest jego forma – papier vs. zapis elektroniczny. Obie formy nie przynoszą żadnych odsetek. Zauważ, że wypłacając środki z bankomatu dokonujesz w gruncie rzeczy wymiany zapisu elektronicznego na papier. Z kolei wpłata gotówki to bankomatu to decyzja, iż chcesz powrócić do zapisu cyfrowego pieniądza.

Pamiętaj, że pieniądz cyfrowy jest dużo bezpieczniejszy w przechowywaniu niż banknoty. W razie mało prawdopodobnego przypadku jakim jest niewypłacalność banku komercyjnego, pojawia się instytucja zwana Bankowym Funduszem Gwarancyjnym (BFG), która gwarantuje Ci depozyt do kwoty 100 tys. EUR na jeden bank, na jedną osobę. To swego rodzaju gwarancja państwa, że do takiego sumy Twoje pieniądze są 100%-owo bezpieczne!

Bogaci mają dużo pieniędzy na rachunku bankowym

Może Cię zdziwię, ale jest dokładnie odwrotnie – najbogatsi trzymają nieznaczne sumy na rachunkach bieżących, gdyż środki te nie przynoszą żadnych odsetek ani dywidend. Osoby majętne nie trzymają zazwyczaj dużo gotówki, a ich majątek stanową aktywa, które zyskują na wartości i/lub przynoszą odsetki/dywidendy. Prawda jest taka, że to mniej zamożni utrzymują najwięcej środków na nieoprocentowanych rachunkach bieżących, a przez to zgadzają się na pewną stratę każdego dnia. Tak, każdego dnia, gdyż inflacja działa codziennie!

Moje składki ZUS leżą na koncie i czekają na moją emeryturę

Choć wielu osobom może wydawać się, że płacone przez nich każdego miesiąca składki emerytalne odkładane są na jakieś magiczne konto i czekają na ich emeryturę, to rzeczywistość jest inna. W realnym świecie płacone przez nas składki emerytalne wypłacane są na bieżąco obecnym emerytom.

Możesz zatem zapytać: co w takim razie widzę, kiedy loguje się na swoje konto w ZUS? Jeśli to zrobisz i przejdziesz do zakładki „Stan konto ubezpieczonego”, Twoim oczom ukaże się zwaloryzowana suma składek na ubezpieczenie emerytalne oraz na subkoncie (osoby urodzone przez 1969 rokiem). Kwoty te to jednak jedynie obietnica państwa, że z chwilą przejścia na emeryturę otrzymanie należne wam świadczenia. Największy minus składek emerytalnych w ZUS to brak ich dziedziczenia, niemniej pracując na etacie nie masz opcji rezygnacji z nich. Dlatego lepiej doszukiwać się plusów. Te zawierają chociażby coroczną waloryzację składek, która pozwoli z nawiązką chronić te środki przed inflacją.

Inwestowanie na giełdzie to hazard

O ile hazard opiera się na ujemnej wartości oczekiwanej i czystym szczęściu (prawdopodobieństwo zwycięstwo zawsze przechylone jest nieco w stronę kasyna), o tyle inwestowanie długoterminowe bazuje na wzroście gospodarczym i fundamentalnej wartości przedsiębiorstw. Pomyśl o tym w ten sposób – kasyno zawsze wygrywa, statystycznie jesteś na przegranej pozycji. Z kolei giełda w długim okresie statystycznie daje Ci wynik pokonujący inflację. Oczywiście mam tutaj na myśli przemyślane inwestowanie w długim terminie, a nie spekulacje tradingowe, którym faktycznie bliżej do kasyna.

Jeśli to Cię nie przekonuje to rozważ jeszcze jeden argument – czas. W kasynie czas działa na Twoją niekorzyść, im dłużej grasz, tym większa szansa, że wyjdziesz z pustymi rękoma. Z kolei w przypadku inwestycji (choćby pasywnie w fundusze ETF) jest wprost przeciwnie – tutaj czas jest Twoim sprzymierzeńcem. W miarę jego upływu ujawnia się siła procentu składanego.

Gdy robię przelew, bank fizycznie wysyła moje pieniądze do innego banku

Oczywiście to nieprawda, ale cały proces wykonania przelewu z jednego banku do drugiego, kiedy już klikniesz „wyślij” jest godny przeanalizowania. Po pierwsze, kiedy już klikniesz „wyślij”, bank nie realizuje tej transakcji natychmiast, a wrzuca ją do zbiorczego worka, który z kolei czeka na nadejście tzw. sesji rozliczeniowej. W ramach systemu ELIXIR każdego dnia roboczego odbywają się 3 sesje rozliczeniowe, podczas których tysiące transakcji przelewów/płatności są realizowane.

Po drugie, należy wiedzieć, że banki nie rozliczają wszystkich transakcji dosłownie, gdyż stosowana jest metoda netowania. Jeśli klienci PKO dokonali łącznie transakcji do klientów Santander na kwotę 10 mln zł, a klienci Santander na rzecz klient PKO na kwotę 8 mln zł, to w praktyce rozliczenie polega na przelewie tylko różnicy z tych kwot (PKO przelewa 2 mln zł do Santander). To pewne uproszczenie, gdyż w całej transakcji uczestniczy również NBP, w którym banki komercyjne mają otwarte rachunki do celów rozliczeniowych. W tym przypadku PKO wyśle komunikat do NBP, aby ten zabrał 2 mln zł z jego rachunku i przelał je na rachunek Santander.

Inaczej działają rozliczenia przelewów natychmiastowych typu SORBNET/Express Elixir, gdzie nawet małe płatności rozliczane są od razu. Niemniej generuje to dodatkowe koszty, co skutkuje tym, że bank komercyjny pobiera od nas dodatkową opłatę za taką dyspozycję. Warto nadmienić, że o ile SORBNET działa tylko w godzinach pracy NBP, to Express Elixir funkcjonuje 24/7.

Często zadawane pytania (FAQ)

Czy brak możliwości wypłaty z bankomatu oznacza, że bank ma problemy finansowe? Nie. Zazwyczaj jest to wyłącznie problem logistyczny wynikający z nagłego wzrostu popytu i opóźnień w dostarczeniu gotówki, co nie ma związku z wypłacalnością instytucji.
Dlaczego dodrukowywanie banknotów przez bank centralny na potrzeby wypłat nie wywołuje inflacji? Wypłata środków z bankomatu to jedynie zmiana formy pieniądza z cyfrowego zapisu na papierowy. Łączna ilość pieniędzy w obiegu oraz Twoja siła nabywcza pozostają dokładnie takie same.
Czy pieniądze wpłacone na konto leżą fizycznie w sejfie banku? Nie. Bank przeznacza pozyskane środki na zakup obligacji skarbowych lub składa je jako depozyt w banku centralnym, generując w ten sposób zysk.

Artykuł 10 mitów dotyczących pieniędzy pochodzi z serwisu InsiderFX | Finanse bez stresu.

Planujesz wydatek do 5 lat? Oto co możesz zrobić z pieniędzmi

Arkadiusz Balcerowski — Wed, 08 Jul 2026 16:30:02 +0000

Jeśli jesteś osobą, która planuje za jakiś czas większy wydatek i nie wie, co do tego czasu zrobić z pieniędzmi, to ten tekst jest dla Ciebie. Kluczowym czynnikiem jest tutaj oczywiście czas. W tym artykule nie skupiam się na celach typu emerytura lub edukacja dzieci, kiedy jeszcze ich nie posiadamy. Nie skupiam się więc na celach odległych o 20 czy 30 lat. Skupiam się na znacznie krótszym horyzoncie, który nie przekracza 5 lat. Przecież nie każdy oszczędza jedynie na bardzo długoterminowe cele. Żyjemy tu i teraz, dlatego trzeba myśleć także przez pryzmat krótkiego okresu. Zaczynamy! 😊

Główne wnioski z artykułu

Jak bezpiecznie ulokować jednorazową kwotę (np. 50 tys. zł) oraz regularne miesięczne nadwyżki przy horyzoncie 1 roku, 3 oraz 5 lat.
Które instrumenty finansowe (lokaty bankowe, konta oszczędnościowe, obligacje skarbowe czy korporacyjne) najlepiej chronią kapitał przed inflacją w krótkim okresie.
Jak unikać ryzyka nominalnych strat i dlaczego agresywne inwestycje akcyjne (np. ETF-y) nie są wskazane przy horyzoncie poniżej 5 lat.
W jaki sposób optymalnie dobierać serie obligacji (TOS, COI, DOR, ROR) i dopasowywać ich zapadalność do planowanego momentu wydatku.

Słuchaj i oglądaj

3 horyzonty działania

Moim celem jest pokazanie Ci, w jaki sposób możesz skutecznie, ale – co jeszcze ważniejsze – bezpiecznie lokować pieniądze, które chcesz przeznaczyć na konkretny wydatek w stosunkowo niedługim czasie. Przyjąłem więc trzy potencjalne horyzonty czasowe: rok, 3 lata i 5 lat. Naszym modelowym obywatelem jest osoba, która chce w wybranym okresie mieć zgromadzone odpowiednie środki na realizację danego wydatku.

Załóżmy, że osoba ta ma do zainwestowania 50 tys. zł na już oraz chce inwestować comiesięczne oszczędności w kwocie 5 tys. zł. Jak więc widzisz, w podejściu tym nie skupiamy się tylko na tym, gdzie i w jaki sposób zainwestować większą sumę pieniędzy, ale również na tym, gdzie lokować regularne nadwyżki finansowe. Cel jest prosty: priorytetem dla realizowanego wydatku z tych środków jest bardzo wysokie bezpieczeństwo, więc nie mogę pozwolić sobie na ich stratę. Bezpieczeństwo ponad wszystko!

Z racji faktu, że horyzont inwestycyjny jest dość krótki, w poniższych zestawieniach nie znajdziesz agresywnych inwestycji akcyjnych. Brak ich uwzględnienia wynika z prostego faktu: te pieniądze muszą być dostępne w danym horyzoncie czasowym. Nie mogę więc pozwolić sobie na choćby ich częściowe uszczuplenie. Wniosek jest więc tutaj prosty: celem jest utrzymanie siły nabywczej oszczędności i ewentualnych opcji zarobku ponad stopę inflacji. Ceną braku możliwości większego zarobku na rynku akcyjnym jest spokój i pewność, że daną kwotę pieniędzy będę w stanie wydać w określonym czasie.

Niektórzy powiedzą, że okres 3 czy 5 lat jest wystarczający, by lokować środki choćby w ETF-y akcyjne, bo szansa na stratę jest relatywnie niewielka. Z jednej strony to prawda, ale z drugiej strony nigdy nie wiemy, czy nie wchodzimy akurat na lokalnej górce, a za odrobieniem strat będzie trzeba czekać dłużej niż 3 czy 5 lat. Innymi słowy, podejście opisywane w tym tekście ma za zadanie przedstawić wachlarz bezpiecznych instrumentów, dających praktycznie 100% pewności braku poniesienia nominalnych strat.

Wydatek za rok

Rok to bardzo krótki horyzont inwestycyjny, więc naturalnie Twoja intuicja powinna pchać Cię w kierunku promocyjnych lokat bankowych, które oferują wyższe oprocentowanie w porównaniu do tradycyjnych depozytów. Lokaty promocyjne mają jednak swoją wadę – najczęściej obwarowane są pewnymi warunkami, takimi jak konieczność założenia konta, wyższe oprocentowanie tylko dla nowych środków czy limit wpłat. Jeśli nie chcesz spełniać tych warunków, musisz wówczas pogodzić się z niższym oprocentowaniem.

Aktualnie (przełom czerwca i lipca 2026 roku) w ofertach promocyjnych możemy znaleźć depozyty płacące 5,5–6% w okresach 3–6 miesięcy. Moim zdaniem to całkiem przyzwoite oprocentowanie, które jest zauważalnie wyższe niż stopa referencyjna NBP (aktualnie 3,75%). Dlaczego o niej piszę? Stopa ta stanowi swoisty punkt odniesienia dla banków, gdyż właśnie po takiej stawce banki mogą lokować nasze depozyty w NBP poprzez kupno bonów pieniężnych (rodzaj papieru wartościowego). Jeśli bank płaci więcej, wówczas bardziej zależy mu na ściągnięciu depozytów z rynku. Taka lokata na pół roku rozwiązuje temat zainwestowania 50 tys. zł, ale nie rozwiązuje kwestii comiesięcznych inwestycji oszczędności.

W tym celu musimy spojrzeć na konta oszczędnościowe. Na rynku istnieją obecnie promocje, które umożliwiają lokowanie po stopie 6%+ z limitem do 25–50 tys. zł. Z naszego punktu widzenia to jednak trochę za mało. Odkładając co miesiąc 5 tys. zł, musimy mieć limit co najmniej 60 tys. zł. Dlaczego co najmniej? Musimy jeszcze uwzględnić, co zrobić z kwotą 50 tys. zł + odsetki, które trafią do nas po zakończeniu półrocznej lokaty. Jeżeli chcemy konto oszczędnościowe z wyższym limitem, wówczas musimy zgodzić się na niższe oprocentowanie rzędu 4–4,5%. Alternatywą jest również konto oszczędnościowe indeksowane do stawki WIBOR 3M (aktualnie ok. 3,8%).

Potencjalny plan działania:

1. Otwarcie lokaty promocyjnej na 5,5-6% na kwotę 50 tys. zł i okres 6 miesięcy
2. Wpłata na wybrane konto oszczędnościowe co miesiąc po 5 tys. zł przez kolejne 12 miesięcy.
3. Po 6 miesiącach wypłata środków z lokaty wraz z odsetkami na konto oszczędnościowe lub alternatywnie poszukiwanie kolejnego promocyjnego depozytu na kolejne 6 miesięcy.

Wydatek za 3 lata

Gdy horyzont jest dłuższy, wówczas możemy rozważyć inne bezpieczne instrumenty w postaci choćby obligacji detalicznych. Aktualna oferta obligacji naturalnie powinna kierować nas na papiery 3-letnie ze stałym oprocentowaniem, gdyż obligacja ta dokładnie wpasowuje się w nasz horyzont inwestycyjny. Oczywiście mówimy tutaj tylko o zainwestowaniu 50 tys. zł. Lipcowa oferta obligacji 3-letniej ze stałym kuponem to 4,4% – więcej niż na większości kont oszczędnościowych.

Alternatywnie możesz rozważyć również obligacje 4-letnie indeksowane inflacją z opcją ich wcześniejszego zerwania (po 3 latach), ale tutaj musisz założyć, jak wg Ciebie będzie kształtować się inflacja w konkretnych miesiącach danego roku. Wybrane obligacje detaliczne porównasz za pomocą przystępnego kalkulatora. Wcześniej zerknij również jak działają różne serie obligacji detalicznych.

Jeszcze jedną alternatywą są obligacje korporacyjne największych przedsiębiorstw w Polsce, gdzie ryzyko kredytowe jest znikome. Między innymi o tego rodzaju obligacjach pisałem w linkowanym tutaj artykule, gdzie poznasz również, w jaki sposób możesz znaleźć ofertę takich obligacji w Internecie i jak obliczyć dochodowość takiej inwestycji. Dodam tylko, że obligacje korporacyjne najczęściej płacą odsetki półrocznie w oparciu o stopę WIBOR 6M oraz marżę. Przy najbezpieczniejszych obligacjach można znaleźć marżę na poziomie nawet 1,5-2%. W porównaniu z obligacjami detalicznymi opcja obligacji korporacyjnych wymaga jednak większego zaangażowania w kwestii doboru odpowiedniego papieru do portfela.

Co można robić z miesięcznymi nadwyżkami? W pierwszym roku rozważyć można 2-letnie obligacje detaliczne DOR, których oprocentowanie równe jest stopie referencyjnej NBP i marży 0,15%.

W drugim roku rozważyć można obligacje detaliczne roczne ROR (oprocentowanie równe stopie referencyjnej NBP) lub alternatywnie przelewać środki na konto oszczędnościowe oprocentowane na stawce WIBOR 3M. Dlaczego to konto może być lepsze niż stałe oprocentowanie? Naszym celem jest zachowanie siły nabywczej. W razie wzrostu inflacji NBP najpewniej podniósłby stopy, co skutkowałoby wzrostem stawki WIBOR 3M relatywnie szybko.

W trzecim roku miesięczne oszczędności można byłoby odkładać na koncie oszczędnościowym. Na konto to mogłyby trafiać również środki z zapadających obligacji DOR czy ROR.

Potencjalny plan działania:

1. Kupno obligacji 3-letnich TOS na kwotę 50 tys. zł lub ewentualnie kupno obligacji korporacyjnych z terminem zapadalności ok. 3 lat.
2. W pierwszym roku inwestycji regularne kupno obligacji DOR.
3. W drugim roku można regularne kupno obligacji ROR lub alternatywnie odkładanie nadwyżek na koncie oszczędnościowym opartym o stopę WIBOR 3M.
4. W trzecim roku wpłacanie nadwyżek na wspomniane konto oszczędnościowe oraz wpłata zapadających obligacji detalicznych na to konto.

Wydatek za 5 lat

Taki horyzont inwestycyjny pozwala na nieco więcej, gdyż automatycznie odblokowuje nam się opcja zainwestowania posiadanych 50 tys. zł w obligacje detaliczne indeksowane inflacją. Mowa oczywiście o obligacjach COI, która zabezpiecza naszą kwotę przed niespodziewanym wzrostem inflacji w najbliższych kilku latach. Jednocześnie na starcie otrzymujemy atrakcyjne oprocentowanie rzędu 4,75%.

W pierwszym roku generowania comiesięcznych nadwyżek w wysokości 5 tys. zł możemy w dalszym ciągu kupować obligacje COI. Przypominam, że naszym celem nadrzędnym jest utrzymanie siły nabywczej oszczędności, a nie maksymalizacja zysku za wszelką cenę.

W drugim roku nie mamy już możliwości kupna obligacji COI bez ich wcześniejszego zerwania, gdyż ich zapadalność zaczynałaby przekraczać nasz docelowy okres 5 lat. W tym miejscu rozważyć możemy pójście scenariuszem poprzednim, czyli wybór stałoprocentowych obligacji TOS lub wybór obligacji korporacyjnych z wysokim ratingiem emitowanych przez największe podmioty krajowe (znikome ryzyko kredytowe). W przypadku obligacji korporacyjnych mamy tę przewagę, że co miesiąc możemy kupować tę samą serię, której zapadalność wpasowuje się w nasz horyzont inwestycyjny.

W trzecim roku możemy kontynuować zakupy tej samej obligacji korporacyjnej lub zacząć podążać ścieżką kupna obligacji 2-letnich DOR. Pamiętaj, że obydwie te opcje mają w pewnym sensie ekspozycję na ochronę przed inflacją w momencie, gdy wyższa inflacja spowoduje wzrost stóp procentowych przez NBP. W takim scenariuszu podniesieniu ulegnie WIBOR 6M (od niego zależy kupon obligacji korporacyjnych) oraz sama stopa referencyjna NBP (od niej zależy kupon obligacji DOR, ale również ROR).

W czwartym roku, czyli zbliżamy się już do terminu, w którym chcemy odzyskać wszystkie środki, wybrać można roczne obligacje ROR (zależność od stopy referencyjnej NBP, jw.).

W ostatnim, piątym roku zaczynają spływać środki z kupionych wcześniej obligacji detalicznych (COI, TOS, DOR i ROR), które możemy wpłacać na konto oszczędnościowe powiązane ze stawką WIBOR 3M.

Potencjalny plan działania:

1. Kupno obligacji 4-letnich COI na kwotę 50 tys. zł.
2. W pierwszym roku inwestycji inwestowania nadwyżek miesięcznych w serię COI.
3. W drugim roku inwestowanie nadwyżek miesięcznych w serię obligacji detalicznych TOS lub alternatywnie w obligacje korporacyjne dopasowane do horyzontu inwestycyjnego.
4. W trzecim roku inwestowanie nadwyżek miesięcznych w serię obligacji detalicznych DOR lub alternatywnie w obligacje korporacyjne dopasowane do horyzontu inwestycyjnego.
5. W czwartym roku inwestowanie nadwyżek miesięcznych w serię obligacji detalicznych ROR.
6. W piątym roku wpłacanie nowych nadwyżek na konto oszczędnościowe oprocentowane w oparciu o WIBOR 3M oraz wpłata zapadających obligacji detalicznych na to konto.

Mam nadzieję, że ten tekst pomoże niejednej osobie, które niekoniecznie wszystkie wolne środki lokować chce na bardzo długoterminowe cele. Jasne, myślenie na 20 czy 30 lat do przodu jest bardzo ważne, ale żyjemy tu i teraz. Siłą rzeczy nie możemy o tym zapominać.

Dajcie znać, jakie jest wasze podejście do oszczędzania na te bliższe i te dalsze cele.

Często zadawane pytania (FAQ)

Co oznacza, że konto oszczędnościowe jest indeksowane stawką WIBOR 3M? Oznacza to, że jego oprocentowanie zmienia się automatycznie wraz z rynkowym kursem WIBOR 3M. Jeśli stopy procentowe NBP wzrosną, zysk z konta również szybko pójdzie w górę, lepiej chroniąc pieniądze przed inflacją.
Jakie jest główne ryzyko związane z obligacjami korporacyjnymi? Jest to ryzyko kredytowe, czyli możliwość niewypłacalności lub bankructwa firmy, która wyemitowała papiery. W przeciwieństwie do obligacji Skarbu Państwa, nie mają one gwarancji państwowych, dlatego należy wybierać wyłącznie największe podmioty o stabilnej pozycji.
Dlaczego ETF-y i akcje mogą nie być najlepszym pomysłem przy horyzoncie inwestycji do 5 lat? Rynek akcji cechuje się dużą zmiennością. Przy krótkim horyzoncie istnieje ryzyko, że nadejście terminu wydatku zbiegnie się z giełdowym dołkiem, co zmusi do wypłaty środków ze stratą. Priorytetem jest tu ochrona kapitału.

Artykuł Planujesz wydatek do 5 lat? Oto co możesz zrobić z pieniędzmi pochodzi z serwisu InsiderFX | Finanse bez stresu.

Ile przeżyjesz bez pracy? Kompletny przewodnik budowania funduszu bezpieczeństwa

Arkadiusz Balcerowski — Wed, 25 Mar 2026 18:30:00 +0000

W obecnych czasach niemalże wszyscy wszem i wobec rozmawiają o bezpieczeństwie. Rozmowy te toczą się oczywiście na różnych płaszczyznach, a w mediach słyszymy najczęściej wymiar militarny tego zagadnienia. Mało kto jednak w środkach masowego przekazu rozmawia o bezpieczeństwie w kontekście finansowym. Przyznaj, jak często napotykasz takie dyskusje? Jeśli w tym momencie masz pustkę w głowie to spieszę z pomocą – nie jesteś sam.

Główne wnioski z artykułu

Fundusz bezpieczeństwa to środki, które służą do zrealizowania wyłącznie pilnych wydatków.
Pełny fundusz bezpieczeństwa powinien odpowiadać co najmniej 6 miesiącom naszych wydatków.
Rodzaj zatrudnienia, sytuacja rodzinna czy poziom zobowiązań finansowych – te czynniki wpływają na wysokość funduszu bezpieczeństwa.
Środki w ramach funduszu bezpieczeństwa możemy trzymać na koncie oszczędnościowym, lokacie czy obligacjach detalicznych.
Fundusz bezpieczeństwa niesie też korzyści psychologiczne, daje Ci większą kontrolę nad życiem.

Słuchaj i oglądaj

Niskie oszczędności Polaków biją na alarm

Powiem szczerze, że jeśli pomyślę w jakim kontekście słyszałem ostatnio coś o oszczędnościach w mediach to przychodzi mi na myśl wyłącznie coś w stylu: „X procent Polaków nie posiada wystarczających oszczędności”. Żeby nie być gołosłownym, poniżej znajdziecie zrzut tytułów tekstów, które wyskakują po wpisaniu w wyszukiwarkę hasła „niskie oszczędności Polaków”.

Osobiście najbardziej poruszył mnie ten ostatni tytuł. Wyobraź sobie: tracisz nagle pracę i jesteś w stanie przeżyć bez pożyczek tylko 4 tygodnie. Presja na znalezienie pracy jest ogromna, a to z kolei może oznaczać, że tkwisz potem latami w nie do końca chcianym miejscu pracy. W efekcie możesz pracować poniżej kwalifikacji, co obniża Twoje morale, a ostatecznie ciąży na satysfakcji z życia. Zastanawiałeś się kiedyś na tym w ten sposób?

Czym jest i dlaczego potrzebujesz funduszu bezpieczeństwa?

Jak widzisz, zbudowanie odpowiedniego funduszu bezpieczeństwa jest czymś absolutnie niezbędnym. To coś więcej niż tylko odłożenie pewnej kwoty. To spokój ducha, który jest bezcenny. Nie odkładaj więc tego na później! Wiem, że pokus w obecnych czasach nie brakuje:

„Znajomy kupił sobie ostatnio nowy smartfon. Mój jest prawie nowy, ale brakuje mu wielu ciekawych funkcji. Może jednak kupie sobie ten telefon, przecież mnie stać?”

Czy aby na pewno? Oczywiście definicja „stać mnie na coś” jest mocno subiektywna. Niemniej mam wrażenie, że dużo ludzi definiuje ją zbyt dosłownie – jeśli posiadam w danym momencie 1000 zł – koszt telefonu – to znaczy, że mnie na niego stać. Jeśli jednak po zrealizowaniu takiego wydatku Twój fundusz bezpieczeństwa został uszczuplony, to znaczy, że dokonany wydatek był nadmierny.

Fundusz bezpieczeństwa to takie środki, które służą Ci do zrealizowania pilnych wydatków, których nie byłeś w stanie zaplanować. Nie są to fundusze, które powinieneś wydawać na swoje „zachcianki”!

Kiedy korzystać z funduszu bezpieczeństwa?

Można wskazać wiele scenariuszy, w których środki finansowe w ramach funduszu bezpieczeństwa uratują Ci życie. Nie jesteś przecież jasnowidzem i nie wiesz, co może się stać w przyszłości: usterki mieszkaniowe, awarie sprzętu domowego, problemy zdrowotne czy utrata pracy. To tylko przykładowe sytuacje.

W takich scenariuszach, posiadając odpowiednio odłożone środki, jesteś w stanie sprostać niespodziewanym wydatkom. Co zrobić później? Pamiętaj, że poduszka bezpieczeństwa jest Twoim priorytetem. Jeśli uszczuplisz ją w danym miesiącu, w kolejnym miesiącu/miesiącach powinieneś dążyć do jej odbudowania.

Korzyści psychologiczne

Korzyści finansowe to nie wszystko. Pamiętaj, że posiadanie adekwatnego funduszu bezpieczeństwa to również mniej stresu nie tylko o przyszłe wydatki, ale również o potencjalne wpadnięcie w spiralę zadłużenia.

Spirala zadłużenia? Ale jak to, spytacie? Jeśli nie posiadasz odpowiedniej ilości środków na zrealizowanie pilnego wydatku to masz dwie opcje:

- albo pożyczysz pieniądze od znajomych/rodziny,

- albo zaciągniesz kredyt gotówkowych lub co gorsze „chwilówkę”.

Pierwsza opcje jest ekonomicznie lepsza, ale pewnie mało kto chciałby pożyczać pieniądze od znajomych.

Druga opcja jest z kolei kosztowna, a w przypadku przeciągających się problemów (np. zdrowotnych) może oznaczać zaciągnięcie kilku „chwilówek”. To już niebezpieczna droga, w której dosłownie „za chwilę” możesz być zmuszony oddawać sporą cześć swoich zarobków na spłatę zadłużenia. Co jeśli w tym czasie stracisz pracę?

Wiem, powyższy scenariusz malowany jest w iście czarnych kolorach, ale właśnie na takie sytuacje stworzony jest fundusz bezpieczeństwa. Pamiętaj, że spokój ducha w tym kontekście oznacza, że podejmowane przez Ciebie decyzje w sytuacjach awaryjnych będą bardziej racjonalne. Będziesz miał większą kontrolę nad życiem.

Ile powinien wynosić i jak budować fundusz bezpieczeństwa?

Każdy nieco inaczej wycenia swój spokój, a więc też nieco inaczej będzie wyglądała wysokość takiego funduszu każdego z nas. Moim zdaniem powinien on być równy co najmniej Twoim 6-miesięcznym wydatkom. Jeśli jednak z jakichś względów obawiasz się, że taka kwota może być zbyt mała, możesz utrzymywać większy fundusz bezpieczeństwa równy 12 miesiącom wydatków.

Co może wpływać na wysokość funduszu bezpieczeństwa?

Wskazać można tutaj całą masę czynników. Jako pierwszy wysuwa się z pewnością stabilność zatrudnienia. Inaczej będzie postrzegać swoje bezpieczeństwo finansowe freelancer, a inaczej pracownik etatowy z 3-miesięcznym okresem wypowiedzenia.

Do innych czynników zaliczyć możemy choćby liczbę osób na utrzymaniu czy stan zdrowia. Im bardziej byt rodziny zależy od 1 osoby, tym chęć grubszego funduszu bezpieczeństwa może być większa. To zupełnie zrozumiałe, tym bardziej, że potencjalne problemy zdrowotne żywiciela rodziny mogą szybko odbić się na całej rodzinie.

Jeszcze innym elementem są posiadane kredyty. Są to z reguły stałe zobowiązania finansowe, które najczęściej trzeba spłacać regularnie, a próba odroczenia spłaty niekiedy może być trudna. W takiej sytuacji też możesz rozważyć większy fundusz bezpieczeństwa.

Bez względu na to ile będzie wynosić Twój fundusz bezpieczeństwa, aby go zbudować musisz dobrze zaplanować swój budżet. O tym jak planować budżet przeczytasz już niebawem na blogu. Dodatkowo będziesz miał możliwość pobrania zaawansowanego kalkulatora, który w przejrzysty sposób wszystko policzy za Ciebie.

Dwa etapy budowania funduszu bezpieczeństwa

O co chodzi? Poniższa grafika, która stanowi część z moich „7 kroków ku wolności finansowej” powinna sporo rozjaśnić.

W zależności od tego w jakiej sytuacji znajdujesz się, powinieneś budować fundusz inaczej:

1. Nie posiadasz kredytów i pożyczek konsumpcyjnych? Możesz od razu przystąpić do budowania zarówno małego jak i pełnego funduszu.
2. Posiadasz zadłużenie konsumpcyjne? Zbuduj mały fundusz, następnie spłać kredyty konsumpcyjne, a dopiero potem dobuduj pełny fundusz.

Dlaczego taka kolejność? Długi konsumpcyjne z reguły będą dużo wyżej oprocentowane niż kredyt hipoteczny. Z tego powodu lepszą inwestycją będzie w pierwszej kolejności pozbycie się ich, a dopiero potem stworzenie pełnego funduszu bezpieczeństwa. Jednocześnie nie możesz nie posiadać żadnych oszczędności. Jeśli nadejdzie „czarna godzina”, wtedy będziesz przygotowany na sprostanie dodatkowym wydatkom. Dzięki temu unikniesz zaciągania dodatkowego długu konsumpcyjnego.

Gdzie przechowywać pieniądze w ramach funduszu bezpieczeństwa?

Pamiętaj, że priorytetem są: maksymalne bezpieczeństwo i szybka dostępność. Automatycznie więc wykluczamy lokowanie takich pieniędzy w akcje, nie mówiąc już o próbach szybkiego wzbogacenia typu kryptowaluty i inne „cuda”. W co zatem lokować pieniądze w ramach funduszu?

Mały fundusz

W przypadku tej części najlepszym rozwiązaniem jest trzymanie środków na dobrym koncie oszczędnościowym. Dlaczego nie lokaty? W momencie zerwania lokaty tracisz najczęściej naliczone odsetki. W przypadku wycofania pieniędzy z konta oszczędnościowe naliczone odsetki do dnia wycofania nie przepadają.

Pełny fundusz

Tutaj polecam również dobre konta oszczędnościowe, alternatywnie dobre lokaty bankowe, gdzie zablokujesz środki na kilka miesięcy, ale niekiedy możesz zarobić więcej. Pamiętaj, że priorytetem jest bezpieczeństwo oraz płynność środków, czyli czas w jakim możesz z nich korzystać (bez ponoszenia kosztów).

Fundusz bezpieczeństwa +

Jeśli Twój fundusz jest większy niż równowartość wydatków z 6 miesięcy (preferujesz na przykład opcję 12 miesięcy), wówczas możesz rozważyć także obligacje detaliczne, o których szczegółowo będę pisał w kolejnym artykule. Instrument ten daje Ci możliwość ulokowania środków na kilka lat, a niekiedy również chroni Cię przed inflacją (obligacje indeksowane o inflację).

Podsumowując, najbardziej newralgiczną część funduszu utrzymuj na rachunku oszczędnościowym. Środki z pełnego funduszu możesz utrzymywać na dobrych lokatach bankowych. W przypadku rozszerzonej wersji funduszu rozważ obligacje detaliczne, zwłaszcza te indeksowane o inflację.

Ile trzymać pieniędzy na zwykłym ROR?

Analizując powyższy schemat dojdziesz do wniosku, że na rachunku rozliczeniowym (zwykły nieoprocentowany rachunek bankowy – ROR) przechowujesz środki tylko na bieżący miesiąc życia.

Przykład: Otrzymujesz wynagrodzenie 6000 zł miesięcznie, a miesięczne wydatki Twojej rodziny to 4000 zł. Po otrzymaniu przelewu na rachunku ROR zostaw 4500 zł (dodaj lekki zapas), a pozostałe 1500 zł przeznacz na etapowe budowanie funduszu bezpieczeństwa.

Zacznij budować swoją finansową niezależność!

Wiesz już, dlaczego fundusz bezpieczeństwa to Twój as w rękawie. Teraz czas na działanie! Pamiętaj, że kluczem do sukcesu jest świadome planowanie budżetu.

W kolejnych wpisach pokażę Ci, jak krok po kroku zaplanować swój budżet, aby skutecznie budować swój fundusz bezpieczeństwa

P.S. Ja swój fundusz bezpieczeństwa utrzymuję obecnie wyłącznie na koncie oszczędnościowym, którego oprocentowanie powiązane jest ze stopą 3-miesięcznego WIBORu.

A jakie jest Twoje podejście w oszczędzaniu na fundusz bezpieczeństwa?

To dopiero początek. Zaczynamy bowiem dłuuugą drogę ku wolności finansowej! 😊

Często zadawane pytania (FAQ)

Jak duży powinien być mój fundusz bezpieczeństwa? To zależy od Twojej sytuacji życiowej, miejsca pracy, zmienności dochodów czy ilości członków w rodzinie. Możesz przyjąć, że wariant absolutnego minimum to równowartość co najmniej 3 miesięcy wydatków. Górna granica jaką zalecam do 12 miesięcy.
Gdzie powinienem trzymać środki w ramach funduszu bezpieczeństwa? Najważniejszą cechą tych środków jest dostępność. Musisz zatem trzymać je w bezpiecznym miejscu jak konto oszczędnościowe czy lokaty bankowe. Jeśli Twój fundusz bezpieczeństwa jest większy możesz rozważyć również obligacje detaliczne.
Jak zbudować fundusz bezpieczeństwa? Kluczem jest prowadzenie własnego budżetu, z którego każdego miesiąca przeznaczasz największą możliwą kwotę na fundusz bezpieczeństwa. Proces dobiega końca, gdy zgromadzisz już całą kwotę jaką sobie wyznaczyłeś.

Artykuł Ile przeżyjesz bez pracy? Kompletny przewodnik budowania funduszu bezpieczeństwa pochodzi z serwisu InsiderFX | Finanse bez stresu.

Wpływ inflacji na oszczędności: Kalkulator siły nabywczej

Arkadiusz Balcerowski — Sun, 12 Jun 2022 18:03:59 +0000

Inflacja nie odpuszcza i w najbliższych miesiącach sytuacja ta nie ulegnie najpewniej zmianie. Naturalnie warto w tym czasie skutecznie ochronić swoje oszczędności, choć nie jest to wcale łatwe. Niemniej jednak, aby walczyć z przeciwnikiem, najpierw wypada go dobrze poznać, na przykład poprzez analizę szkód jakie może wyrządzić. W moim przekonaniu czasem metoda ta może zachęcić niektóre osoby do podjęcia pewnych kroków celem ochrony siły nabywczej.

Główne wnioski z artykułu

Fakt, że na Twoim koncie bankowym wciąż widnieje ta sama kwota, nie oznacza, że posiadasz tyle samo pieniędzy. Inflacja sprawia, że za tę samą sumę z każdym rokiem kupisz coraz mniej dóbr i usług.
Narzędzie to pozwala obliczyć, ile Twoje dzisiejsze 100 000 zł będzie warte po 5, 10 czy 20 lat przy założonym poziomie inflacji. Wyniki bywają szokujące i są najlepszym motywatorem do rozpoczęcia inwestowania.
Aby oszczędności realnie rosły, Twoje inwestycje muszą zarabiać więcej niż wynosi aktualny poziom inflacji plus podatki. Każdy zysk poniżej inflacji to w rzeczywistości „powolne bankructwo” Twojego portfela.

Proste i pomocne wyliczenia

W tym celu postanowiłem zbudować kalkulator siły nabywczej, którego celem jest ujrzenie jaki wpływ na oszczędności ma w dłuższym okresie inflacja, ale również deflacja. Kalkulator jest prosty w obsłudze. Jedyne co musimy zdefiniować to kwota oszczędności, początek okresu oraz jego koniec. W następstwie otrzymujemy siłę nabywczą naszych oszczędności w analizowanym okresie (w ujęciu historycznym) oraz zysk/stratę jaka została wygenerowana.

Narzędzie pokazuje również kwotę jaką musielibyśmy dysponować, aby siła nabywcza naszych oszczędności, po analizowanym okresie, nie uległa zmianie. Jednocześnie dostajemy również ekwiwalent średniorocznej stopy zwrotu netto oraz brutto jaka konieczna byłaby do osiągnięcia celem utrzymania siły nabywczej na niezmienionym poziomie.

Nowa wersja analizatora kredytowego

Dodatkowa funkcja

Kalkulator ma również jedną funkcję, która wyróżnia go na tle innych tego typu narzędzi. Mianowicie, oferuje możliwość wprowadzenia swoich własnych prognoz inflacji na kolejne lata. To z kolei umożliwia sprawdzenie, jaki wpływ prognozowana przez nas ścieżka inflacji będzie mieć na siłę nabywczą. Analizując wyłącznie okres przyszły (z pominięciem danych historycznych), w łatwy sposób zobaczymy ile będziemy musieli średnio zarabiać w roku, aby zachować siłę nabywczą naszych oszczędności.

W jaki sposób otrzymasz kalkulator?

Kalkulator możesz pobrać bezpłatnie na stronie sklepu po założeniu konta na blogu. Pamiętaj, że zakładając konto i pobierając darmowe lub płatne produkty masz gwarancję, że otrzymasz przyszłe ich aktualizacje zupełnie za darmo.

Często zadawane pytania (FAQ)

Co to jest siła nabywcza pieniądza i dlaczego o nią walczymy?
Siła nabywcza to realna ilość towarów, które możesz kupić za daną jednostkę waluty. Walczymy o nią, ponieważ inflacja jest ukrytym podatkiem, który bez Twojej wiedzy zabiera Ci część wypracowanych pieniędzy każdego dnia.
Ile stracę, jeśli przez 10 lat będę trzymać pieniądze na 0% przy inflacji 5%?
Kalkulator siły nabywczej pokazuje, że w takim scenariuszu po dekadzie Twoje pieniądze stracą blisko 40% swojej wartości. Nominalnie będziesz mieć tyle samo, ale kupisz za to znacznie mniej niż dzisiaj.
Czy lokata bankowa chroni przed inflacją?
Niestety rzadko. Aby lokata chroniła kapitał, jej oprocentowanie musiałoby być wyższe niż inflacja powiększona o 19% podatku Belki. W okresach wysokiej inflacji banki zazwyczaj oferują stawki, które jedynie spowalniają utratę wartości pieniądza.

Artykuł Wpływ inflacji na oszczędności: Kalkulator siły nabywczej pochodzi z serwisu InsiderFX | Finanse bez stresu.